Ο «διάλογος» και το βιβλίο του Σταυράκη

Ο πολιτικός δεν είναι ποτέ αθώος, ούτε  απολαμβάνει, στην δημόσια σφαίρα, το τεκμήριο της αθωότητας. Όλες του αποφάσεις υπόκεινται, και πρέπει να υπόκεινται, στον έλεγχο του δημόσιου διαλόγου. Αυτό είναι ένα στοιχείο που ο κ. Σταυράκης είχε αντιληφθεί πλήρως, γι αυτό και δεν συναντούσε ποτέ, όπως μαθαίνουμε, επιχειρηματίες μόνος, χωρίς τη παρουσία ανώτατου στελέχους του υπουργείου του. 

Την ίδια ώρα, ο πολιτικός βρίσκεται αντιμέτωπος με προβλήματα στα οποία δεν υπάρχει σωστή ή λάθος επιλογή.  Ή κλείνεις διμερές δάνειο με τη Ρωσία, με όλους τους κίνδυνους που αυτό συνεπάγεται για την εθνική κυριαρχία, ή αφήνεις το κράτος χωρίς ρευστό και σε κατάσταση χάους.

Όταν είσαι υπουργός Οικονομικών, οι αντιστάσεις που βρίσκεις εντός της κυβέρνησης, από τους συναδέλφους σου, είναι πολλές φορές πιο έντονες από τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης. Άλλες φορές, οι υφιστάμενοί σου αποτελούν μέρος του προβλήματος που οι ίδιοι καλούνται να λύσουν.

Σε κάθε σου βήμα, όλο και κάποιος θα δυσαρεστηθεί. Αν αντιμετωπίσεις τον τζόγο, αν κλείσεις την αερογραμμή, αν κτίσεις μέγαρο, ή αν μειώσεις τους μισθούς, δεν είναι δυνατόν να μείνουν όλοι ικανοποιημένοι, ακόμα κι αν κάνεις το «σωστό».

Κι ακόμα, δεν είναι λίγες οι φορές που αναγκάζεσαι να λάβεις αποφάσεις με τις οποίες ο ίδιος διαφωνείς, και μάλιστα να τις στηρίξεις δημοσίως, παρόλο που τις πολέμησες στις κατ’ ιδίαν συναντήσεις και συζητήσεις που είχες.

Αυτή είναι μια από τις πιο σημαντικές παραμέτρους αυτού του βιβλίου.

Σε κάποιο σημείο, μιλώντας για τις σχέσεις του με τους συναδέλφους του, ο Χαρίλαος Σταυράκης σχολιάζει πως η θέση του Υπουργού Οικονομικών είναι “πολύ μοναξιασμένη”, διότι, ενώ οι άλλοι υπουργοί αγωνίζονται για να αυξήσουν τις δαπάνες τους και να δείξουν έργο, ο Υπουργός Οικονομικών προσπαθεί να μειώσει τις δαπάνες τους, για να κάνει εκείνος τη δουλειά του. Η δουλειά αυτή δεν είναι εύκολη, αλλά πάνω από όλα, δεν πρέπει να είναι εύκολη.

Αυτές οι διαπιστώσεις, δια χειρός του τέως Υπουργού Οικονομικών, είναι εξαιρετικά σημαντικές. Στις επί μέρους αναφορές του βιβλίου, μπορεί κανείς να συμφωνήσει, ή και όχι. Στις πολιτικές επιλογές που περιγράφονται, ο κ. Σταυράκης θα βρει υποστηρικτές, αλλά και επικριτές.

Αυτό το γνωρίζω πολύ καλά, διότι εγώ ήμουν ένας από τους πιο επίμονους, τους πιο σταθερούς και τους πιο έντονους επικριτές του κ. Σταυράκη. Σχεδόν σε όλη τη διάρκεια της θητείας του, από τις σελίδες της Καθημερινής, εξέφραζα τις δικές μου θέσεις για τις αποφάσεις του. Και, τις πιο πολλές φορές, διαφωνούσαμε. Δεν διαφώνησα μόνο με τις αποφάσεις, αλλά και με τον τρόπο που αυτές λήφθηκαν, όπως έγινε στο θέμα της Eurocypria και στην φορολόγηση των επιχερήσεων.

Γι αυτό και ίσως να φαίνεται κάπως περίεργο, από όλους τους συναδέλφους, να βρίσκομαι εγώ σε αυτή την παρουσίαση. Κι όμως, η κριτική που άσκησα στον Χαρίλαο Σταυράκη, είναι και ο λόγος, νομίζω, που βρέθηκα εδώ. Όσο έντονη κι αν ήταν η διαφωνία μας σε πολλά θέματα, και όσο κι αν διαφωνούμε ακόμα σε πολλά από τα σημεία αυτά, ο «διάλογός» μας περιορίστηκε αυστηρά στο επίπεδο του επιχειρήματος.

Κι αυτό είναι πολύ σημαντικό. Μια δημοκρατική κοινωνία, που θέλει να είναι και προοδευτική, χρειάζεται στις θέσεις ευθύνης άτομα που να αντιλαμβάνονται πως η κριτική δεν πρέπει να είναι απλά ανεκτή, αλλά και επιθυμητή.

Όταν η κριτική εκλαμβάνεται ως προσωπική επίθεση, τότε και η δημοκρατία υποχωρεί, αλλά και η κοινωνία μπαίνει στον δρόμο της αντίδρασης και της συντήρησης.

Με τον διάλογο, όπως φαίνεται από μια προσεκτική ανάγνωση του βιβλίου που παρουσιάζεται απόψε, προωθούνται πιο σωστές και ολοκληρωμένες  λύσεις, ενώ και τα λάθη και παραλείψεις που γίνονται, μπορούν να διορθωθούν. Χωρίς τον διάλογο, όμως, η πολιτική και η κοινωνία καταδικάζονται στο τέλμα των αγκυλώσεων.

Σήμερα, και με την παρουσίαση του βιβλίου του κ. Σταυράκη, ο «διάλογος» για τις αποφάσεις του, συνεχίζεται. Κι αυτό είναι καλό, διότι τα θέματα της οικονομίας, ιδίως κάτω από τις συνθήκες των τελευταίων τεσσάρων ετών, δεν έχουν, ούτε εύκολες, ούτε απλές λύσεις και ισχυρά επιχειρήματα υπάρχουν σε όλες τις πλευρές του κάθε ζητήματος.

 Όσο συνεχίζεται ο δημόσιος διάλογος, και όσο αυτός περιορίζεται στα επιχειρήματα ουσίας και στα αντικειμενικά δεδομένα της οικονομίας, υπάρχει η ελπίδα πως θα πάμε μπροστά.

Ας μην ξεχνάμε, εξάλλου, πως τα οικονομικά δεν είναι μια επιστήμη των χρημάτων και των αριθμών, αλλά η μελέτη του τρόπου με τον οποίο μπορούμε να διαχειριστούμε τα κοινά, κατά βάση κοινωνικά, προβλήματα του τόπου.

Το βιβλίο που θα παρουσιαστεί σε λίγο είναι σημαντικό διότι αποτελεί μια πολύ ουσιαστική παρέμβαση σε αυτό τον «διάλογο». Είναι μια από τις ελάχιστες πρωτογενείς πηγές για το τί συνέβηκε στην οικονομία τα πιο κρίσιμα της χρόνια. Η αφήγηση του τί συνέβηκε από την οπτική πλευρά του Υπουργού Οικονομικών, είναι σπάνιο και πολύτιμο ντοκουμέντο για την Κύπρο.

Ο τρόπος που λειτουργεί το κράτος και η κυβέρνηση, οι αντιστάσεις που βρίσκει μπροστά του ο Υπουργός Οικονομικών, η εσωτερική δυναμική στα κατά καιρούς υπουργικά συμβούλια, αλλά και το παρασκήνιο που σχηματίζει τις αποφάσεις που λαμβάνονται, είναι εξαιρετικά σημαντικοί παράγοντες της οικονομίας, οι οποίοι δεν αναλύονται όσο θα έπρεπε στην Κύπρο. 

Το βιβλίο αυτό, με τις αντιδράσεις και τις συζητήσεις που ήδη δημιουργεί, αλλά και με το προηγούμενο που δημιουργεί, ίσως να αποτελέσει την αρχή για άλλους υπουργούς.

 Όσοι από εμάς ενδιαφέρονται για την ανάλυση της πολιτικής οικονομίας της Κύπρου, δεν ενδιαφέρονται τόσο πολύ με το κατά πόσον συμφωνούν με τις θέσεις και απόψεις που εκφράζονται, όσο τους ενδιαφέρει η καταγραφή τεκταινομένων και των δυναμικών που σχηματίζουν τις αποφάσεις στην τομή μεταξύ της οικονομίας και της πολιτικής. Και, εάν σε αυτή την τομή διαδραματίζουν τον δικό τους ρόλο και οι προσωπικές σχέσεις, αυτές πρέπει να αναλυθούν από εμάς τους υπόλοιπους, με κύριο στόχο πάντα να γίνει πιο κατανοητός ο «μηχανισμός» λήψης των αποφάσεων.

Και, πάνω από όλα, μας ενδιαφέρει η συνέχιση του διαλόγου για πώς θα πάμε, από την χώρα που έχουμε, στην χώρα που θέλουμε να έχουμε.

Παρέμβαση στην εκδήλωση για

την παρουσίαση του βιβλίου

«Η οικονομία στην πολιτική και

η πολιτική στην οικονομία»,

του Χαρίλαου Σταυράκη

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s