Τί θα γίνει, επιτέλους, μ’ αυτή την λιτότητα;

Ο φαύλος κύκλος της λιτότητας δεν μπορεί να σπάσει εύκολα. Μπροστά στο υψηλό δημόσιο χρέος που αντιμετωπίζουν, χώρες όπως την Ελλάδα αναγκάζονται να περικόψουν δαπάνες, μειώνοντας την συνολική ζήτηση στην οικονομία και συμπιέζοντας το ΑΕΠ. Με τη σειρά της, η μείωση της οικονομικής δραστηριότητας (ΑΕΠ) μειώνει τα κρατικά έσοδα και αναγκάζει τα κράτη να προχωρήσουν σε νέο κύμα μέτρων λιτότητας.

Ο κύκλος αυτός είναι πολύ καλά γνωστός και δεν αποτελεί καινούριο φαινόμενο. Μάλιστα, η ΕΕ το τελευταίο διάστημα προσπαθεί να βρει μια ενδιάμεση λύση που να επιτρέπει ταυτόχρονα, την επιβολή μέτρων δημοσιονομικής λιτότητας, μαζί με μέτρα τόνωσης της ανάπτυξης.

Η ορθόδοξη οικονομική θεωρία, φυσικά, λέει πως αποφάσεις όπως το Δημοσιονομικό Σύμφωνο που προχώρησαν οι ευρωπαίοι ηγέτες, και το οποίο προβλέπει (αυστηρώς) ελλείμματα όχι μεγαλύτερα από 0,5% του ΑΕΠ, είναι λανθασμένη.

Και είναι. Η «κεϋνσιανή» λογική βλέπει πως η συνολική ζήτηση επηρεάζεται άμεσα από τις κρατικές δαπάνες. Άρα, λέει αυτή η λογική, εάν ένα κράτος επιδεινώσει το έλλειμμα και το χρέος του για να τονώσει την ανάπτυξη, αυτό είναι καλό. Οι υποχρεώσεις που θα προκύψουν για την εξυπηρέτηση του χρέους, μπορούν να αποπληρωθούν αργότερα, μετά από χρόνια.

Ουδείς μπορεί να διαφωνήσει πως αυτή η λογική έχει πολύ γερά θεωρητικά θεμέλια. Ούτε μπορεί κανείς να διαφωνήσει πως, στις πιο πολλές περιπτώσεις, η ιστορία έδειξε πως αυτή η πρακτική λειτουργεί. Μάλιστα, το ένα από τα δύο μαθήματα που αποκόμισαν οι υποστηρικτές της «Συναίνεσης της Ουάσιγκτον» από τις ασιατικές κρίσεις, ήταν αυτό. Ότι, δηλαδή, η λιτότητα δεν λύνει το πρόβλημα εάν αυτή μειώνει την ανάπτυξη (το δεύτερο ήταν πως δεν πρέπει να ανοίγει η αγορά χωρίς θεσμούς που να την ρυθμίζουν).

Υπάρχουν, όμως, περιπτώσεις, όπου η όλη εικόνα αντιστρέφεται. Η κεϋνσιανή λογική βασίζεται σε μια υπόθεση: Πως η αγορά λειτουργεί κανονικά και πως η παρούσα περίσταση αποτελεί μια «ιδιαίτερη» περίπτωση. Γι αυτό και οι κρατικές δαπάνες είναι ικανές να δώσουν την τόνωση που λείπει και να βγάλουν την οικονομία από το τέλμα.

Στην  περίπτωση της Κύπρου, όμως, (όπως και στην Ελλάδα), το πιο σημαντικό αναπτυξιακό μέτρο δεν είναι τόσο οι δρόμοι, τα έργα και οι μαρίνες. Ο πιο άμεσος, σίγουρος και αποτελεσματικός τρόπος είναι να γίνει πιο σβέλτο, ικανό και αποδοτικό το κράτος. Να φύγει από τα πόδια της αγοράς, να την αφήσει να λειτουργήσει χωρίς τις στρεβλώσεις που της δημιουργεί και να σταματήσει να αποτελεί, το ίδιο, τον πυρήνα του προβλήματος.

Από τα 7 μέτρα που ομόφωνα (με την κυπριακή θετική ψήφο, συν άλλες 26) αποφάσισε να «εισηγηθεί» στην Κύπρο το Συμβούλιο, δεν έχει υλοποιηθεί ολοκληρωτικά, ούτε και ένα. Τα κλειστά επαγγέλματα δεν άνοιξαν, και δεν υπάρχει υποψία πως θα ανοίξουν. Οι αλλαγές στο σύστημα των συλλογικών συμβάσεων και της ΑΤΑ δεν άλλαξε και βλέπουμε όλα τα προβλήματα πλέον να βγαίνουν στην επιφάνεια. Φθηνότερη (εναλλακτική) ενέργεια δεν προωθήθηκε, αλλά αντίθετα τα κονδύλια μειώθηκαν και όλα μπαίνουν στο ράφι «διότι θα έχουμε φτηνό γκάζι». Το εθνικό σύστημα υγείας δεν έχει προχωρήσει ακόμα. Η ρύθμιση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων όπως τις συνεργατικές δεν έχει προχωρήσει. Η λίστα είναι μεγάλη.

Ακόμα, απλά νομοσχέδια που θα έχουν μεγάλη προστιθέμενη αξία στην οικονομία, και που θα επιτρέψουν στην αγορά –και δη στις υπηρεσίες- να προχωρήσουν, κολλούν αδικαιολόγητα.

Αντί να κάνει λίγα πράγματα και να τα κάνει καλά, το κράτος κάνει πολλά πράγματα και τις πιο πολλές φορές δεν τα κάνει καλά. Επιπλέον, με τις σπατάλες του έχει συμβάλει σημαντικά στην αύξηση των επιτοκίων και στο στέγνωμα της αγοράς.

Αναπτυξιακό το σφύξιμο...

Πολλοί είναι αυτοί που ανησυχούν πως η οικονομία θα δεχτεί πιέσεις στην ανάπτυξη με τους νέους όρους δημοσιονομικής πειθαρχίας. Αλλά η οικονομία, αν είναι υγιής και βιώσιμη, δεν χρειάζεται «κρατική βοήθεια» για να λειτουργήσει. Αν την χρειάζεται, τότε είναι σαν την Eurocypria, με την διαφορά πως μας τρώει πολύ περισσότερα από 35 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, εάν το κράτος είναι σβέλτο και «λιτό», τότε θα μπορεί, χωρίς να αυξήσει επιτόκια και φόρους να δαπανήσει για να τονώσει την οικονομία, στις περιπτώσεις εκείνες όπου αυτό είναι αναγκαίο.

Πλέον, το σημαντικότερο από όλα, εν όψει και της πειθαρχίας που θα μας «επιβληθεί» (με την σύμφωνη ψήφο μας) , είναι να γίνει κι αυτή η αναπτυξιακή κίνηση: Να φύγει από την μέση το κράτος, να περιοριστεί σε λιτή αλλά αυστηρή ρύθμιση και να αφήσει την οικονομία να δουλέψει χωρίς να την πατά στο λαιμό.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΠ). Και, πάνω από όλα, τα έσοδα από το φυσικό αέριο πρέπει να μείνουν αυστηρώς εκτός προϋπολογισμού.

 

5 thoughts on “Τί θα γίνει, επιτέλους, μ’ αυτή την λιτότητα;

  1. επειδή στα μέτρα λιτότητας προβλέπται να κοψουμε το κρέας που είναι απαραίτητο για την καλή λειτουργία του εγκεφάλου, αλλά παρόλ΄αυτά δεν προβλέπεται αντ΄αυτού η κατανάλωση κουτόχορτου, είπα να σας χαρίσω ένα αρθράκι.

    http://wwwpraxisred.blogspot.com/p/592011.html

  2. Συγγνώμη. Περίπου, αυτό που είπα πιον πάνω, είναι:

    Κι όμως, έχουμε κάποιες διαφωνίες ως προς την διάγνωση των αιτίων για ορισμένα που γράφεις (πχ δεκαετία του 1970) αλλά επί της αρχής δεν διαφωνούμε και τόσο ριζικά. Θα κατηγοριοποιούσα τις αιτίες με διαφορετική προτεραιότητα και θα πρόσθετα ορισμένες άλλες αιτίες που αφήνεις έξω, αλλά ως εκεί.

    Το θέμα, όμως, είναι να κοιτάξουμε σήμερα στην Κύπρο ποιά είναι τα προβλήματα. Η ιστορική αναδρομή προσφέρει πολλά μαθήματα, αλλά πρέπει πάντα να διαβάζονται μέσα στο πλαίσιο των οικονομικών θεμελιωδών στοιχείων της κάθε χώρας και της κάθε εποχής. Νομίζω θα ήταν μια πολύ χρήσιμη συζήτηση για την σημερινή κατάσταση στην Κύπρο και τις λύσεις που έχουμε μπροστά μας…

  3. Το 2012 και το 1990 ή το 1970 δεν αφορούν διαφορετικές «εποχές» αλλά αφορούν διαφορετικές περιόδους στην ίδια εποχή κρίσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για να μην χρησιμοποιήσω τον όρο ιμπεριαλισμό και θεωρηθώ μπανάλ.

    Οι «λύσεις» που προτάθηκαν «χθες» δεν είναι τιποτε άλλο παρά οι σημερινές «αιτίες» στις λύσεις που αναζητάμε.

    Ως εκ τούτου, η ιστορική αναδρομή, εκουσια ή ακούσια, δεν είναι απλά χρήσιμη αλλά αναπόφευκτη ως προς την κριτική της αποτελεσματικότητας διαφόρων «σχολών» αναγνωσης αυτής της κρίσης.

    Θα γνωρίζετε φανταζομαι την περίφημη ρήση πως «ενα προβλημα δεν μπορεί να λυθεί εφόσον οι προτεινόμενες λύσεις αποτελούν μερος της δημιουργίας αυτού καθαυτού του προβλήματος».

    Ή αλλιώς, η περίπτωση της Κύπρου δεν πρωτοτυπεί απολύτως σε τίποτα, όπως και εγχώρια αρθρογραφία από την αρθρογραφία εξωτερικού όσον αφορά τα στάδια αλλά και την επιχειρηματολογία των σχολών των φιλελευθέρων. και των νεοφιλελευθέρων.

    Εννοώ πως θα ήταν φρόνιμο να έχουμε επίγνωση πως απλά επαναλαμβανουμε δοκιμασμένες και αποτυχημένες προτάσεις λύσεων χωρίς καμιά πρωτοτυπία στην ουσία.

    • Ως ιστορική αναφορά, συυμφωνώ. Διαφωνώ με τα συμπεράσματά σου, όμως. Τα βρίσκω πολύ «εύκολα». Μπορούμε, φυσικά, να διαφωνούμε, δεν πειράζει

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s