To ζήτημα της υλοποίησης

Επιχειρηματικοί, αλλά και πολιτικοί κύκλοι, εκφράζουν την άποψη πως αρκετά από αυτά τα μέτρα μπορεί να μεταφραστούν σε μετρίσιμα αποτελέσματα, νοουμένου, όμως, ότι η υλοποίησή τους θα είναι πλήρης.

Ένα σημαντικό στοιχείο της όλης προσπάθειας, έχει να κάνει με την κατάσταση που επικρατεί στις τράπεζες. Υπό το βάρος της συνεχιζόμενης προσπάθειάς τους για ενίσχυση των ιδίων κεφαλαίων, αλλά και μέσα στην ομίχλη της αβεβαιότητας που επικρατεί στην Ελλάδα, δεν είναι εύκολο παραχωρηθούν οι πιστώσεις που χρειάζεται η οικονομία για να αναπτυχθεί.

Σε αυτό το σημείο σκοντάφτει και η όλη προσπάθεια για εγγυοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αφού, ελλείψει ρευστότητας, και με αυξημένο το κόστος χρήματος, δεν πρέπει να αναμένεται πως τα δάνεια προς τις ΜμΕ θα αυξηθούν αισθητά. Την ίδια στιγμή, και εν αναμονή των συναντήσεων μεταξύ ΕΤΕπ και κυβέρνησης στις 22 Φεβρουαρίου, εξακολουθεί να υφίσταται το πρόβλημα του αυξημένου κόστους χρήματος, το οποίο πιέζεται από τα καταθετικά επιτόκια και τον πληθωρισμό.

Πάντως, η κίνηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) να αυξήσει τη ρευστότητα σε οκτώ χώρες, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος, μέσα από τη χαλάρωση των κριτηρίων που επιβάλλει για τις εξασφαλίσεις έναντι των οποίων μπορούν οι τράπεζες να αντλήσουν ρευστότητα, θα βοηθήσει σίγουρα την κατάσταση. Ωστόσο, η όλη εικόνα δεν μπορεί να ανατραπεί μέχρι να ξεκαθαρίσει η εικόνα που αφορά στην κεφαλαιακή ενίσχυση των τραπεζών. Τα τελευταία στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας καταγράφουν μείωση των επιχειρηματικών δανείων, παρόλο που καταγράφεται κάποια ανάκαμψη τον Δεκέμβριο.

Γι’ αυτό και κρίνονται ως σημαντικές οι πληροφορίες για έντονο ενδιαφέρον επενδυτών για τις κυπριακές τράπεζες.
Μέτρα όπως η εγγυοδότηση δανείων προς τις ΜμΕ που ήδη αναφέρθηκε, αλλά και η «ιεράρχηση μεγάλων έργων» του ιδιωτικού τομέα ή η επιταχυνόμενη απόσβεση, δεν μπορούν να έχουν αντίκτυπο στην ανάπτυξη και την απασχόληση, εάν δεν συνοδευτούν και με κινήσεις που να αποσκοπούν στη μείωση του πληθωρισμού, στην ενίσχυση της ρευστότητας και στην αποκλιμάκωση των επιτοκίων.

Η υλοποίηση
Ενώ, όμως, το μεγαλύτερο μέρος της όλης προσπάθειας για ενίσχυση της ανάπτυξης, περνάει από την πορεία των τραπεζών, την ίδια στιγμή μέγα ερώτημα αποτελεί ο τρόπος και η ποιότητα της υλοποίησης των μέτρων που έχουν ανακοινωθεί.

Τα κίνητρα για απόσυρση κλινών από τον τουρισμό και τη μετατροπή τουριστικών μονάδων σε οικιστικές, για παράδειγμα, δεν είναι καινούργιο και ήδη χρονολογείται. Ωστόσο, στο παρελθόν υπήρχαν πολλά προβλήματα στην υλοποίηση του μέτρου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, παρατηρήθηκε επιλεκτική μεταχείριση επιχειρηματιών από πλευράς του ΚΟΤ, ενώ σε άλλες, η όλη προσπάθεια σκόνταψε στο γεγονός ότι οι τουριστικές μονάδες έχουν πιο ευνοϊκούς συντελεστές δόμησης και κάλυψης από ό,τι οι οικιστικές.

Οι αρμόδιοι σημειώνουν πως δεν επιθυμούν να επιτρέψουν τη μετατροπή από τουριστικές σε οικιστικές μονάδες, διότι δεν θέλουν να δουν επιχειρηματίες να εκμεταλλεύονται την κατάσταση. Για παράδειγμα, μπορεί κάποιος να λάβει ευνοϊκότερες προβλέψεις για ανέγερση ξενοδοχείου, και στη συνέχεια να το μετατρέψει σε οικιστική μονάδα. Από τη στιγμή, όμως, που ένα ξενοδοχείο λειτούργησε ως τέτοιο για αρκετά χρόνια πριν από την αίτηση για μετατροπή, είναι μάλλον παράλογο να εικάζουν οι αρμόδιες αρχές πως υπήρχε προσπάθεια παραπλάνησης του κράτους.

Τέτοια προβλήματα είναι στη φύση τους γραφειοκρατικά και σχετίζονται περισσότερο με τη σκληρωτική και στρεβλή φύση των θεσμών παρά με μια πραγματική προσπάθεια να επιλυθούν τα προβλήματα του τόπου. Η διαιώνισή τους δεν μπορεί παρά να ερμηνευθεί ως ένδειξη πως δεν υπάρχει αληθινό ενδιαφέρον από τους αρμόδιους για να λυθούν.

Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στο μέτρο που αφορά στις ενιαίες αναπτύξεις. Σύμφωνα με διάφορους επιχειρηματίες, το κράτος –και δη ο ΚΟΤ– πολλές φορές εξέφρασαν την υποστήριξή τους σε αυτό το μέτρο. Ο ΚΟΤ, μάλιστα, επανειλημμένα δήλωσε πως επιθυμεί να προωθήσει αυτό το μέτρο. Ωστόσο, η κακής ποιότητας προετοιμασία, αλλά και η έλλειψη ενδιαφέροντος, έφεραν το θέμα σε πλήρη στασιμότητα. Για άλλη μια φορά, επομένως, οι ενδιαφερόμενοι τονίζουν πως ναι μεν είναι ευχάριστη εξέλιξη η ανακοίνωση των μέτρων, αλλά η ποιότητα και ο χρονικός ορίζοντας υλοποίησής τους, είναι καίριας σημασίας.

Τα κριτήρια
Εκτός από τις καθυστερήσεις και την ποιότητα στην υλοποίηση των εξαγγελιών, μια άλλη ανησυχία –η οποία προκύπτει από την προηγούμενη εμπειρία– έχει να κάνει και με τα κριτήρια υλοποίησης. Όπως είναι πολύ καλά γνωστό, μέτρα όπως η έξοδος κλινών από τον τουρισμό, αλλά και άλλα, έχουν στο παρελθόν υλοποιηθεί με επιλεκτική μεταχείριση ορισμένων, έναντι της «αντικειμενικής» ορισμένων άλλων.

Στην προκειμένη, μια ανησυχία είναι, για παράδειγμα, η αδειοδότηση καζίνο. Εάν αυτή γίνει με κριτήριο την ικανοποίηση απαιτήσεων από τοπικές κοινωνίες και με την συνήθη λογική της «μοιρασιάς της πίτας» μεταξύ ατόμων και περιοχών που έχουν εκλογική ή άλλου είδους επιρροή, τότε το όλο μέτρο δεν θα έχει το ζητούμενο αποτέλεσμα. Ήδη, εντοπίζονται τα πρώτα «προειδοποιητικά πυρά» από ορισμένους ενδιαφερόμενους.

Θα μπορούσαν να ανακοινωθούν δημόσια, μια σειρά από συγκεκριμένα κριτήρια που να σχετίζονται με την ποιότητα των κτηρίων, τον τρόπο διαχείρισης, τις παρεμφερείς υπηρεσίες (ξενοδοχείο, ψυχαγωγία κτλ.) και οι άδειες να δοθούν με μοναδική βάση το επιχειρηματικό πλάνο που θα καταβληθεί στο κράτος, βάσει αυτών των κριτηρίων. Μια τέτοια προσέγγιση μπορεί να αποφέρει σημαντικά έσοδα για το κράτος, χωρίς όμως να θυσιάζει τον ευρύτερο στόχο της αδειοδότησης καζίνο: Αύξηση της απασχόλησης, έλεγχος του τζόγου, προσέλκυση τουριστών και αύξηση της προστιθέμενης αξίας του τουριστικού και ψυχαγωγικού προϊόντος της Κύπρου. Δυστυχώς, όμως, υπάρχουν ενδείξεις πως η λογική που θα ακολουθηθεί δεν θα είναι η πιο δόκιμη.

Εμπιστεύματα, ΚΑ
Στο ίδιο πλαίσιο κινούνται και ορισμένες άλλες κινήσεις. Όσον αφορά στη νομοθετική ρύθμιση των εμπιστευμάτων (trusts), πρέπει να σημειωθεί η προώθηση που δίνεται από ορισμένους, στην αναδρομική ισχύ του συγκεκριμένου νόμου.

Πρέπει να αξιολογηθεί σωστά η επίδραση μιας τέτοιας κίνησης, η οποία δεν αποκλείεται να μεταφραστεί σε απώλεια, αντί για αύξηση, των πόρων που καταλήγουν στην Κύπρο. Σημασία έχει το συγκεκριμένο νομοσχέδιο να προωθηθεί, όχι μόνο άμεσα, αλλά και με τρόπο που να εξυπηρετεί το καλώς νοούμενο του τόπου, δηλαδή να δημιουργεί συνθήκες νομικής σαφήνειας και ασφάλειας για τους ξένους δυνητικούς επενδυτές στην Κύπρο.

Ο τρόπος που θα περάσει το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, μετά και από τις συνεχείς καθυστερήσεις, θα είναι εξίσου σημαντικός με το αν θα ψηφιστεί ή όχι. Η υιοθέτηση της λογικής της αναδρομικής ισχύς δεν αποκλείεται να αποδειχθεί αντίθετη με τον όλο σκοπό του νομοσχεδίου.

Αυτό είναι ένα συμπέρασμα που αφορά, επίσης, και την ιδιωτικοποίηση των Κυπριακών Αερογραμμών. Με τις σκέψεις για εξεύρεση επενδυτή μέσα από την αύξηση κεφαλαίου, εξυπηρετούνται συμφέροντα που δεν έχουν να κάνουν με την εξεύρεση της καλύτερης δυνατής λύσης και την επιβίωση της εταιρείας.

Rien ne vas plus

«Μέτρα» και λύσεις
Σε κάθε περίπτωση, όσο δεν ετοιμάζονται τα απαιτούμενα κριτήρια, και δεν δημιουργείται ο εποπτικός φορέας που θα ελέγχει τα καζίνο, υπάρχει ισχυρός λόγος για να εκτιμά κανείς πως, είτε θα καθυστερήσει το μέτρο, είτε δεν θα προχωρήσει με ορθολογιστικό τρόπο. Ήδη, οι εσωτερικές αντιδράσεις εντός του ΑΚΕΛ, παρά το γεγονός ότι το όλο θέμα προωθήθηκε από τον Άντρο Κυπριανού στο Προεδρικό, δείχνουν πως δεν θα πρέπει να αναμένεται ταχεία πρόοδος στην υλοποίηση της απόφασης.

Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί πως ορισμένα από τα μέτρα είναι μάλλον αυτονόητα. Η ανανέωση των παρουσιάσεων του CIPA, για παράδειγμα, δεν είναι «μέτρο», όπως δεν είναι ούτε η προσπάθεια ενημέρωσης ξένων επενδυτών με «road shows, εκδηλώσεις στην Κύπρο, διαδίκτυο κτλ.». Αυτές οι κινήσεις πρέπει να αποτελούν μέρος της καθημερινότητας, είτε βρισκόμαστε σε κατάσταση κρίσης είτε όχι. Το ίδιο ισχύει και για άλλα «μέτρα», όπως η δημιουργία μηχανισμού «που να αξιολογεί προτάσεις επενδυτών» ή με τη μονοθυρική εξυπηρέτηση επενδυτών, που εκκρεμεί εδώ και 6 περίπου χρόνια.

Πέρα από τις ανησυχίες που υπάρχουν σχετικά με την ικανότητα της κρατικής μηχανής να υλοποιήσει τις αποφάσεις με ταχύτητα, αλλά και με αποτελεσματικό τρόπο, πρέπει να σημειωθεί πως πολλά από τα μέτρα μπορούν να αποφέρουν σημαντικά αποτελέσματα για την οικονομία. Η αντίστροφη χρέωση στην οικοδομική βιομηχανία, οι κινήσεις για την αύξηση της τουριστικής κίνησης, η προώθηση των χρηματοδοτικών μισθώσεων (leasing) είναι μερικά από αυτά, όπως είναι επίσης και τα μέτρα υπέρ των ξένων επενδυτών (καθεστώς μόνιμου κατοίκου κτλ.).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s