Τί πρέπει να αναμένουμε από την συμφωνία στο Προεδρικό για την οικονομία

Σε εκ τω έσω μνημόνιο συμφώνησαν προεδρικό και ΔΗΣΥ στην χθεσινή συνάντηση. Όπως προκύπτει από την συνάντηση, το πακέτο μέτρων που εισηγήθηκε ο υπουργός Οικονομικών, Κίκης Καζαμίας, βαίνει προς υλοποίηση, αφού επιτεύχθηκε συμφωνία για πάγωμα των μισθών στο δημόσιο. Έναντι του παγώματος, θα συμβάλει, ως γνωστό, ο ιδιωτικός τομέας, ο οποίος θα καλύψει τις εξοικονομήσεις που δεν θα γίνουν, όπως προκύπτει, από το δημόσιο.

Τα μέτρα, στα οποία συμπεριλαμβάνονται και εισφορές από τον ιδιωτικό τομέα, ανοίγουν τον δρόμο για υπερψήφιση του προϋπολογισμού και επιτρέπουν, έτσι, στην κυβέρνηση να κάνει τις δικές της κινήσεις για εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών, με περισσότερη ευχέρεια χρόνου. Το πάγωμα των μισθών στο δημόσιο «πωλήθηκε» πολύ ακριβά από το προεδρικό, το οποίο εξασφάλισε ως «αντάλλαγμα» αυξήσεις από τον ιδιωτικό τομέα και νέες ουσιαστικές φορολογήσεις της οικονομικής δραστηριότητας. Θα πρέπει, έτσι, στο επόμενο διάστημα να αναμένεται επιδείνωση της πτωτικής τάσης του ΑΕΠ και αντίστοιχη αύξηση στην ανεργία.

Εκολλήσαν τα...

Καθαροί «νικητές» είναι, όπως, προκύπτει, οι υψηλόμισθοι του δημόσιου τομέα. Ωστόσο, η Κύπρος βγαίνει από την πορεία προς τα χειρότερα, και αποφεύγεται η καταστροφή που διαγραφόταν. Από την άλλη, οι επιπτώσεις της συμφωνίας στην οικονομία δημιουργούν πιέσεις για να γίνει, μέσα στο 2012, αυτό που κανένας δεν ήθελε: Μείωση των μισθών στο δημόσιο.

Τι πρέπει να αναμένουμε

1. ΑΕΠ: Σε πορεία ύφεσης
Μπορεί οι αυξητικές πιέσεις στην κατανάλωση, εν όψει της αύξησης του ΦΠΑ, να συγκρατήσουν την μείωση του ΑΕΠ, αλλά δύσκολα φαίνεται πως η οικονομία θα γλιτώσει την ύφεση. Σημειώνεται πως το τρίτο τρίμηνο του έτους, η οικονομία συρρικνώθηκε και, σε περίπτωση που συρρικνωθεί και το τρέχον τρίμηνο, τότε η Κύπρος θα έχει, και πάλι, ύφεση. Η μείωση των πραγματικών εισοδημάτων (κατά 2,5% για άτομα με εισόδημα 2,500, άσχετα με το πόσο «μοιράζεται» ο εργοδότης), σε συνδυασμό και με το άσχημο κλίμα που επικρατεί, θα συγκρατήσουν και πάλι την κατανάλωση (όλων των ειδών) και τις επενδύσεις. Ταυτόχρονα, οι πιέσεις που αναμένουν πως θα δεχτούν οι επιχειρήσεις μέσα από νέες φορολογίες, αλλά και η ασάφεια για το τι θα γίνει εντός του 2012, δημιουργούν  συνθήκες που είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές για ύφεση.

2. Κατανάλωση: Αύξηση ως τον Γενάρη, μετά μείωση
Στο άμεσο διάστημα θα πρέπει να αναμένεται, κανονικώς εχόντων των πραγμάτων, αύξηση στην κατανάλωση. Ωστόσο, μέσα στο 2012 θα ασκηθούν ισχυρές μειωτικές πιέσεις στην οικονομική ανάπτυξη. Αφενός, η έκτακτη εισφορά στους υπαλλήλους του ιδιωτικού τομέα, με βασικό συντελεστή το 2,5% για εισοδήματα μεταξύ 2,500 και 3,000 ευρώ, διαβρώνει το εισόδημα των εργαζομένων και θα ασκήσει πιέσεις στην κατανάλωσή τους. Από τον δημόσιο τομέα, δεν συντρέχει, ωστόσο, λόγος για μείωση της κατανάλωσης. Στον αντίποδα, η προσδοκία για αύξηση του συντελεστή ΦΠΑ, έστω και για έξι μόνο μήνες, θα ασκήσει αυξητικές πιέσεις στην κατανάλωση, τουλάχιστον για τον επόμενο μήνα. Εν όψει της αύξησης, πολλοί καταναλωτές θα επισπεύσουν τις αγορές τους, δίνοντας έτσι μια επιπλέον ανάσα στην αγορά κατά την κρίσιμη περίοδο των γιορτών. Πάντως, η απομόχλευση των τραπεζών και η μείωση των χορηγήσεων θα συμβάλει επίσης μειωτικά στην κατανάλωση, κάτι που θα διαφανεί στους επόμενους 2 με 3 μήνες. Ενδεικτικό θα είναι το πόσο θα αυξηθεί το εμπορικό έλλειμμα Δεκεμβρίου.

3. Πληθωρισμός: Συγκράτηση, όχι όμως και μείωση
Την ίδια στιγμή, το «μνημόνιο» που αποφασίστηκε στο προεδρικό θα συμβάλει στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, ο οποίος συνεχίζει να είναι υψηλότερος από την υπόλοιπη ευρωζώνη και να διαβρώνει, τόσο τα εισοδήματα όσο και την ανταγωνιστικότητα. Με το πάγωμα της ΑΤΑ αποφεύγεται η «εμπέδωση» των πληθωριστικών τάσεων του περασμένου εξαμήνου στις τιμές. Ταυτόχρονα, το σπάσιμο της φούσκας των ακινήτων, που φέρνει μείωση των αξιών και στοιχείων ενεργητικού, ο «αποπληθωρισμός» στα στοιχεία ενεργητικού μέσω ΧΑΚ και η μείωση των πραγματικών εισοδημάτων στον ιδιωτικό τομέα, θα αποκλιμακώσουν τον πληθωρισμό, χωρίς αυτό να αποτελεί θετική εξέλιξη για την οικονομία. Μέγα ερώτημα θα είναι η πορεία των ενδιάμεσων αγαθών και πρώτων υλών, αλλά και το κατά πόσον θα αντιστρέψουν το «κλείσιμο της στρόφιγγας» οι τράπεζες. Σε κάθε περίπτωση η μείωση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα, κατά 2,5% με 3,5%, θα οδηγήσει σε μειωμένες δαπάνες. Δεν έχει σημασία πόσο από το ποσοστό καταβάλλει ο εργοδότης και πόσο ο εργοδοτούμενος. Ο διαμοιρασμός έχει πολιτική-επικοινωνιακή σημασία, όχι όμως οικονομική. Οι δαπάνες μισθολογίου θα αυξηθούν, σε κάθε περίπτωση, συμβάλλοντας στην ενίσχυση των τιμών παραγωγού.

4. Απασχόληση: Θα μειωθεί
Θα πρέπει να αναμένεται πως η απασχόληση θα μειωθεί στις αρχές του έτους και, την ίδια στιγμή, πως η ανεργία θα αυξηθεί. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, δεν έχουν μόνο αυξηθεί οι άνεργοι, αλλά έχουν επίσης μειωθεί και οι κενές θέσεις εργασίας. Έτσι, σε συνδυασμό και με την συνεχιζόμενη συρρίκνωση του ΑΕΠ, θα πρέπει να αναμένεται πως οι εργοδότες θα αποφύγουν τις νέες προσλήψεις, ενώ δεν θα πρέπει να ξαφνιάσει καθόλου και νέο κύμα απολύσεων. Η αύξηση στις δαπάνες παραγωγής, αλλά και η αύξηση των δαπανών μισθολογίου, σε συνδυασμό και με την μειωμένη οικονομική δραστηριότητα, οδηγούν σε προσδοκίες για ένα δύσκολο 2012. Αυτό, με τη σειρά του, μεταφράζεται σε μείωση των επενδύσεων, συρρίκνωση του κύκλου εργασιών, και αυξημένη ανεργία. Το ποσοστό της έκτακτης εισφοράς των δημοσίων υπαλλήλων που θα επωμιστούν οι εργοδότες δεν έχει σημασία, αφού θα μετακυληθεί στους εργαζόμενους, άσχετα με το τι μπορεί να λέγεται, αφού οι «υποσχέσεις» δεν μπορούν να κατανικήσουν τις δυνάμεις της οικονομίας. Ωστόσο, συνεπάγεται ταυτόχρονα και πιέσεις στην απασχόληση και θα δούμε, πέρα από την μείωση των πραγματικών μισθών των υπαλλήλων, και ταυτόχρονη αύξηση της ανεργίας.

5. Το πιο βασικό: Σώζεται η οικονομία;
Η οικονομία δέχεται ισχυρές πιέσεις από τις αποφάσεις που λήφθηκαν στο προεδρικό. Οι δαπάνες μισθολογίου στο δημόσιο δεν μειώνονται αλλά μόνο συγκρατούνται, γεγονός που σημαίνει πως ο ιδιωτικός τομέας θα πρέπει να αυξήσει τις καταβολές του για να καλύψει το κρατικό μισθολόγιο. Τα δημόσια οικονομικά θα πάρουν μια βαθειά ανάσα και είναι, πλέον, πολύ πιθανό να αποφευχθεί η ένταξη της Κύπρου στον Μηχανισμό Στήριξης. Ωστόσο, από την στιγμή που η διάσωση δεν γίνεται μέσα από ουσιαστική μείωση των δαπανών στο δημόσιο, αλλά μόνο με περιορισμό της αύξησης τους, θα πρέπει να αναμένεται πως η οικονομία θα μπει σε πορεία ύφεσης, αυξημένης ανεργίας και στασιμότητας στις επενδύσεις. Ουσιαστικά, η συμφωνία έχει επιτρέψει στα κόμματα να υπερψηφίσουν, τόσο τον ΦΠΑ όσο και τον προϋπολογισμό, και έχουν αποφευχθεί τα χειρότερα. Ωστόσο, είναι επίσης ξεκάθαρο πως οι μειώσεις που έπρεπε να είχαν γίνει στις δαπάνες του δημοσίου, αντικαταστάθηκαν με επιβάρυνση της οικονομικής δραστηριότητας, η οποία ίσως τελικά να επιδεινώσει την κατάσταση εάν μπει η Κύπρος σε πορεία ύφεσης. Με βάση αυτό το στοιχείο, μπορεί να εκτιμηθεί πως οι μειώσεις στις δαπάνες του δημοσίου δεν έχουν αποφευχθεί, αλλά έχουν αναβληθεί, και πως το τελικό αποτέλεσμα θα είναι, κατά πάσα πιθανότητα, χειρότερο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s