Εθνική κυριαρχία και χρέος…

Από τις αρχές του 17ου αιώνα, όλη η Ευρώπη ήξερε πως σύντομα θα άρχιζε ξανά ο πόλεμος που μισοτέλειωσε το 1555. Τελικά, το έναυσμα έδωσε η εκπαραθύρωση της Πράγας το 1618, μετά την οποία ολόκληρη η κεντρική Ευρώπη έγινε έρμαιο διαφόρων μισθοφορικών στρατών οι οποίοι, εκτός από την καταστροφή, έσπερναν όπου πήγαιναν και την πανούκλα.

Οι δύο πλευρές του πολέμου, οι προτεστάντες και οι καθολικοί, είχαν ξεκάθαρες επιδιώξεις, αλλά και μπόλικο θρησκευτικό πάθος. Γι’ αυτό και η απόφαση του (καθολικού) καρδινάλιου Ρισελιέ να θέσει τη Γαλλία στο πλευρό των προτεσταντών, έδωσε το έναυσμα για μια έντονα επικριτική απεικόνισή του. Χαρακτηριστικός είναι ο τρόπος που σκιαγραφείται ως «ο κακός» στους Τρεις Σωματοφύλακες του Ντουμά.

Η λογική όμως του Ρισελιέ, το raison d’état, δεν ήταν καθόλου απλή. Το κράτος, ως έννοια, σχηματίστηκε αρχικά από τη δική του διατύπωση και τελικά από την Συνθήκη της Βεστφαλίας του 1648 που «ανέδειξε» το σύγχρονο κράτος.

Όλα αυτά έχουν πια τελειώσει...

Με αυστηρές γραμμές στον χάρτη και κλειστά σύνορα, το μοντέρνο κράτος ζει και σώζεται μέσα από την κυριαρχία του. Οι πολιτικές του κράτους είναι ξεχωριστές η μια από την άλλη. Ιδίως τα εσωτερικά θέματα και η εξωτερική πολιτική κινούνται σε αμοιβαία αποκλειστικές ζώνες πολιτικής. Ο ίδιος ο Ρισελιέ σχολίασε πως τα κράτη κινούνται «στον μέσο όρο αυτού που επιτρέπει η συνείδηση και αυτού που επιβάλλουν οι περιστάσεις», αν και τις περισσότερες φορές οι περιστάσεις επιβάλλουν και η συνείδηση κοιμάται.

Έτσι έζησαν τα κράτη για τέσσερις αιώνες, με μικρές περιόδους ειρήνης και μεγάλες περιόδους πολέμου.

Σήμερα, όμως, τα πάντα αλλάζουν. Και δεν αλλάζουν απλά και καρφωτά στην σημερινή κρίση, αλλά μεταλλάσσονται εδώ και τουλάχιστον δύο δεκαετίες, όπως περιέγραψε ο Φουκουγιάμα, που θεωρούν πως διαψεύστηκε από τα γεγονότα μόνο όσοι διάβασαν τον τίτλο του «Τέλους της Ιστορίας» και όχι το ίδιο το βιβλίο.

Φυσικά, τα κράτη ασκούν την επιρροή τους και με όπλα. Αλλά ο πόλεμος δεν είναι πλέον κάτι τόσο απλό όσο «η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα», όπως έγραψε ο Μακιαβέλι και ο φον Κλάουσεβιτς. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών εστιάζεται σε διεθνή φόρα, σε τραπεζικούς οίκους και σε ξένες επενδύσεις. Ο μεγαλύτερος πόλεμος γίνεται μέσα σε τεχνολογικά εργαστήρια και εργοστάσια. Η εθνική κυριαρχία, ακόμα και το εθνικό συμφέρον (raison d’état) εξυπηρετούνται με μέσα πολύ διαφορετικά από τη δημιουργία αρμάτων και φρεγατών. Τα κράτη δεν μαζεύουν χρήματα για να πληρώνουν στρατιώτες, εφοπλιστές και μισθοφόρους.

Οι μεγάλες μάχες αφορούν στη δημιουργία θέσεων εργασίας, στην ανάπτυξη της παραγωγικότητας και στην εξασφάλιση καλών πολιτικών που να έχουν καλύτερο αποτέλεσμα με λιγότερες δαπάνες.

Η εξωτερική και η εσωτερική πολιτική είναι πλήρως αλληλένδετες και τα εθνικά σύνορα είναι σχεδόν άσχετα με την κυριαρχία, σε μια εποχή όπου οι σημαντικότεροι πόροι παραγωγής κινούνται πλέον ελεύθερα και δεν σταματούν σε τελωνεία. Ακόμα κι αν τα κράτη σταματούσαν τη ροή κεφαλαίων, δεν μπορούν να κάνουν τίποτε για να σταματήσουν τη γνώση και την πληροφορία, που πλέον αποτελούν όλο και σημαντικότερους πόρους παραγωγής.

Όλα αυτά, φυσικά, δεν σημαίνουν πως η εθνική κυριαρχία είναι κάτι το άσχετο. Σημαίνουν, όμως, πως είναι κάτι το διαφορετικό από εκείνο που σκεπτόμασταν τόσα χρόνια.

Σήμερα η Ελλάδα ανησυχεί πως, με τις τελευταίες αποφάσεις της 26ης Οκτωβρίου, η χώρα χάνει την εθνική της κυριαρχία. Ξένοι επιβάλλουν και ελέγχουν. Ο λαός δεν έχει ούτε φωνή, ούτε πρόσβαση στην λήψη των αποφάσεων. Έτσι, φοβούμενοι πως η εθνική τους κυριαρχία εκποιείται, οι Έλληνες αντιδρούν. Ωστόσο, πρέπει να θυμάται κανείς πως σήμερα το raison d’état δεν το προστατεύουν στρατοί. Η κυριαρχία, η ισχύς και η επιρροή δεν περνούν από δυναμικούς στρατηγούς και στρατηλάτες, αλλά από ανιαρούς λογιστές, καλοχτενισμένους τραπεζίτες και κουστουμάτους τεχνοκράτες. Γι’ αυτό και αυτοί πρέπει πάντα να ελέγχονται, τόσο για τις ικανότητές τους, όσο και για την ηθικότητα των πράξεών τους.

Η Ελλάδα δεν πρέπει να ανησυχεί αν θα εκχωρήσει εθνική κυριαρχία. Την εθνική της κυριαρχία την έχει ήδη εκχωρήσει. Την εκχωρούσε, λίγο-λίγο, κάθε φορά που μια από τις κυβερνήσεις της λάμβανε δάνεια για να ικανοποιήσει αιτήματα ψηφοφόρων που ήθελαν δουλειές στο Δημόσιο. Την εκχωρούσε κάθε φορά που τα χρήματα πήγαιναν στα πολιτικά ενοίκια και στις πελατειακές σχέσεις. Κάθε φορά που ένα φακελάκι άλλαζε χέρια και παρέμενε ατιμώρητο. Κάθε φορά, καλή ώρα σαν εμάς, που δινόταν θέση εργασίας στο Δημόσιο με βάση το τηλεφώνημα που έπεσε αντί για τις αντικειμενικές αξιολογήσεις των υποψηφίων.

Η Ελλάδα σήμερα δεν χρειάζεται Γραμμή Μαζινό για να σταματήσει τον εχθρό. Χρειάζεται αντάρτικο και αντίσταση για να τον διώξει.

Εύκολο, δεν είναι, ούτε ανώδυνο, όπως ήδη γνωρίζουν οι Έλληνες.

Αλλά πρέπει να γίνει. Ακόμα κι όσοι ανησυχούν για την εθνική κυριαρχία, πρέπει να θυμούνται πως αυτή η φρικτή λύση που προσφέρεται είναι η μοναδική «τελευταία ευκαιρία» για την Ελλάδα, αν θέλει να είναι κυρίαρχη ξανά.

Και το δίδαγμα αφορά άμεσα και την Κύπρο, όπου πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΠ).

2 thoughts on “Εθνική κυριαρχία και χρέος…

  1. Παράθεμα: Η δομή της τραπεζικής επανάστασης « Η πελλάρα εν ΠΟΛΛΩΝ λογιών

  2. Παράθεμα: Η πελλάρα εν ΠΟΛΛΩΝ λογιών

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s