«Προς Άκαμπα!» (Καλή χρονιά)

 Δύο προκλήσεις έρχονται από την πίσω πλευρά, αλλά λύσεις υπάρχουν…

Σε μία από τις πιο αξέχαστες στιγμές του παγκόσμιου κινηματογράφου, ο Λόρενς της Αραβίας ηγείται, μαζί με τον Αούντα, της επίθεσης στην Άκαμπα. Το τουρκικό φρούριο δεν μπορούσε να κατακτηθεί, παρά τις προσπάθειες των Βρετανών, χάρις στα πυροβόλα που είχε στραμμένα προς τη θάλασσα.

Στη χερσαία του πλευρά, όμως, το φρούριο δεν είχε σημαντικές άμυνες, εκτός από ένα μικρό οχυρό στο Αμπού ελ Λισσάλ. Οι Οθωμανοί δεν φρουρούσαν τα νώτα της Άκαμπα, διότι για να επιτεθεί κανείς από την πίσω πλευρά, έπρεπε να περάσει μέσα από την έρημο Νεφούντ, κάτι που εθεωρείτο σχεδόν αδύνατο.

Κι αυτό έγινε, παρόλο που, σε αντίθεση με την ταινία, στην πραγματικότητα οι μάχες ήταν δύσκολες και διήρκησαν μερικές ημέρες.
Δεχόμενοι μία κάπως μικρή επίθεση από την πλευρά που δεν περίμεναν ποτέ, οι Οθωμανοί έχασαν ένα ζωτικής σημασίας φρούριο, το οποίο απαγόρευε στους Βρετανούς να επιχειρήσουν στην Παλαιστίνη, απειλούσε διαρκώς το Σουέζ και σταματούσε την ανάπτυξη των Αράβων επαναστατών στην περιοχή.

Κι όμως, το ιστορικό συμπέρασμα από τη μάχη ήταν πως οι Οθωμανοί θα μπορούσαν σχετικά εύκολα, να είχαν αποκρούσει με επιτυχία τον Λόρενς και τους Άραβες.

Το 2011, ένα έτος-βάσανο για επιχειρήσεις και εργαζόμενους, έκλεισε με τον καλύτερο τρόπο, χάρις σε μία ανακοίνωση που χαρακτηρίστηκε ως «ιστορική». Ήδη, οι επιχειρηματίες λένε στα ανοικτά αυτό που ψιθύριζαν τόσο καιρό, φοβούμενοι πως οι εκτιμήσεις τους ήταν απλά ευσεβοποθισμοί: Πως τα ακίνητα ήδη κινούνται με ξένους επενδυτές που θέλουν να αναπτύξουν, πως υπάρχει σημαντική κινητικότητα και ενδιαφέρον για επενδύσεις, και πως τα έσοδα από την «Αφροδίτη» θα ανακουφίσουν τα δημόσια οικονομικά, που τόσο ταλαιπωρούν την οικονομία.

Ωστόσο, από την πίσω μεριά της οικονομίας, το 2012 κρύβει δύο μεγάλες προκλήσεις. Η μεγάλη επιτυχία των ηγετών της Ευρώπης, να προχωρήσουν με τις απαραίτητες κινήσεις για να σωθεί το ευρώ και η ευρωπαϊκή οικονομία, ανοίγει τις πόρτες για δημοσιονομική πειθαρχία. Μέσα από αυτή, απεγκλωβίζονται οι εθνικές οικονομίες από τις μυωπικές αγορές και μπορούν να διορθωθούν οι ανισοσκέλειες, ενώ ταυτόχρονα θα μπορέσει να εμβολιαστεί το σύστημα με ρευστότητα. Ταυτόχρονα, ανοίγει και δρόμος για την έκδοση –κάποια στιγμή– ευρωομολόγου, κάτι που θα είναι σωτήριο για την Κύπρο.

Να μεν μας έρτει που πίσω...

Ωστόσο, αυτή η διόρθωση έγινε με την απομόνωση των Βρετανών, κι αυτή είναι η πρώτη πρόκληση. Μπορεί από μόνη της η απομόνωση των Βρετανών να μην είναι κάτι το τρομακτικό, αφού μειώνει τις αντιστάσεις της Βρετανίας στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ταυτόχρονα, όμως, ανοίγεται και η πόρτα για τους Γερμανούς (κυρίως) να φέρουν ξανά στο τραπέζι τις εισηγήσεις τους οι οποίες είχαν μείνει στο ράφι λόγω της Βρετανίας. Ανάμεσά τους, είναι και η εναρμόνιση του εταιρικού φόρου. Μία τέτοια εξέλιξη θα καταστρέψει ένα από τα πιο σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα της κυπριακής οικονομίας. Έτσι, η πρόκληση, έστω κι αν είναι δυνητική, είναι εξαιρετικά σοβαρή.

Η κυβέρνηση καλείται να λάβει τα απαραίτητα μέτρα, μεταξύ των οποίων είναι κι η πλήρης εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών. Χωρίς αυτή, και χωρίς διπλωματικές κινήσεις προς άλλα κράτη μέλη που έχουν την ίδια ανησυχία, ο κίνδυνος να προχωρήσει η «σκέψη» αυτή και να μην εξαιρεθεί η Κύπρος, είναι ορατός.

Η δεύτερη πρόκληση έχει να κάνει με το φυσικό αέριο. Αυτή η στήλη έγραψε πολλές φορές για τους κίνδυνους που εγκυμονεί αυτή η ανακάλυψη, η οποία, αν δεν τύχει σωστής διαχείρισης, μπορεί να μετατραπεί σε κατάρα. Ο κίνδυνος που προκύπτει από το φούσκωμα των προϋπολογισμών, τον διαπεραστικό πληθωρισμό στα μη εμπορεύσιμα, τη διάβρωση της ανταγωνιστικότητας σε τομείς που δεν έχουν όφελος από το φυσικό αέριο, αλλά και από την άγονη αξιοποίηση των εσόδων, είναι γνωστός.

Τα αυξημένα έσοδα για τα κράτη δεν είναι πάντα καλό πράγμα: Η αξία τους, η προστιθέμενη αξία, προκύπτει από το τι τα κάνεις τα έσοδα. Μάλιστα, και με μοναδική εξαίρεση την Αλάσκα (όχι τις ίδιες τις ΗΠΑ), τα μεγάλα απότομα έσοδα για τα κράτη ήταν πάντα καταστροφικά. Ακόμα και το «υπόδειγμα» της Νορβηγίας αναγκάστηκε να περάσει από τη δύσκολη εμπειρία της κρίσης του 1992 πριν να μάθει.

Κι εδώ, όμως, υπάρχουν λύσεις, που να μην μας στερούν τα οφέλη. Όσο τα χρήματα παραμένουν μακριά από τα χέρια των πολιτικών και των πολιτικών ενοικίων, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν με αποδοτικό τρόπο σε στρατηγικές επενδύσεις εντός και εκτός Κύπρου. Θα μπορούσε, ακόμα, να εκδοθεί ειδικό «ομόλογο» ή άλλο προϊόν έναντι των εσόδων για απομείωση του χρέους για να λειτουργήσουν, κατά κάποιο τρόπο, τα έσοδα ως sinking fund.

Οι εμπειρίες άλλων χωρών, καθώς και οι ακαδημαϊκές αναλύσεις, όμως, καταλήγουν πάντοτε σε ένα σημείο: Τα χρήματα δεν πρέπει απλώς να τύχουν διαφανούς διαχείρισης, αλλά θα πρέπει να μείνουν μακριά από τους εκάστοτε πολιτικούς ηγέτες. Πάση θυσία.
Τα καλά νέα, πάντως, είναι πως οι λύσεις είναι σχετικά απλές, ιδίως όσον αφορά στο φυσικό αέριο. Φτάνει να μην μας έλθει από την «πίσω μεριά», όπου οι άμυνές μας είναι, ουσιαστικά, ανύπαρκτες. Καλή χρονιά και καλή δύναμη.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΠ). Και, πάνω από όλα, τα έσοδα από το φυσικό αέριο πρέπει να μείνουν εκτός προϋπολογισμού.

2 thoughts on “«Προς Άκαμπα!» (Καλή χρονιά)

  1. Μιχάλη σε χαιρετώ και σε συγχαίρω για τις εύστοχες παρατηρήσεις σου, ακόμη γιατί έχεις την τόλμη να τις αναπτύξεις. Ο σκεπτικισμός και η σωστή κριτική σκέψη για όσα συμβαίνουν γύρω μας είναι εποικοδομιτικά και κρατούν τις ισορροπίες στον άκρατο ενθουσιασμό που κυριαρχεί στα λαϊκά στρώματα και στους κινδύνους που απορρέουν από αυτόν.

  2. Σε ευχαριστώ. Δεν είναι ανάγκη να συμφωνούμε όλοι. Είναι ανάγκη να αρχίσουμε να συζητούμε επί της ουσίας τα θέματα που έχουμε μπροστά μας. Εμένα, πάντως, αυτή ιστορία με το αέριο πολύ με φοβίζει, νομίζω συμφωνείς κι εσύ….

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s