Οι κομμουνιστές της Wall Street και το κούρεμα: Κράτα μάνα…

Ο περασμένος αιώνας σημαδεύτηκε από την διαμάχη δύο αντίθετων ιδεολογιών που υποσχέθηκαν να αλλάξουν τον κόσμο, να φέρουν μια καλύτερη ζωή και περισσότερη δικαιοσύνη. Ο μεν κομμουνισμός επικέντρωσε το«μήνυμά» του στην «ισότητα» και την ταξική πάλη. Οι δε δυτικοί, μίλησαν περισσότερο για ίσες ευκαιρίες και ελευθερία.

Πού σου νέφκω, πού πάεις...

Και τα δύο συστήματα, όμως, έχουν αποτύχει πλήρως να υλοποιήσουν την υπόσχεσή τους. Κι όχι μόνο αυτό, σε τελική ανάλυση ένα μεγάλο μέρος της εμπειρίας στα δύο συστήματα, είναι παρόμοιο: Εξυπηρετήθηκε μια στενή νομενκλατούρα εχόντων και προνομιούχων, εν ονόματι των πολλών, οι οποίοι παρέμειναν μονίμως αποκλεισμένοι από το σύστημα. Αυτοί που σήμερα φωνάζουν πως «απoτελούν το 99%», δεν έχουν άδικο.

Φυσικά, η δικτατορία του κομμουνισμού, το αστυνομικό κράτος και ο ολοκληρωτισμός δεν είχαν αντίστοιχο στον δυτικό κόσμο, ούτε η ζωή των ανθρώπων ήταν το ίδιο κακή.  Και σίγουρα ο ανθρώπινος πόνος που προκάλεσε ο κομμουνισμός ήταν ασύγκριτα μεγαλύτερος από εκείνον της ελεύθερης οικονομίας. Ωστόσο, η υπόσχεση ότι, με την οικονομική ελευθερία, τις πλαστές «ίσες ευκαιρίες» και την συλλογική πρόοδο θα είμαστε όλοι καλύτερα, δεν έγινε ποτέ πραγματικότητα. Και, το χειρότερο, μπορεί η τάξη ατόμων που εξυπηρετούνται να είναι πολύ μεγαλύτερη στον δυτικό κόσμο και μπορεί η πόρτα να είναι ανοικτή για πολλούς να μπουν σε αυτή την τάξη, αλλά οι πιο πολλοί δεν θα ανήκουμε ποτέ στο «1%».

Υπάρχει, όμως, μια μεγάλη διαφορά. Και εδώ είναι η ουσία. Σε αντίθεση με τον κομμουνισμό, η ελεύθερη αγορά μπορεί να σωφρονιστεί. Μάλιστα, μια ανάγνωση της θεωρίας της ελεύθερης αγοράς, δείχνει -όπως ειπώθηκε πολλάκις- πως αυτή η κρίση δεν είναι κάτι που η ίδια η θεωρία δεν είχε προβλέψει. Η κυριαρχία των χρηματιστών επί των οικονομολόγων και η ομηρία στην οποία τελεί η όλη επιστήμη, έχουν αφήσει μόνο μερικά «νησιά» ακεραιότητας ανάμεσα στου επιστήμονες των οικονομικών. Ωστόσο, σε αυτά τα «νησιά», οι λύσεις για τα προβλήματα είναι γνωστές και έχουν διατυπωθεί εδώ και χρόνια, πολύ πριν από το 2008.

Το σύστημα της ελεύθερης οικονομίας, πέρα από τις ομοιότητες, διαφέρει από τον κομμουνισμό σε δύο σημεία: Πρώτο, είναι ευέλικτο και αντέχει διορθωτικές κινήσεις, ακόμα και μετά που εκατομμύρια ατόμων υποφέρουν από μια κρίση όπως την σημερινή. Δεύτερο, στηρίζεται και στηρίζει την ελευθερία, κι αυτό σημαίνει πως όλοι θα μπορούσαν να έχουν φωνή, τουλάχιστον θεωρητικά.

Τις τελευταίες ημέρες παρακολουθούμε μια σειρά από περίεργες συναντήσεις ηγετών. Οι τηλεοράσεις μας και οι υπολογιστές μας έχουν βρομίσει από την ανεπάρκεια. Και εάν το όλο πρόβλημα θα μπορούσε να είχε λυθεί με λιγότερο επώδυνα μέτρα, πλέον η εξυπηρέτηση των λίγων και η αποφυγή των λύσεων που έπρεπε να είχαν συμφωνηθεί εδώ και μήνες, έχουν φέρει την κατάσταση στο απροχώρητο.

Το μόνο βέβαιο, εκτός από την ανεπάρκεια των ηγετών της Ευρώπης που είναι μια σκιά των προκατόχων τους, είναι πως όλοι μας θα υποφέρουμε. Τα ταμεία συντάξεως, τα επενδυτικά ταμεία, ακόμα και οι τράπεζες μας δέχονται ήδη τα πλήγματα του κουρέματος, πριν καν τα ξεκαθαρίσουν οι λεπτομέρειές του. Συντάξεις χάνονται, δάνεια ανακαλούνται, οι τράπεζες αυξάνουν τις «κρυμμένες» χρεώσεις και μειώνουν τις νέες πιστώσεις. Οι άνεργοι αυξάνονται και οι επιχειρήσεις δεν πάνε καλά.

 Μπροστά στην ανεπάρκεια των Ευρωπαίων ηγετών, που, συλλογικά όλοι μαζί εκλέξαμε, δεν υπάρχουν και πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε. Ωστόσο, όλα δείχνουν πως το σύστημα σύντομα θα αρχίσει να συμμορφώνεται με τους φυσιολογικούς του κανόνες, πως θα κοπούν σιγά-σιγά οι καρκινογόνες μεταλλάξεις (ιδίως στον χρηματοπιστωτικό τομέα) και πως θα περάσει από ένα σκληρό σωφρονιστικό πείραμα. Μαζί του κι εμείς.

Αλλά η σημερινή κρίση θα ανοίξει κάποτε τις ευκαιρίες για πιο βιώσιμη ανάπτυξη, και ευκαιρίες θα υπάρξουν για όλους μας. Μοναδική ελπίδα, το «μακρύ διάστημα» να μην είναι τόσο μακρύ που να ισχύει η ρήση του Κέυνς πως «μακροπρόθεσμα θα είναι όλοι πεθαμένοι, ούτως ή άλλως». Εν τω μεταξύ, τα δύσκολα έρχονται και το κούρεμα (καθώς και τα μέτρα) δεν είναι ούτε «καλά», ούτε «κακά». Είναι αναγκαία.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί πραγματικό Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΠ).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s