Η τριπλέτα στόχων και οι επόμενες κινήσεις

Χρειάζεται στήριξη της αντιπολίτευσης για να βγει το στοίχημα του Καζαμία

Έχοντας ουσιαστικά κερδίσει την πρώτη μάχη για τη διάσωση των δημόσιων οικονομικών, ο υπουργός Οικονομικών, Κίκης Καζαμίας συνεχίζει, ενισχυμένος, πλέον, στις επόμενες δύο φάσεις του σχεδιασμού για αποφυγή του Μηχανισμού Στήριξης. Ουσιαστικά, η αντιπολίτευση, διά της στάσης της, ενίσχυσε τη θέση του κ. Καζαμία, ο οποίος αναμένεται να λάβει πλήρη στήριξη –έστω και με εκατέρωθεν υποχωρήσεις– όταν θα προχωρήσει το δεύτερο πακέτο της κυβέρνησης.
Το Υπουργείο Οικονομικών, παρά τις δηλώσεις που γίνονται εκ του καθήκοντος σχετικά με την καλή πορεία των δημόσιων οικονομικών, αισθάνεται ισχυρές πιέσεις στον δανεισμό, τόσο από δυνητικούς επενδυτές της εγχώριας αγοράς, όσο και από τις διεθνείς αγορές. Ακόμα πιο έντονες είναι οι πιέσεις που αισθάνεται η κυβέρνηση όσον αφορά στη διαχείριση της ρευστότητάς του, η οποία δεν μπορεί να βελτιωθεί με κανένα από τα μέτρα που ψηφίστηκαν την περασμένη Παρασκευή από τη Βουλή.

Σύμφωνα με υψηλόβαθμο στέλεχος της κυβέρνησης, έχει εγκαταλειφθεί, ουσιαστικά, η όποια ελπίδα πως η Κύπρος θα αποφύγει μία νέα υποβάθμιση από τους οίκους αξιολόγησης και δη από τον Standard and Poor’s (S&P) που έχει βάλει την Κύπρο σε αρνητικό ορίζοντα. Ο οίκος, ο οποίος διαμήνυσε προ δεκαπενθημέρου πως θα αναμένει τις πολιτικές εξελίξεις στη Βουλή ώς το τέλος του τρέχοντος μηνός για να αποφασίσει αν τελικά θα προχωρήσει σε νέα υποβάθμιση της Κύπρου, αναμένεται πως θα προχωρήσει στη συγκεκριμένη κίνηση εντός μερικών ημερών.

Μοναδικό ερωτηματικό, πλέον, αποτελεί η ρευστότητα στην Ελλάδα, η οποία αποτελεί τον δεύτερο άξονα προβληματισμού για τη S&P, μετά την πολιτική κατάσταση στην Κύπρο και την ψήφιση μέτρων από τη Βουλή. Λόγω του ότι η κατάσταση στην Ελλάδα δεν έχει ακόμα ξεκαθαρίσει πλήρως, αρκετοί αναλυτές θεωρούν πως έχουμε κερδίσει λίγο χρόνο, ίσως και περισσότερο από μία εβδομάδα.

Βέβαιη η υποβάθμιση
Έστω κι αν θεωρείται βέβαιο από την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση πως ο S&P θα υποβαθμίσει εκ νέου την Κύπρο στο επόμενο διάστημα, αυτό αποτελεί, πλέον, ένα από τα δεδομένα τα οποία λαμβάνει υπόψη το Υπουργείο Οικονομικών στον σχεδιασμό του.

Τα μέτρα που ψήφισε η Βουλή, ωστόσο, έχουν δημιουργήσει την ελπίδα πως ο πρώτος άξονας του Υπουργείου Οικονομικών, θα μπορεί να υλοποιηθεί. Κι αυτός ο στόχος, δεν είναι άλλος από την αποφυγή μιας διπλής υποβάθμισης από τον S&P, η οποία θα βάλει το κυπριακό ομόλογο στην κατηγορία των σκουπιδιών, τα οποία εξ ορισμού, αποτελούν επισφαλή επένδυση.
Το γεγονός ότι στα μέτρα που ψηφίστηκαν, συμπεριλαμβάνεται και η αύξηση της εισφοράς των δημοσίων υπαλλήλων στο 3%, μία απόφαση που θεωρείται «πολιτικά δύσκολη», στέλλει, πάντως, τα σωστά μηνύματα στις αγορές. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η υποβάθμιση από τους S&P θεωρείται βέβαιη από το Υπουργείο, αλλά και από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Σταθεροποίηση του ορίζοντα
Με την αποφυγή της διπλής υποβάθμισης, όμως, και την κατάθεση, σε περίπου 15 ημέρες του λεγόμενου «δεύτερου πακέτου μέτρων» από την κυβέρνηση για ψήφιση από τη Βουλή, στόχος του Υπουργείου Οικονομικών είναι να αλλάξει τον ορίζοντα αξιολόγησης της Κύπρου, ο οποίος σήμερα είναι αρνητικός. Ελπίδα –και στόχος– του Υπουργείου, είναι, έστω και μετά την αναμενόμενη υποβάθμιση, να αντιστραφεί ο ορίζοντας που θέτουν οι οίκοι αξιολόγησης για την Κύπρο, ο οποίος είναι αρνητικός. Σημειώνεται, μάλιστα, πως σε αρνητικό ορίζοντα έχουν θέσει την Κύπρο, εκτός από τους S&P, και οι άλλοι δύο οίκοι αξιολόγησης, Moody’s και Fitch.
Η αλλαγή του ορίζοντα στον οποίο έχουν θέσει την Κύπρο οι οίκοι αξιολόγησης, θα είναι μια εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη. Αρκετοί αναλυτές, δε, θεωρούν πως κάτι τέτοιο θα είναι ακόμα πιο σημαντικό από την αποφυγή της υποβάθμισης: Εάν και εφόσον η Κύπρος τεθεί, αρχικά σε σταθερό και αργότερα σε θετικό, ορίζοντα, θα μπορεί με πολύ μεγαλύτερη ευκολία να ελκύσει επενδυτές για το χρέος της, και επομένως να αποκλιμακώσει και τα επιτόκια.

Κεντρικός στόχος του υπουργού Οικονομικών, τον οποίο επιθυμεί να επιτύχει μέσα από το δεύτερο πακέτο μέτρων για εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών, είναι να ανατραπούν οι προσδοκίες των οίκων αξιολόγησης και των διεθνών επενδυτών για την Κύπρο.
Έτσι, μετά την αποφυγή της διπλής υποβάθμισης και της αξιολόγησης του κυπριακού χρέους ως «junk», επόμενο βήμα για την κυβέρνηση θα είναι η σταθεροποίηση της εικόνας του κυπριακού ομολόγου και η αλλαγή του επενδυτικού ορίζοντα σε «σταθερό», για να μπορεί να δανειστεί με υποφερτά επιτόκια.

Σε τρίτο στάδιο, ο σχεδιασμός που ακολουθεί ο υπουργός Οικονομικών, Κίκης Καζαμίας, προβλέπει την πλήρη έξοδο από τη δημοσιονομική κρίση. Μπορεί οι προσδοκίες του Υπουργείου Οικονομικών, ιδίως για τους ρυθμούς ανάπτυξης και για τη μείωση του χρέους να κρίνονται, εκ πρώτης όψεως ως κάπως αισιόδοξες, αλλά ο σχεδιασμός είναι σαφής.

Μετά και το δεύτερο πακέτο μέτρων, μετά την ψήφιση του οποίου ελπίζεται πως η δημοσιονομική κατάσταση της Κύπρου θα θεωρηθεί ως σταθερή, το Υπουργείο Οικονομικών θα κάνει την τρίτη του κίνηση, η οποία θα είναι και η πιο σημαντική. Στις αρχές Νοεμβρίου, θα προχωρήσει με μαζικότερες εξοικονομήσεις μέσα από τον προϋπολογισμό, ο οποίος θα περιλαμβάνει, σύμφωνα με τις υποσχέσεις του κ. Καζαμία, και δεσμευτικά επίπεδα δημοσιονομικού ελλείμματος. Ταυτόχρονα, θα υιοθετήσει και σειρά μέτρων, τα οποία ήδη επεξεργάζεται για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης και την τελική έξοδο από την δημοσιονομική κρίση.

Το στοίχημα
Ο σχεδιασμός αυτός, πάντως, δεν είναι χωρίς κινδύνους. Καταρχάς, η αντιπολίτευση δεν θα πειστεί εύκολα για τις προθέσεις της κυβέρνησης, η οποία έχει πολλάκις επιδείξει αναποφασιστικότητα, μέχρι να κατατεθούν απτές προτάσεις. Δεύτερο, για να πετύχει το στοίχημα, θα πρέπει αυτό το «σχέδιο δράσης» να λάβει πλήρη στήριξη από το Προεδρικό, κάτι που δεν συνέβη στο παρελθόν. Πάντως, τα μέτρα για τόνωση της ανάπτυξης έχουν «πλάτες» στο Προεδρικό, ωστόσο, μέτρα δεν αναζητήθηκαν με τον ίδιο ζήλο από την κορυφή της πολικής πυραμίδας.

Τρίτος κίνδυνος είναι να προκύψει στο μεσοδιάστημα επιδείνωση των προβλημάτων που σχετίζονται με τη διαχείριση της ρευστότητας του κράτους. Αυτό το πρόβλημα δεν έχει λυθεί, ιδίως μετά την αναβολή της ψήφισης της αύξησης του ΦΠΑ, η οποία θα ενίσχυε την ρευστότητα εσόδων του κράτους. Ο κίνδυνος ξαφνικής κρίσης ρευστότητας, παραμένει ορατός. Ένας τέταρτος κίνδυνος είναι μία νέα επιδείνωση της κατάστασης στην Ελλάδα, να οδηγήσει τους οίκους αξιολόγησης σε κατά συρροή υποβαθμίσεις της Κύπρου, ασχέτως των μέτρων που θα ληφθούν εδώ. Κάτι τέτοιο επισύρει τον επιπρόσθετο κίνδυνο για πιέσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και φυγή επενδύσεων και καταθέσεων.

Πιο προφανής κίνδυνος, όμως, είναι να μην πειστούν οι οίκοι αξιολόγησης πως, συνολικά, τα μέτρα που θα ληφθούν στο πρώτο και δεύτερο πακέτο είναι αρκετά για να ανατρέψουν την κατάσταση. Επιπλέον, βασικό ζήτημα θα είναι η αποκλιμάκωση των επιτοκίων και, στο τέλος της ημέρας, η έλκυση επενδυτών για το κυπριακό χρέος. Σε κάθε περίπτωση, το βασικότερο μήνυμα που πρέπει να παραμείνει είναι πως η Κύπρος έχει λάβει μεν τα πρώτα μέτρα, αλλά ότι έπονται επιπρόσθετες, πιο ουσιαστικές και πιο άμεσες κινήσεις για διόρθωση της κατάστασης. Είναι επίσης φανερό πως, χωρίς τη συνεχιζόμενη στήριξη της αντιπολίτευσης, το μεγάλο στοίχημα του υπουργού Οικονομικών δεν μπορεί να πετύχει.

One thought on “Η τριπλέτα στόχων και οι επόμενες κινήσεις

  1. δηλαδή στόχος μας είναι απλά να αποφύγουμε την υποβάθμιση των λεγόμενων οικων αξιολόγησης;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s