Ο νόμος των ακούσιων συνεπειών

Ο νόμος των ακούσιων συνεπειών είναι ισχυρότερος από τον νόμο της βαρύτητας

 Πίσω από τη στείρα προεκλογική συζήτηση, κάποια στιγμή ακούστηκαν διάφορες απόψεις για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ο «συσσωρευμένος πλούτος». Βασικός στόχος όλων είναι να αντληθούν έσοδα από το κράτος και να γίνει, έτσι, μια αναδιανομή των πόρων της οικονομίας. Δεν μπορώ να δεχτώ πως αυτός ο στόχος είναι ανεπιθύμητος. Η πρώτη γραμμή άμυνας όσων διαφωνούν, είναι μια απάντηση made in the USA: «Αν ο άλλος είναι πλούσιος διότι εργάστηκε και ήταν πετυχημένος, δεν μπορείς να τον τιμωρείς με τη φορολόγηση».

 Αυτή η σκέψη έχει τη λογική της, αλλά μόνο μέχρι ένα σημείο. Δεν θεωρώ –όπως κάποιοι– πως τον πλούσιο πρέπει να τον τσακίζεις. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει πως η αναδιανομή μέρους του πλούτου, για ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της κοινωνικής ισότητας, είναι ανεπιθύμητη. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, η όποια κίνηση θα πρέπει να γίνει προσεκτικά.

Ο νόμος των ακούσιων συνεπειών είναι ισχυρότερος από τον νόμο της βαρύτητας και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με ευχές και δηλώσεις αρχών. Και, πάντοτε, ο στόχος μιας κοινωνικής-οικονομικής πολιτικής πρέπει να είναι απλός. Στο τέλος της ημέρας, πρέπει να προωθεί ένα συνδυασμό κοινωνικής δικαιοσύνης και συλλογικής προόδου.

 Μέσα σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να εξεταστούν και οι προθέσεις για επιπλέον φορολόγηση «του πλούτου», είτε αυτός αφορά στα ακίνητα είτε στις καταθέσεις. Για τα ακίνητα, ακούσαμε διάφορες παραπλανητικές τοποθετήσεις.

Πρώτα, η κυβέρνηση δήλωσε πως επιθυμούσε να αναθεωρήσει την αξία των ακινήτων και μετά να αυξήσει τον συντελεστή φορολόγησης. Ωστόσο, με τα στοιχεία του 2008, το κάθε κομμάτι γης είναι πανάκριβο και η αναθεώρηση θα μπορούσε εύκολα να «πέσει» πάνω σε τιμές φούσκας, οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Κάτι τέτοιο θα είχε μια διττή επίδραση στη λειτουργία της γης ως οικονομικού πόρου.

Πρώτο, θα αυξήσει το κόστος κατοχής γης, δημιουργώντας πιέσεις σε όλους τους ιδιοκτήτες να εξετάσουν τις τρεις τους επιλογές: να αποξενωθούν το κτήμα, να το αναπτύξουν ή να αντέξουν τις νέες δαπάνες που θα προστεθούν σε μια ήδη μακρά σειρά από τέλη και τοπικούς φόρους. Αν μπορούν να το αντέξουν, καλώς. Αν, όμως, συμβούν τα άλλα δύο, τότε θα έχουμε πρόβλημα. Και το πρόβλημα δεν θα αφορά μόνο τους κτηματίες, μικρούς και μεγάλους, που θα το αντιμετωπίσουν, αλλά όλους μας.

 Αν κάποιος κατέχει ένα κτήμα και δεν το αναπτύσσει, αυτό ίσως να οφείλεται σε πολύ συγκεκριμένους λόγους. Μπορεί να μην κατέχει τις απαιτούμενες γνώσεις, μπορεί να μην έχει τα λεφτά και να μη βρίσκει χρηματοδότηση. Μπορεί απλά να μη συμφέρει. Όταν, όμως, αυξηθεί το κόστος κατοχής του, τότε οι νέες πιέσεις θα ωθήσουν τον ιδιοκτήτη είτε να αναπτύξει είτε να πουλήσει. Αν γίνει το δεύτερο σε μεγάλη κλίμακα, τότε η γη θα συγκεντρωθεί σε ακόμα λιγότερα χέρια και κερδισμένοι θα βγουν μόνο οι πιο πλούσιοι, που θα μπορούν να μαζέψουν γη και να την εκμεταλλευτούν.

 Επομένως, θα πληγούν αντί να εξυπηρετηθούν οι κοινωνικοί στόχοι της νέας φορολόγησης. Κι αυτό, άσχετα με το αν οι νέοι φόροι επιβληθούν μέσα από αναθεώρηση της αξίας της γης, αύξηση των συντελεστών ή και τα δύο. Αν όμως γίνει το πρώτο σε μεγάλη κλίμακα, αν δηλαδή οι κάτοχοι της γης αναγκαστούν να κάνουν κινήσεις για να αυξήσουν τα εισοδήματά τους από τα κτήματά τους, τότε θα έχουμε άλλα προβλήματα. Πρέπει, κατ’ αρχάς, να σκεφτούμε νηφάλια και μακριά από επιδερμικές αναλύσεις αν πράγματι θέλουμε να αναθερμάνουμε μια φούσκα που μόλις έσπασε.

Οι προσεκτικοί developers τα πάνε καλά, αλλά μια μαζική ανάπτυξη, που θα εξυπηρετεί τον δεδηλωμένο στόχο της «αναθέρμανσης των κατασκευών», απλά θα ανατροφοδοτήσει την παλαιότερη φούσκα. Θα πρέπει, λοιπόν, να σκεφτούμε πολύ προσεκτικά αν θέλουμε κάτι τέτοιο. Επιπλέον, οι βιαστικές αναπτύξεις, από άτομα που δεν είναι και τόσο έμπειρα στην ανάπτυξη γης, δεν υπόσχονται και πολλά κέρδη. Εξάλλου, αν υπήρχαν κέρδη να αποκομιστούν, η «αδρανής» γη θα είχε αξιοποιηθεί.

 Θα επανέλθουμε, επομένως, σε μαζικές πωλήσεις και συγκέντρωση της γης στα χέρια λίγων.

 Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τις καταθέσεις. Μπορεί να μην ισχύει πλήρως εκείνο το «s = i» που μαθαίνουν οι φοιτητές, αλλά η ουσία του υφίσταται. Οι καταθέσεις χρηματοδοτούν τις επενδύσεις. Και, η εισήγηση και μόνο πως υπάρχουν «αδρανή χρήματα στις τράπεζες», προδίδει επικίνδυνη αδιαφορία για τον τρόπο λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αλλά και για τα μέσα που έχει στη διάθεσή της η εποπτεία για να περιορίζει τα ρίσκα του συστήματος.

Δεν εισηγούμαι πως μια αναθεώρηση των αξιών της γης είναι ανεπιθύμητη, ούτε πως οι πλούσιοι δεν πρέπει να πληρώνουν αναλογικά περισσότερα από ό,τι οι φτωχοί. Αλλά μια τέτοια κίνηση πρέπει να γίνει με πολύ μεγάλη προσοχή, διότι αποτελεί διάβαση μέσα από ναρκοπέδιο. Εύκολα μπορεί ένα «κοινωνικό» μέτρο να λειτουργήσει υπέρ του μεγάλου πλούτου και εις βάρος του μικρού.

 Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΠ).

Advertisements

2 thoughts on “Ο νόμος των ακούσιων συνεπειών

  1. «Ωστόσο, με τα στοιχεία του 2008, το κάθε κομμάτι γης είναι πανάκριβο και η αναθεώρηση θα μπορούσε εύκολα να «πέσει» πάνω σε τιμές φούσκας, οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα»

    «Όταν, όμως, αυξηθεί το κόστος κατοχής του, τότε οι νέες πιέσεις θα ωθήσουν τον ιδιοκτήτη είτε να αναπτύξει είτε να πουλήσει. Αν γίνει το δεύτερο σε μεγάλη κλίμακα, τότε η γη θα συγκεντρωθεί σε ακόμα λιγότερα χέρια και κερδισμένοι θα βγουν μόνο οι πιο πλούσιοι, που θα μπορούν να μαζέψουν γη και να την εκμεταλλευτούν.»

    Συμπερασμα

    για να εχουμε μαζικες πωλησεις χρειαζετε αυξηση του κοστους κατοχης.

    για να αυξηθει το κοστος κατοχης θα εχουμε τιμες φουσκας.

    ερωτηση

    Τζαι γιατι να μεν πουλησουν αφου οι τιμες θα ειναι φουσκα?

  2. Όχι ακριβώς. Αν αυξηθεί το κόστος κατοχής, θα «αναθερμανθεί» η αγορά των ακινήτων αλλά δεν θα δημιουργηθεί κατ’ ανάγκη φούσκα. Αντίθετα, οι πωλήσεις θα είναι πωλήσεις ανάγκης από τους ιδιοκτήτες που δεν αντέχουν το κόστος κατοχής. Δηλαδή, θα πληγούν οι πιο φτωχοί και η γη θα καταλήξει στους λίγους.

    Δεν συνεπάγεται πως η αύξηση του κόστους κατοχής θα οδηγήσει σε απαραίτητα σε φούσκα. Μάλλον το αντίθετο θα συμβεί. Αλλά οι πιο φτωχοί δεν θα «κερδίσουν» από τις χαμηλότερες τιμές διότι δεν τους συμφέρει να υποστούν το αυξημένο κόστος κατοχής.

    Αυτό που λέω είναι πως αν αναθεωρήσεις τις τιμές με βάση τις αξίες σε περίοδο φούσκας, τότε θα υπολογίζεις την αξία των ακινήτων σε αφύσικα υψηλές τιμές. Αυτό δεν σημαίνει πως αυτοί που θέλουν να πουλούν θα βρίσκουν αγοραστή στις αυξημένες τιμές που θα καταγράφει το κτηματολόγιο.

    Κίνδυνος φούσκας προκύπτει ΜΟΝΟ από το άλλο ενδεχόμενο: Να αυξηθούν απότομα οι αναπτύξεις, πέρα από τις πωλήσεις, και να δημιουργηθεί ξανά φούσκα. Η φούσκα, όμως μεταφράζεται σε προβλήματα: Οι αναπτύξεις που γίνονται υπό συνθήκες φούσκας τις πιο πολλές φορές δεν είναι βιώσιμες παρά μόνο βραχυπρόθεσμα.

    Εν πάση περιτπώσει, πάλι χάνουν οι πιο φτωχοί και κερδίζουν οι πιο πλούσιοι.

    Εξάλλου, οι πιο φτώχοί, είτε θα αναπτύξουν (κινδυνος) είτε θα πωλήσουν άρον-άρον, οπόταν πάλι χάνουν.

    Ευχαριστώ για το σχόλιό σου, αν έχει κάτι παραπάνω να παρατηρήσεις, ευπρόσδεκτος. Εγώ, τουλάχιστον, έτσι το γωνιάζω το πράμα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s