Οι πορδές των αγελάδων και τα γένια των Ρώσων

Τα μέτρα δεν πρέπει να ανακουφίζουν προσωρινά, ούτε να λειτουργούν ως φελλός

 Δεν είναι πάντα εύκολο να ξέρεις τι θέλεις και τι ζητάς, όταν σχεδιάζεις οικονομική πολιτική. Τα τελευταία χρόνια, και υπό το βάρος της υπερθέρμανσης του πλανήτη διάφορες χώρες αναζήτησαν έναν τρόπο για να μειώσουν την απελευθέρωση μεθανίου στην ατμόσφαιρα. Τώρα, το μεθάνιο, που είναι πολύ πιο ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου από το διοξείδιο του άνθρακα, προέρχεται από πολλές πηγές.

Τραγουδάκι, τραγουδάκι, δεν υπάρχει τέλος...(αλλά υπάρχει φόρος)

Πριν από μερικά χρόνια, σε μία συνέντευξή του στην αμερικανική τηλεόραση, ο Τζωρτζ Στεφανόπουλος ρωτήθηκε ποιά ήταν η πιο περίεργη σύσκεψη που έγινε στον Λευκό Οίκο επί προεδρίας Κλίντον. Ενώ όλοι περίμεναν να ακούσουν κάποιο σεξουαλικό αστείο με τη Μόνικα Λεβίνσκι, ο Στεφανόπουλος στράφηκε αλλού και είπε: Η συνεδρία ανωτάτου επιπέδου με μοναδικό θέμα στην ατζέντα, τις πορδές των αγελάδων. Μίλησε, μάλιστα αρκετά, για τη σύσκεψη και είπε πως όλοι ανησυχούσαν, αφού οι πορδές των αγελάδων είναι μία από τις κυριότερες πηγές ενός από τα κυριότερα αέρια του θερμοκηπίου και καλό θα ήταν να μειωθούν. Το θέμα, κατά βάθος, είναι πολύ σημαντικό για το μέλλον της ίδιας της Γης.

Δεν ξέρω τί έκαναν τελικά οι Αμερικανοί, αλλά οι Νεοζηλανδοί, οι Ιρλανδοί και οι Δανοί επιχείρησαν να φορολογήσουν τις πορδές των αγελάδων. Εκ πρώτης όψεως, οικονομοτεχνικά, είναι μία λογική επιλογή, αφού πρόκειται για ένα αναπόφευκτο συμβάν χωρίς εναλλακτικές επιλογές, τουλάχιστον για την αγελάδα. Η ανελαστική παραγωγή του μεθανίου από τα αγελαδινά έντερα, μπορεί να μεταφραστεί σε μεγάλα έσοδα για τα κράτη, τα οποία μπορούν να κτίσουν ένα σεβαστό κονδύλι για να καταπολεμήσουν τη θέρμανση του πλανήτη.

Από την άλλη, το πρόβλημα είναι πως με τη φορολόγηση δεν δημιουργείται, ούτε κίνητρο, ούτε αντικίνητρο για την αγελάδα, η οποία θα κάνει το αναπόφευκτο, άσχετα με τις οικονομικές επιπτώσεις στον γεωργό. Εξάλλου, η όποια φορολόγηση θα ήταν άδικη, αφού δεν μπορεί κανείς να γνωρίζει τον ορθότερο τρόπο επιβολής του συγκεκριμένου φόρου ή τέλους: Ανά «συμβάν»; Ανά όγκο παραγωγής μεθανίου; Με το ντεσιμπέλ; Πώς το συλλέγεις για να ελέγξεις;

Όπως ήταν φυσιολογικό, δεν πέτυχαν οι προσπάθειες φορολόγησης, αλλά άρχισε μία άλλη προσπάθεια, με πρωτεργάτες τους Γερμανούς (που δεν ανέχονται τέτοια πράγματα) για συμπλεγματοποίηση των μεγάλων μονάδων παραγωγής και εξαγωγής μεθανίου από τα λήμματα. Μάλιστα, ήταν και οι πρώτοι που έκαιγαν το μεθάνιο για να καταστήσουν τη γεωργική παραγωγή αυτόνομη σε ηλεκτρικό ρεύμα.

Η όλη ιστορία αναδεικνύει μία πιο γενική αρχή των φόρων και δη της οικονομικής πολιτικής. Ότι, δηλαδή, οι κινήσεις του κράτους δεν δημιουργούν μόνο έσοδα ή δαπάνες για το ίδιο, αλλά επίσης οδηγούν την οικονομία και την κοινωνία σε συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Και πρέπει να είναι εφαρμόσιμες. Η αγελαδινή παραγωγή μεθανίου δεν μπορεί να σταματήσει, ούτε με φόρο ούτε με φελλό. Όλα δείχνουν, μάλιστα, πως σε αντίθεση με τον ανθρώπινο οργανισμό, η παραγωγή μεθανίου από τις αγελάδες δεν μπορεί να περιοριστεί με διορθωτικές κινήσεις στη διατροφή του ζώου. Οι κυβερνητικές κινήσεις, όμως, σχεδόν σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στην συμπεριφορά των πολιτών και των επιχειρήσεων.

Παραδείγματα υπάρχουν αμέτρητα. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα είναι η απόφαση του τσάρου Πέτρου Α΄ που σαν αύριο, στις 5 Σεπτεμβρίου 1698, αποφάσισε να φορολογήσει τα γένια των Ρώσων, σε μία προσπάθεια να αποθαρρύνει τις «οπισθοδρομικές» ενδυμασίες και να ενισχύσει την πολιτική εκμοντερνισμού και προόδου της Ρωσίας. Παρόμοια είναι και η πολιτική της πολιτείας του Ιλινόις των ΗΠΑ, όπου τα γλυκά υπόκεινται σε αυξημένους φόρους. Στην Ιταλία, δίνονται φορολογικές ελαφρύνσεις στους νεαρούς για να ζουν μόνοι τους μακριά από το πατρικό τους σπίτι, σε μία προσπάθεια που χαρακτηρίστηκε ως «αντι-μαμοθρεφτική». Αντίθετα, στη Γαλλία δίνονται φορολογικά κίνητρα για όσους συγκατοικούν, με στόχο να αντιμετωπιστεί η ελλιπής προσφορά κατοικιών.

Σε μία έξυπνη παραλλαγή του τρίτου νόμου του Νεύτωνα, ο Μπομπ Γουέλς είχε πει πως «για κάθε δράση υπάρχει μια ίση και αντίθετη κυβερνητική πολιτική». Η αλήθεια, όμως, όπως θα έλεγε και ο Νεύτωνας, είναι πως ισχύει και το αντίθετο: Για την κάθε κυβερνητική πολιτική, υπάρχει μια ίση και αντίθετη δράση από την κοινωνία και την οικονομία.

Σήμερα, το Υπουργείο Οικονομικών μελετά μέτρα για τόνωση της ανάπτυξης, πολλά από τα οποία έχουν να κάνουν με φορολογικά κίνητρα. Ο κ. Καζαμίας επιθυμεί να δημιουργήσει σειρά κινήτρων στην οικονομία που να ενθαρρύνουν κινήσεις με θετικό αντίκτυπο στο ΑΕΠ. Αυτή η προσέγγιση υπόσχεται όχι μόνο να ενισχύσει την ανάπτυξη από τα μέσα του επόμενου έτους, αλλά και να κατευθύνει την οικονομία προς επενδύσεις που να βελτιώνουν τις προοπτικές της και που να σχετίζονται με νέες τεχνολογίες, με ενίσχυση των υπηρεσιών και με την εισαγωγή νέων τεχνοτροπιών στην παραγωγή.

Το κυριότερο ζητούμενο, όμως, δεν είναι τα κίνητρα να δίνουν προσωρινή ανακούφιση, αλλά να κατευθύνουν την παραγωγή εκεί όπου θα δημιουργηθεί βιώσιμη ανάπτυξη, τόνωση της οικονομίας και θέσεις εργασίας. Πιο απλά, να είναι σαν τα γένια του τσάρου κι όχι σαν τις πορδές των αγελάδων.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΠ).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s