Υπάρχει το “ακραίο” σενάριο;

Αρκετή συζήτηση γίνεται γύρω από το θέμα των σεναρίων της PIMCΟ. Παρά το γεγονός ότι η ενημέρωση είναι μάλλον ανεπαρκής, ξέρουμε πως το βασικό σενάριο κινείται σε «υποφερτό» όριο, ενώ το λεγόμενο «ακραίο» φτάνει, είτε στα 10.1 δισ. ευρώ, είτε στα 10.7 δισ. ευρώ. Το ύψος αυτό είναι αρκετά προβληματικό για την εξασφάλιση της λεγόμενης βιωσιμότητας του χρέους.

Και, αφού είπα «λεγόμενης» δύο φορές στην πρώτη παράγραφο, ίσως να πρέπει να σταθούμε για λίγο στο θέμα των ορισμών. Ουσιαστικά η προσπάθεια της κυβέρνησης, είναι να αποφύγει την χρησιμοποίηση του «ακραίου σεναρίου» όταν το Eurogroup θα αποφασίζει για την διάσωση της Κύπρου. Δηλαδή, Τρόικα και Eurogroup να λάβουν υπόψη τους το «βασικό σενάριο» με το οποίο οι ανάγκες της Κύπρου κυμαίνονται γύρω στα 6.7 δισ. ευρώ και όχι το χειρότερο με το οποίο οι ανάγκες της Κύπρου αυξάνονται επικίνδυνα.

Γι αυτό και το αποκαλούμε «ακραίο». Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πως σε αυτές τις εκτιμήσεις, και κατά την συνήθη πρακτική, δεν υπάρχει «βασικό» και «ακραίο», αλλά «βασικό» και «αρνητικό». Το αρνητικό σενάριο, είναι αλήθεια, δεν έχει τις ίδιες πιθανότητες να υλοποιηθεί. Εξάλλου, το «βασικό» ονομάζεται έτσι διότι υποθέτει πως τίποτε δεν θα αλλάξει όσο περνά ο χρόνος. (Ας υποθέσουμε πως οι ανάγκες των Κυπριακών τραπεζών είναι πράγματι 10.1 δισ. και πως το αποτέλεσμα της PIMCO είναι “αγνό”).

Η σοφία της εμπειρίας λέει πως αν χρησιμοποιηθεί το βασικό σενάριο και πέσουμε έξω (όπως κατά πάσα πιθανότητα θα γίνει), τότε θα βρεθούμε κάποια στιγμή στα τέλη του καλοκαιριού, με μια νέα τρύπα, αγνώστων διαστάσεων, την οποία θα κληθεί η Κύπρος να δανειστεί για να την καλύψει. Δηλαδή, να πάμε σε νέα μέτρα. Τεχνικά μιλώντας, μάλλον δεν θα χρειαστεί νέο Μνημόνιο, αλλά αυτό αποτελεί λεπτομέρεια. Ουσιαστικά, θα μιλάμε για νέο κύμα μέτρων, περικοπών, απολύσεων και φόρων. Με το βασικό σενάριο, οι πιθανότητες λένε πως θα πέσουμε έξω και τα πράγματα θα είναι χειρότερα από ό,τι υπολογίσαμε.

Αυτή ήταν και η εμπειρία της Ελλάδας: Υποθέτουμε πως όλα θα συνεχίσουν χωρίς καμία επιδείνωση (αν και ξέρουμε πως τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα πριν να γίνουν καλύτερα) και όταν χειροτερέψει η κατάσταση, πάμε σε νέα μέτρα.

Αντίθετα, η υιοθέτηση πολιτικής με βάση το «κακό» («adverse» και όχι «extreme») σενάριο, τότε υπάρχουν δύο πιθανότητες: Να χρειαστούμε όσα προβλέψαμε, ή να χρειαστούμε λιγότερα. Οι πιθανότητες να είναι χειρότερα τα πράγματα από ό,τι υπολογίσαμε, ξαφνικά μειώνονται δραματικά. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Κύπρος θα μπορεί να ελπίζει σε απότομη βελτίωση της κατάστασης, ενδεχομένως και αναπάντεχα κάποια στιγμή, έχοντας προετοιμαστεί για τα χειρότερα.

Φυσικά, το πρόβλημα με τη υιοθέτηση του αρνητικού σεναρίου, είναι πως κάτι τέτοιο θέτει στο τραπέζι το ζήτημα της βιωσιμότητας του χρέους, οδηγώντας το ΔΝΤ σε επικίνδυνες σκέψεις. Υπάρχουν, όμως, τρία (τουλάχιστον) στοιχεία που βελτιώνουν την κατάσταση.

Πρώτο, όπως μπορεί να δείξει και η μελέτη βιωσιμότητας (DSA) που λογικά πρέπει να ετοιμάζει το Υπουργείο Οικονομικών, το όριο του χρέους στα 120% του ΑΕΠ τέθηκε χωρίς να υπάρχει οικονομοτεχνικός λόγος. Ο λόγος ήταν, μάλλον, πως αν  έθεταν το όριο βιωσιμότητας κάτω από 120%, θα αναγκάζονταν, κατά τη διάρκεια της διάσωσης της Ελλάδας, να παραδεχτούν πως υπάρχει και πρόβλημα στην Ιταλία, της οποίας το χρέος κινείται γύρω στο 120%. Μπορεί η Κύπρος να δείξει πως το χρέος είναι βιώσιμο ακόμα και με όριο άνω του 120%.

pimcoΓια να γίνει κάτι τέτοιο, δεν χρειάζεται μόνο ο υπολογισμός των εσόδων του Φυσικού Αερίου, τα οποία ούτως ή άλλως θα αργήσουν. Σύμφωνα με πληροφόρηση μας, τα σενάρια της PIMCO δεν περιέχουν μια σειρά από δυνητικές βελτιώσεις των τελικών αναγκών  του τραπεζικού τομέα. Η ενεργοποίηση της «κακής τράπεζας» (AMC) αποτελεί ένα σημαντικό κόλπο.

Μέσα από την AMC, θα μπορεί να γίνει ένα συγυρισμένο «ξεκούμπωμα» της Λαϊκής Τράπεζας, η οποία έχει σοβαρά προβλήματα. Θα μπορούν, επίσης, οι τράπεζες, και δη η Κύπρου που επίσης έχει τεράστιο πρόβλημα, να αποξενωθούν στοιχεία ενεργητικού ή και εργασίες, που θα τους αποφέρουν σημαντικά έσοδα: Θυγατρικές, ασφαλιστικές, εργασίες στο εξωτερικό, αλλά και προβληματικά ενεργητικά. Αυτή η στήλη έχει τονίσει και παλαιότερα πως το μέγα πρόβλημα της AMC είναι πώς να αποφύγει τιμές fire sale σε αυτή την αποξένωση, αλλά λύσεις υπάρχουν, αν επιθυμεί η Κεντρική να τις αναζητήσει. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να εγγυηθεί ποσοστό κερδών από την μεταπώληση η AMC  προς τις τράπεζες.

Η AMC, μαζί με την απομόχλευση, αλλά και μια τολμηρή αναδιάρθρωση στις τράπεζες, θα μπορούν να οδηγήσουν σε ενδιαφέρον επενδυτών, που να αγοράσουν μερίδια του κράτους, τουλάχιστον στην Τράπεζα Κύπρου. Αυτό είναι απόλυτα εφικτό, φτάνει να είναι πραγματική και τολμηρή η αναδιάρθρωση, και να μείνει στο τραπέζι το ενδεχόμενο συγχωνεύσεων αλλά και κλεισίματος κάποιων τραπεζών.

Αυτοί οι υπολογισμοί μπορούν να μειώσουν το χρέος σημαντικά. Πέρα από αυτούς, τα πρωτογενή πλεονάσματα, οι ιδιωτικοποιήσεις (που έχουν συμφωνηθεί στο Μνημόνιο και πρέπει να προχωρήσουν με τον ένα τρόπο ή τον άλλο), αλλά και οι εκτιμήσεις για άλλα έσοδα, μπορούν ενδεχομένως να πιέσουν το χρέος σε υποφερτά επίπεδα. Ακόμα, από τη στιγμή που η εκταμίευση των 17.7 δισ. δεν θα γίνει μονομιάς, υπάρχει περιθώριο να συγκρατηθεί το χρέος καθώς γίνονται εκταμιεύσεις, παρά τις κατά καιρούς σκαλωτές αυξήσεις του.

Η προσέγγιση της κυβέρνησης θα πρέπει να είναι πως ένα μέρος του ποσού που θα χρειαστεί η Κύπρος κάτω από το αρνητικό σενάριο, θα πρέπει να δεσμευτεί ως πίστωση (credit line) για εκταμιεύσεις όταν θα χρειάζεται. Έτσι, θα μπορούμε να εξασφαλίσουμε πως βρέθηκε η θεραπεία μέσα από το αρνητικό σενάριο (χωρίς μεγάλες νέες εκπλήξεις), ενώ θα συνεχίζονται, εν τω μεταξύ και οι διορθωτικές κινήσεις.

Ας μην ξεχνάμε, εξάλλου, πως το τελικό ποσό πολύ πιθανό να είναι πολύ πιο χαμηλό από 10.1 δισ. και η ευχάριστη έκπληξη μπορεί να σώσει την κατάσταση.

Αντίθετα, η επιμονή στην υιοθέτηση του σεναρίου που θέλει να πράγματα να μείνουν αναλλοίωτα είναι άκρως επικίνδυνη, ενώ και η προσήλωση της κυβέρνησης σε μια προσπάθεια να θεωρηθεί «ακραίο» το αρνητικό σενάριο και να μην ληφθεί υπόψη, σχεδόν εγγυάται πως τα προβλήματα θα ενταθούν –και μαζί τους, οι δυσκολίες που αισθάνονται ήδη οι πολίτες

About these ads

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s