Απέτυχε και δικαίως αποσύρεται

Οι κοινωνικές παροχές  αυξήθηκαν κατά 49% και έγιναν 30% λιγότερο αποτελεσματικές

Στα επίπεδα που καταγράφονταν το 2007 επιστρέφουν οι πιο πολλές κοινωνικές παροχές, μετά από αυξήσεις τεσσάρων ετών. Οι αυξήσεις, οι οποίες έγιναν χωρίς στόχευση, έχουν συμβάλει σημαντικά στην αύξηση των δαπανών του κράτους με αποτέλεσμα σήμερα να αποτελούν έναν από τους πρώτους στόχους των περικοπών στον προϋπολογισμό. Ως γνωστό, στόχος του Υπουργείου Οικονομικών είναι να μειωθούν οι σχετικές δαπάνες κατά 200 εκατ. ευρώ, όσα δηλαδή ήταν και η αύξηση των επιδομάτων στο τέλος του 2007. Η επαναστροφή αυτή ισοδυναμεί με ανάκληση μιας πολιτικής που ακολουθήθηκε για τριάμισι χρόνια από την κυβέρνηση, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη συνεχή αύξηση των δαπανών χωρίς όμως να υπάρχει και το αντίστοιχο κοινωνικό αποτέλεσμα.

Κοινωνική επίδραση

Μία εξαιρετικά σημαντική παράμετρος των κοινωνικών δαπανών από το 2008 και μετά, είναι πως η επίδρασή τους στη φτώχεια έχει διαβρωθεί. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 2007, το 38,5% των ατόμων που βρίσκονταν εντός του ορίου της φτώχειας πριν από τις κοινωνικές παροχές όλων των ειδών, «ανέβαιναν» πάνω από το όριο της φτώχειας μετά τις κοινωνικές παροχές.

Το ποσοστό αυτό συνάδει και με τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα, για τις χρονιές 2005 μέχρι 2009. Από το 2005 μέχρι το 2007, ο μέσος όρος των φτωχών που ανακουφίζονταν από τη φτώχεια μετά από τις κοινωνικές παροχές, ήταν 36,5%. Αντίθετα, μετά τις αυξημένες παροχές που καταγράφηκαν από το 2008 και μετά, λιγότεροι φτωχοί ανακουφίζονται από τη φτώχεια.

Συγκεκριμένα, στα στοιχεία της Eurostat δείχνουν πως οι κοινωνικές παροχές το 2008 και το 2009 (οι τελευταίες χρονιές για τις οποίες υπάρχουν στοιχεία) η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών παροχών μειώθηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό, κατά περίπου 30% σε σχέση με την εποχή πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2008. Από το 38,6% των φτωχών που μετά τις κοινωνικές παροχές εξέρχονταν από το όριο της φτώχειας το 2006, το 2008 και 2009 το ποσοστό μειώθηκε αισθητά, στο 27% των φτωχών.

Προκύπτει, επομένως, πως οι κοινωνικές δαπάνες, όχι μόνο δεν ανακούφιζαν περισσότερα άτομα που βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας, αλλά αντιθέτως η αύξηση των κοινωνικών παροχών μεταφράστηκε σε μείωση των φτωχών που ανακουφίζονται. Από τα στοιχεία προκύπτει πως η πολιτική των κοινωνικών παροχών που έχει ακολουθηθεί από το 2008 και μετά έχει φέρει ακριβώς τα αντίθετα αποτελέσματα από τα επιθυμητά.

Με δεδομένο ότι δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά η όποια στόχευση από το 2009 μέχρι σήμερα, θα πρέπει να αναμένεται πως η τάση αυτή συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

 

Αντιστροφή της πολιτικής

Η μειωμένη κοινωνική επίδραση των οριζοντίως αυξημένων κοινωνικών παροχών, δικαιολογεί πλήρως την αντιστροφή της πολιτικής που ακολουθήθηκε μέχρι σήμερα, με την οποία οι κοινωνικές παροχές αυξάνονταν «ως θέμα αρχής», στο πλαίσιο της λεγόμενης «φιλολαϊκής πολιτικής» που ακολούθησε η κυβέρνηση. Η προσπάθεια στόχευσης που έχει αρχίσει πλέον σε όλα σχεδόν τα επιδόματα, φαίνεται να δικαιολογείται πλήρως.

 

Πρώτο, λόγω της αύξησης των δαπανών που επωμίζεται το κράτος για τις κοινωνικές παροχές, οι οποίες είναι πλέον δυσβάστακτες. Σημειώνεται πως, από 11,4% του προϋπολογισμού που ήταν το 2007, οι κοινωνικές παροχές αυξήθηκαν σε 14,7% του προϋπολογισμού φέτος, ενώ η στόχευση και μείωσή τους για το 2012 τις επαναφέρει στο πιο υποφερτό επίπεδο του 12,5% των συνολικών κρατικών δαπανών. Η αντιστροφή της πολιτικής των δαπανών, στην οποία πλέον στρέφεται η κυβέρνηση θα μπορούσε να είχε δικαιολογηθεί και μέσα από την οικονομική συγκυρία και την κατάσταση που επικρατεί στα δημόσια οικονομικά.

Δεύτερο, όμως, σημαντικό είναι και το γεγονός, όπως σημειώνεται πιο πάνω, πως οι κοινωνικής φύσεως στόχοι για τους οποίους γίνονται οι κοινωνικές παροχές, έχουν αποτύχει παντελώς τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Από τη στιγμή που η αύξηση των παροχών κατά 49% σε σχέση με τα ποσά του 2006 δεν μεταφράστηκε σε ουσιαστική ανακούφιση των πιο φτωχών πολιτών, είναι σαφές πως ο βασικότερος στόχος δεν έχει επιτευχθεί. Μάλιστα, ο αριθμός των απόρων που βγαίνουν από το όριο της φτώχειας μετά τις κοινωνικές παροχές, έχει μειωθεί σημαντικά και, όπως σημειώνεται, οι παροχές έχουν καταστεί 30% λιγότερο αποτελεσματικές σε σχέση με την εικόνα που είχαμε πριν να αρχίσει η αύξησή τους.

Σε γενικές γραμμές, η αντιστροφή της πολιτικής καθολικών αυξήσεων στις κοινωνικές παροχές, φαίνεται να δικαιολογείται πλήρως, ακόμα και χωρίς να συνυπολογίζει κανείς το απλό γεγονός ότι τα δημόσια οικονομικά δεν μπορούν να αντέξουν τις δαπάνες. Η πλήρης υποχώρηση της κυβέρνησης, φυσικά, από μια πολιτική στην οποία στήριξε σε μεγάλο βαθμό την επικοινωνιακή της πολιτική, έχει και πολιτικές προεκτάσεις. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση προκύπτει από τα στοιχεία πως η χωρίς στόχευση αύξηση των κοινωνικών παροχών, χωρίς κοινωνικά κριτήρια, έχει αποτύχει και δικαίως ανακαλείται, έστω και σήμερα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s