Η Διαδοχή Μπαρόζο και το δίλημμα της Μέρκελ

Μάρτιν Σουλτζ και Βίβιαν Ρέντινγκ οι κύριοι παίκτες για την προεδρία της Κομισιόν- Ο Φέρχοφσταντ για τους Φιλελεύθερους, παρασκηνιακές πιέσεις προς τον Γιούνκερ

 

«Αν ήμουν εγώ πρόεδρος της Επιτροπής, θα έθετα το θέμα της νεανικής ανεργίας στην κορυφή της ατζέντας μου», ήταν η απάντηση του Μάρτιν Σουλτζ κατά τη διάρκεια του συνεδρίου Νότος για Ανάπτυξη που έγινε πρόσφατα στην Αθήνα. Αυτό το σχόλιο ήταν ουσιαστικά η εξαγγελία της υποψηφιότητας του κ. Σουλτζ για τη θέση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Λίγο αργότερα η εξαγγελία επισημοποιήθηκε και πλέον ο απερχόμενος πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου θα είναι ο κύριος υποψήφιος για διαδοχή του Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο.

schultzΟ κ. Σουλτζ μπορεί να εκμεταλλευτεί μία σειρά από σημαντικές πολιτικές συγκυρίες: Πρώτο, και με βάση τη συμφωνία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, που τον ήθελε να κατέχει την προεδρία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο δεύτερο μισό της πενταετούς θητείας, θέτοντάς τον σε πλεονεκτική θέση όσον αφορά στην προβολή και τον έλεγχο της «προεκλογικής» ατζέντας.

Δεύτερο, οι επερχόμενες ευρωεκλογές αναμένεται να ενισχύσουν τους Σοσιαλιστές και Δημοκράτες στις Βρυξέλλες, σε βάρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕPP). Σε μεγάλο βαθμό λόγω συγκυριών στο εθνικό επίπεδο των κρατών-μελών, αλλά και λόγω της αποστροφής των Ευρωπαίων πολιτών προς την πολιτική λιτότητας που ακολουθείται ευρέως, η ενίσχυση των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) σε βάρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος είναι σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη.

Ωστόσο, μεγάλο ερωτηματικό αποτελούν τα τρία στοιχεία που ουδείς μπορεί να σταθμίσει σε αυτό το στάδιο: Πρώτο, η άκρα δεξιά, δεύτερο η άκρα αριστερά, και τέλος η αποχή. Ενώ μέχρι σήμερα οι Χριστιανοδημοκράτες του EPP και οι Σοσιαλιστές του S&D ήταν σε θέση να ασκήσουν πλήρη έλεγχο στο Κοινοβούλιο. Ενώ αυτό αποτελεί κάπως ακραίο σενάριο, την ίδια ώρα δεν αποκλείεται οι δύο αυτές δυνάμεις να αντιμετωπίσουν νέα δεδομένα μετά τις εκλογές να δυσκολεύουν αυτό τον έλεγχο, με τον οποίο οι δύο «κύριες» δυνάμεις του Κοινοβουλίου να αποφασίζουν από μόνοι τους ουσιαστικά τα πάντα. Τέλος, ο Σουλτζ επωφελείται από γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έμεινε έξω από τα όσα γίνονται όσον αφορά στην κρίση, αφού σε αντίθεση με την Κομισιόν και το Συμβούλιο, το Κοινοβούλιο δεν μπορεί να χρεωθεί με τις πολιτικές, τα λάθη, τα κουρέματα ή άλλες αποφάσεις που συνέβαλαν στο γενικότερο πρόβλημα.

Σε κάθε περίπτωση, η εσωτερική διάσταση της γερμανικής πολιτικής σκηνής μπορεί να εξασφαλίσει για τον κ. Σουλτζ τη στήριξη της Μέρκελ, κάτι που αν γίνει θα τον καταστήσει το αδιαφιλονίκητο φαβορί. Πάντως, σε μία τέτοια περίπτωση η καγκελάριος θα πρέπει να δώσει εξηγήσεις εντός του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.

Όχι εύκολα

Την ίδια ώρα, όμως, ο κ. Σουλτζ δεν είναι μόνος στην κούρσα. Οι χριστιανοδημοκράτες έχουν ήδη τον δικό τους μπροστάρη. Όπως ήταν ευρέως γνωστό στο παρασκήνιο πως ο κ. Σουλτζ θα υπέβαλλε υποψηφιότητα για την προεδρία της Επιτροπής εδώ και αρκετό καιρό, κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τους Χριστιανοδημοκράτες του ΕPP. Εκεί, η κύρια υποψήφιος είναι στο παρόν στάδιο η Βίβιαν Ρέντινγκ, αυτή τη στιγμή αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Αρμόδια για τα θέματα Δικαιοσύνης και Εσωτερικών υποθέσεων. Η δήλωση που έκανε παλαιότερα ότι πως η Ε.Ε. δεν χρειάζεται πλέον τη συμβολή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για την αντιμετώπιση της κρίσης, είχε εξ αρχής θεωρηθεί ως «εξαγγελία» υποψηφιότητας για την προεδρία της Κομισιόν.

Στο παρασκήνιο, πάντως, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα ακόμα συνεχίζει τις διεργασίες εν όψει της λήψης μιας τελικής απόφασης για τον δικό του υποψήφιο. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιέζουν τον πρώην πρόεδρο του Eurogroup, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, να βάλει το όνομά του στην κούρσα. Ο Γιούνκερ, ο οποίος θεωρείται από πολλούς ως ένας από τους λίγους εν δυνάμει προέδρους της Κομισιόν που θα μπορούσαν να δώσουν νέα δυναμική στην Ε.Ε. Τα τελευταία χρόνια, η δεκαετής προεδρία Μπαρόζο, η οποία λήγει τον επόμενο χρόνο, χαρακτηρίστηκε από μία σχετικά αδύναμη Επιτροπή, η οποία δεν είχε την ισχύ να επιβληθεί στο Συμβούλιο σε μία μακρά σειρά θεμάτων όπου υπήρχε διαφωνία.

Από την παραίτηση Σαντέρ, την προεδρία Πρόντι και στη συνέχεια την επιλογή του μέχρι τότε σχετικά άγνωστου Μπαρόζο, οι ηγέτες των κρατών-μελών της Ε.Ε. επέλεγαν «αποστειρωμένες» λύσεις που να διατηρούν τις διακρατικές ισορροπίες, με μία Κομισιόν που να μην πιέζει για ενίσχυση του ρόλου της.

Πολλοί εκτιμούν πως ο Γιούνκερ υπόσχεται να διαδραματίσει τον ρόλο ενός «νέου Ντελόρ», ο οποίος θα ελέγξει την Επιτροπή με μεγαλύτερη πυγμή, και ο οποίος να μπορεί να δώσει ώθηση στα πολλά ζητήματα που εκκρεμούν και τα οποία έχουν να κάνουν με την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ανάμεσά τους η καυτή τραπεζική ένωση, η δημοσιονομική ένωση, και η πανευρωπαϊκή εποπτεία. Επιπλέον, ο Γιούνκερ, ως δυνητικά «δυνατός» πρόεδρος, θα μπορεί να κρατήσει τις ισορροπίες μεταξύ των κρατών-μελών, χωρίς να είναι απορριπτέος από κανένα, πέρα από τις κομματικές ενστάσεις από σοσιαλιστικές κυβερνήσεις όπως εκείνη του Ολάντ στη Γαλλία.

Από την άλλη, όμως, η επιλογή Γιούνκερ σκοντάφτει σε δύο εμπόδια. Το πρώτο είναι ο ίδιος. Ο Γιούνκερ φέρεται να επιμένει πως δεν ενδιαφέρεται για τη θέση, παρά τις όλο και πιο ισχυρές πιέσεις που δέχεται για να διεκδικήσει. Δεύτερο, το σημαντικότερο επιχείρημα υπέρ του Γιούνκερ είναι ταυτόχρονα και λόγος για απόρριψή του: Ένας ισχυρός ευρωπαϊστής πρόεδρος της Κομισιόν, αποτελεί απειλή για τα μεγάλα κράτη-μέλη, που προτιμούν να έχουν κάποιο «χλιαρό», ο οποίος πιο εύκολα να κατανοεί τις ευαισθησίες και να αποφεύγει τις κινήσεις που να ενισχύουν την ολοκλήρωση σε βάρος των επί μέρους συμφερόντων των μεγάλων παικτών.

To δίλημμα της Μέρκελ

jean-claude-juncker-2009-2-27-18-35-42Οι τελικές διεργασίες εκτιμάται πως θα έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος Μαρτίου, με τους Φιλελεύθερους επίσης να αποφασίζουν τον δικό τους υποψήφιο, οποίος θεωρείται σχεδόν βέβαιο πως θα είναι ο σεβαστός Γκι Φέρχοφσταντ. Μπροστά όμως στο γεγονός ότι στο προσκήνιο βρίσκονται από τη μία ο Μάρτιν Σουλτζ και από την άλλη δύο ευρωπαϊστές του ΕPP (Ρέντινγκ και Γιούνκερ), έδωσε σαφές μήνυμα στις κυβερνήσεις: Δεν προκρίνεται μία «μαλακή επιλογή» που να τους επιτρέπει να συνεχίσουν να ασκούν πλήρη έλεγχο επί της Κομισιόν. Γι’ αυτό, εικάζεται, και η Άγκελα Μέρκελ «υπενθύμισε» στους πάντες πρόσφατα πως ναι μεν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα ψηφίσει τον δικό του υποψήφιο και θα τον στείλει στο Συμβούλιο, αλλά εκεί οι κυβερνήσεις διατηρούν το δικαίωμα να αλλάξουν πλήρως αυτή την επιλογή – έστω κι αν πολιτικά αυτό θα είχε μεγάλο κόστος για το Συμβούλιο. Ακόμα κι έτσι, η Μέρκελ πολύ πιθανό να προτιμήσει τον Σουλτζ, στο πλαίσιο μιας «μεγάλης συμμαχίας» για διακυβέρνηση της Γερμανίας. «Δίνοντας» τον Σουλτζ στους Σοσιαλιστές, μπορεί η καγκελάριος να εξουδετερώσει κάποια άλλη σημαντική υποχρέωση που έχει προς τους νέους συμμάχους της, ώστε να μην υποχρεωθεί να εκχωρήσει κάποιο από τα νευραλγικά υπουργεία. Εάν όμως τελικά πειστεί ο Γιούνκερ, τότε δύσκολα θα μπορέσει η καγκελάριος να επιλέξει τον Σουλτζ σε βάρος του Γιούνκερ, γεγονός που θα περιπλέξει την κατάσταση και στο εσωτερικό για την ίδια.

About these ads

One thought on “Η Διαδοχή Μπαρόζο και το δίλημμα της Μέρκελ

  1. Ο Μπαρόζο ήταν “dark horse” το 2004, ήρθε από το πουθενά, το ίδιο μπορεί να συμβεί και τώρα. Τότε έπαιζε και ο Patten και ο Verhofstadt, κυριαρχουσε ο Bush και το Ιρακ, η Αμερική είχε και άποψη. Αν η Μερκελ στηρίξει Σουλτς μπορεί να βοηθήσει στην μερική αλλα “φαινομενικη” εκτόνωση της διαμαχης περι λιτοτητας και αναπτυξης αλλά στο τελος τελος δεν θα οδηγήσει πουθενά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s