Ο «μύθος» της ελληνικής ιδιαιτερότητας

Κρίσεις πέρασαν πολλοί. Δημοσιονομικές, τραπεζικές και νομισματικές. Μπορεί η κάθε κρίση να είναι διαφορετική από την προηγούμενη και την επόμενη, αλλά υπάρχει μια σειρά από κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ τους. Και, πέρα από την οικονομοτεχνική ανάλυση, το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό είναι ένα: Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, και μετά από ένα σχετικά μικρό διάστημα επώδυνης διόρθωσης, οι χώρες, από την Αργεντινή μέχρι την Ινδονησία, και από την Ρωσία μέχρι το Μεξικό, τελικά έβγαιναν πιο δυνατές από την κρίση.

Τα πράγματα είναι πολύ απλα και αυτονόητα...

Γι αυτό και τίθεται ένα περίεργο ερώτημα στην σημερινή συγκυρία που βασανίζει την Ελλάδα: Μετά από μια σειρά «λύσεων», σκληρών μέτρων και λιτότητας, η Ελλάδα δείχνει να είναι ακόμα μακρυά από την λύση της σημερινής κρίσης. Πολλοί, διερωτώνται γιατί δεν λειτουργούν στην Ελλάδα οι συνηθισμένες συνταγές, γιατί αποτυγχάνουν, λίγο-λίγο τα φάρμακα που, αν και πικρά, έσωσαν άλλους.

Αναπόφευκτα, όμως, πολλοί άρχισαν να διερωτώνται αν η κρίση στην Ελλάδα είναι αποτέλεσμα σκευωρίας, αν απλούστατα «δεν την αφήνουν» να σωθεί οι ξένοι-εταίροι. Ακούγονται θεωρίες για το αποδυναμωμένο ευρώ και πως, περιέργως, αυτό συμφέρει την Γερμανία η οποία συντηρεί την ελληνική κρίση για να έχει αδύνατο νόμισμα. Ακούγονται, όμως, κι άλλες ακόμα θεωρίες συνωμοσίας, ακόμα πιο απομακρυσμένες από την πραγματικότητα και ακόμα πιο ασύμφωνες με τα δεδομένα που υπάρχουν.

Έτσι, μια όχι και τόσο υπόγεια συζήτηση συνεχίζει να απασχολεί αρκετό κόσμο, που διερωτώνται, τελικά, πώς και γιατί η περίπτωση της Ελλάδας διαφέρει τόσο πολύ από άλλες κρίσεις.

Απαντήσεις, φυσικά, υπάρχουν πολλές. Αλλά ίσως να μην ικανοποιούν. Η Ελλάδα δεν έχει ένα κράτος που να λειτουργεί όπως πρέπει. Αλλά αυτό συνέβηκε και αλλού, όπως στο Μεξικό, το οποίο σχετικά εύκολα διασώθηκε με ένα μεγάλο δάνειο από τις ΗΠΑ. Η Ελλάδα δεν έχει ουσιαστική παραγωγική βάση, αφού το δημόσιο, οι επιδοτήσεις και η διασύνδεση των επιχειρήσεων με το κράτος οδήγησαν την χώρα σε μια κρατικοδίαιτη και προβληματική οικονομία. Αλλά και άλλες χώρες, όπως την Βολιβία, ζούσαν χωρίς ουσιαστική παραγωγική βάση αλλά διασώθηκαν, και πάλι σχετικά εύκολα. Άλλοι σχολιάζουν πως το κράτος αδυνατεί να μαζέψει φόρους και πως η φορολογική βάση είναι στρεβλή. Αλλά αυτά τα προβλήματα τα είχαν κι άλλοι, όπως την Νότιο Κορέα και την Ινδονησία που επίσης διασώθηκαν σχετικά εύκολα.

Τελικά, κάτι το ιδιαίτερο πρέπει να συμβαίνει με την Ελλάδα. Και, σε μια στιγμή προφανούς απόγνωσης, πολλοί στράφηκαν σε εξηγήσεις που έχουν να κάνουν με τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές. Τα CDS και άλλα παράγωγα, αλλά και η διεθνοποίηση της αγοράς καθιστούν την Ελλάδα πιο ευάλωτη στις επιθέσεις καιροσκόπων. Αλλά κάτι παρόμοιο συνέβηκε και στην κρίση του 1992, αλλά και πιο πρόσφατα, σε κρίσεις που δεν ήταν αμιγώς δημοσιονομικές μεν, αλλά είχαν εκτενείς δημοσιονομικές προεκτάσεις, όπως στην Ιρλανδία και την Ισλανδία. Ναι, και εκεί η λύση ήταν σχετικά εύκολη. Ούτε φταίει το ευρώ, το οποίο δεν είναι ο θύτης αλλά το θύμα της ελληνικής κρίσης και η μόνη θωράκιση που έχει, πλέον η χώρα.

Το πρόβλημα της Ελλάδας, η ελληνική ιδιαιτερότητα που την καθιστά ξεχωριστό παράδειγμα, φάνηκε τις τελευταίες ημέρες. Ενώ η χώρα χάνεται, η πολιτική ηγεσία επιδεικνύει μεγαλειώδη εγωκεντρισμό, απίστευτη μυωπία και μνημειώδη ανεπάρκεια. Το θέατρο του παραλόγου που παρακολουθούμε ακόμα και τώρα, χαράματα Πέμπτης, αποτελεί πρωτόγνωρο γεγονός. Ποτέ δεν είδαμε, σε καιρό κρίσης, τόση ανευθυνότητα. Ενώ όλοι βρίσκονται στα όρια νευρικού κλονισμού, στην Αθήνα οι κεντρικοί παίκτες αυτού του φιάσκο, εκείνοι οι δέκα με δεκαπέντε «ηγέτες» δείχνουν να ζουν σε μια κοσμάρα που πολύ θα θέλαμε να επισκεφτούμε όλοι, αλλά απογεύεται η χρήση των ουσιών που χρειάζονται.

Πραγματικά, η κατάσταση έχει ξεπεράσει τα όρια του ακατανόητου. Όχι, καμία σκευωρία δεν μπορεί να πλήξει ποτέ την χώρα τόσο πολύ όσο η μικρότητα των ηγετών της, το κόλλημα με την εξουσία και η εκλογοκεντρική αντιμετώπιση μιας εθνικής κρίσης. Μάλιστα, ακόμα χειρότερο είναι πως αν φύγει από την εξουσία αυτή η κλάση ατόμων που δείχνουν μικροσκοπικοί μπροστά στις περιστάσεις, το πολιτικό σύστημα δεν έχει άλλες λύσεις να δώσει, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς πόσο απομακρυσμένη από την πραγματικότητα είναι η ελληνική αγορά.

Γι αυτό και η ελληνική ιδιαιτερότητα δεν είναι καθόλου μύθος. Είναι αποτέλεσμα μιας ανεπάρκειας ατόμων που εν πολλοίς κληρονόμησαν την ηγεσία και είναι ανίκανοι αντιληφθούν το βάρος της ευθύνης.

Και, ενώ εμείς θεωρούμε πως είμαστε «καλύτεροι από τους καλαμαράδες», ο δρόμος που πατούμε είναι ο ίδιος και, αλίμονο, η ποιότητα της ηγεσίας μας σε μεγάλο βαθμό είναι επίσης η ίδια και ενώ οδεύουμε σε μια παρόμοια καταστροφή, όλοι συζητούν άσχετα πράγματα με μισές και άτολμες λύσεις, που δεν αφήνουν παρά μια αμυδρή ελπίδα φωτός στο βάθος βάθος του τούνελ. Ξυπνάτε.

Επίσης, πέρα από όλα τα άλλα, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί πραγματικό Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΠ).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s