Βράσε ρύζι…

Παρά τις προθέσεις μου, δεν μπόρεσα να αποφύγω το σχόλιο – και πάλι – για την εξωφρενική κατάσταση στις κρατικές επιχειρήσεις. Διαβάζοντας το ρεπορτάζ του Ανδρέα Κωστουρή για τις αερομεταφορές, δεν μπορεί κανείς να αποφύγει την πικρή γεύση που αφήνει πίσω της η ιστορία, τόσο της Eurocypria, όσο και των Κυπριακών Αερογραμμών (Κ.Α.).

Η πρώτη εταιρεία είχε κοστολογήσει τα ναύλα της και οργανώσει τα ταξίδια της «για να στηρίξει τον τουρισμό», όπως έλεγε πριν μερικούς μήνες ο πρόεδρος του Διοικητικού της Συμβουλίου στην «Καθημερινή».

Η δεύτερη ακολούθησε μια σειρά από πολιτικές που επίσης την έφεραν σε πορεία σύγκρουσης με την πτώχευση. Οι ευθύνες ατόμων που εργάστηκαν στη διοικητική κορυφή των Κ.Α. είναι βαρύτατες και σοβαρές. Για παράδειγμα, είδαμε πολλές φορές τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρονταν στους πελάτες, αλλά και την ανεξήγητη λογική να προτιμά η εταιρεία (ή τουλάχιστον οι υπάλληλοί της) να ακολουθούν πολιτική που ήθελε όσο το δυνατόν περισσότερους επιβάτες στα αεροσκάφη, αλλά χωρίς καμία λογική στην κοστολόγηση των ναύλων. Δηλαδή, προτιμούν γεμάτα αεροσκάφη με ζημιά, παρά μισογεμάτα με κέρδος.

Ωστόσο, παρουσιάστηκε και πάλι το τριτοκοσμικό φαινόμενο, μια εταιρεία που δρα στην αγορά να λειτουργεί με πρωταρχικό της στόχο την ικανοποίηση πολιτικών αναγκών και όχι την ευρωστία της. Σκεφτείτε πως η κοστολόγηση των εμπορευμάτων – και δη των γεωργικών – που μετέφεραν οι Κυπριακές Αερογραμμές, δεν άλλαξε καθόλου από το 2000, ακόμα και όταν παρουσιάστηκαν οι απότομες αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων.

Ο λόγος ήταν πως η (εκάστοτε) κυβέρνηση ήθελε, λέει, να στηρίξει τη γεωργία. Και, αντί να χρηματοδοτήσει με κάποιο τρόπο τις εξαγωγές, αφού το ήθελε, φόρτωσε τον λογαριασμό στον κρατικό αερομεταφορέα. Οι φορολογούμενοι συνέχισαν να χρεώνονται, αλλά οι πολιτικοί κατάφερναν να κρύψουν τον λογαριασμό πίσω από τις Κ.Α.

Και δεν έφτανε αυτό. Μόλις πρόσφατα είδαμε την απόφαση της εταιρείας να κόψει τα δρομολόγια που έφευγαν από Λάρνακα, σταματούσαν στην Πάφο και μετά συνέχιζαν προς τον τελικό τους προορισμό. Παρ’ όλο που η πρακτική αυτή βρίσκεται στα όρια της ανοησίας, μόλις ανακοινώθηκε από τις Κ.Α. πως θα αλλάξει αυτή η πολιτική, είδαμε έντονες αντιδράσεις. Πολλοί σχολίασαν πως οι Κ.Α. «έβαλαν πόστα» στην Πάφο, ενώ ακόμα και ο υπουργός Εμπορίου παρενέβη για να υποσχεθεί πως οι Κ.Α. θα συνεχίσουν να αναλαμβάνουν τη «στήριξη» τομέων της οικονομίας και επαρχιών της Κύπρου για τις οποίες το κράτος δεν επιθυμεί να πληρώσει.

Ακόμα, ας μην ξεχνάμε πως, μετά το τελευταίο σχέδιο διάσωσης των Κ.Α., 520 υπάλληλοι αποσύρθηκαν οικειοθελώς. Τότε, η εταιρεία είχε καταγράψει κέρδη για πρώτη φορά, αλλά αυτό δεν κράτησε πάνω από δύο χρόνια. Μέσα σε τρία χρόνια, η εταιρεία κατάφερε και πάλι να συμπεριλάβει στο μισθολόγιό της ένα σύνολο 1.300 ατόμων. Δηλαδή, πάνω από 100 υπαλλήλους ανά αεροσκάφος. Και, αναπόφευκτα, άρχισαν και πάλι οι ζημιές. Το 2009, έφτασαν τα 3,3 εκατ. ευρώ. Φέτος, φαίνεται πως η εταιρεία οδεύει προς ζημιές 30 εκατ. ευρώ.

Το ζήτημα δεν είναι μόνο κατά πόσον υπάρχει πρόβλημα στις Κυπριακές Αερογραμμές – που προφανώς υπάρχει.

Οι πολιτικές παρεμβάσεις στην εταιρεία είναι πάμπολλες και καταγεγραμμένες, όπως είναι και οι ζημιές της. Πέρα, όμως, από το συγκεκριμένο ζήτημα των Κ.Α., τίθεται και το ερώτημα σε τι πολιτεία ζούμε. Οι κρατικές επιχειρήσεις δεν λειτουργούν ως επιχειρήσεις. Το αποτέλεσμα είναι πως οι πολίτες πληρώνουν πολλαπλάσια: ως φορολογούμενοι για την ικανοποίηση πολιτικών στόχων, ως καταναλωτές για τις αυξημένες τιμές και ως κορόιδα διότι πληρώνουμε για πολιτικούς στόχους που μας χρεώνουν στα μουλωχτά.

Τα πιο πάνω ισχύουν ακόμα και για το σφαγείο της Κοφίνου, το οποίο επίσης θα κλείσει και θα αφήσει κόσμο στον δρόμο. Κι ας μην κοροϊδεύουν τους υπαλλήλους του οι υπεύθυνοι. Εκτός κι αν κοροϊδεύουν εμάς, που θα πληρώσουμε – και πάλι – την ανεπάρκειά τους.

Η λογική ότι η Κύπρος χρειάζεται μόνιμα και μακροπρόθεσμα εθνικό αερομεταφορέα, εθνικό σφαγείο, ή οτιδήποτε άλλο «κρατικό», πρέπει να επαναξιολογηθεί. Οι στρατηγικές πτήσεις σε «άγονα» δρομολόγια μπορούν να τύχουν διαχείρισης όπως γίνεται σε σοβαρά κράτη του εξωτερικού. Ακόμα, προνόμια και συνεργασίες εντός των ορίων του δίκαιου ανταγωνισμού μπορούν να παραχωρηθούν σε ιδιώτες, τουλάχιστον στο μέσο διάστημα.

Πέραν τούτου, δεν είναι και τόσο ξεκάθαρο γιατί πρέπει να είναι κρατικός ο αερομεταφορέας και όχι πλήρως ιδιωτικός. Η λογική ότι εξυπηρετεί εθνικούς στόχους είναι μάλλον αβάσιμη. Αντίθετα, το μόνο που κάνει είναι να λειτουργεί ως μέσο απόκρυψης των δαπανών που το κράτος έπρεπε να επωμίζεται στα ανοικτά, αλλά οι πολιτικοί προτιμούν να τις κρύψουν στα βιβλία των Κ.Α. Αφού θέλει η ηγεσία, για παράδειγμα, να στηρίξει την Πάφο, γιατί δεν τη στηρίζει καλύτερα, πιο σωστά και πιο στοχευμένα, με διάφορους άλλους τρόπους, και προτιμά να χρεώνει τις Κ.Α.;

Γενικότερα, όμως, το γεγονός ότι όλα τα «τμήματα», οι υπηρεσίες και οι επιχειρήσεις του κράτους αντιμετωπίζονται ως χώροι ικανοποίησης αιτημάτων (άλλων δίκαιων και άλλων όχι), δεν μπορεί να θεωρείται, πλέον, φυσιολογικό. Δεν είμαστε, στο κάτω-κάτω, τριτοκοσμικό κράτος, τουλάχιστον στη θεωρία.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΠ).

2 comments

  1. Μια απορία: η τελευταία παράγραφος που εμφανίζεται στα πλείστα σου κείμενα, είναι απομεινάριο σε κανένα file της word; 🙂

    • όχι, πάντα έτσι κλείνω τα άρθρα, ασχέτως θέματος. Για να μην ξεχνιώμαστε….:)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.