Η Αθήνα, η Λευκωσία και το Μπουένος Άιρες

 Όταν η Αργεντινή βρέθηκε στα πρόθυρα της χρεοκοπίας στα τέλη της δεκαετίας του 1990, η κυβέρνησή της αποφάσισε πως θα χρεοκοπήσει για να τελειώνει. Και, για μια σειρά από λόγους, η χρεοκοπία της Αργεντινής ήταν, τελικά, επιτυχής.

Γι’ αυτό και ακούμε, σήμερα, πως το παράδειγμα της Αργεντινής, με τη χρεοκοπία και την υποτίμηση του πέσο, αποτελεί ένα καλό μοντέλο για την Ελλάδα. Οι ομοιότητες έχουν γραφτεί πολλές φορές, αν και αυτό έγινε πολλές φορές με σημαντικά λάθη. Υπάρχουν, όμως, και πολλές διαφορές.

Θυμίζει Σύνταγμα, αλλά δεν είναι...

Καταρχάς, η Αργεντινή δεν χρεοκόπησε, έδιωξε τους πιστωτές και καθάρισε. Ακόμα παρακαλάει το ΔΝΤ να τη στηρίξει και ψάχνεται να βγει στις αγορές. Μία δεκαετία αργότερα, η Αργεντινή είναι αντιμέτωπη με επιτόκια του 9% αν βγει στις αγορές. Επιπλέον ενδιαφέρον στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι, με την υποτίμηση που έκανε στο πέσο, «κούρεψε» τα χρέη της κατά περίπου 75%, ένα ποσοστό πολύ οικείο για όσους παρακολουθούν εσχάτως της Ελλάδα.
Έστω και μ’ αυτά, αλλά και με τις συνεχιζόμενες συζητήσεις με τους πιστωτές της, η Αργεντινή κατάφερε κάτι το εκπληκτικό, μία ακροβασία σε τεντωμένο σχοινί που πέτυχε λόγω των αξιόλογων ηγετών –ακόμα και του δήθεν «αριστερού» Κίρσνερ– και λόγω πολλών άλλων ιδιαιτεροτήτων της χώρας.

Ένα από τα θέματα που ναι μεν μας ανησυχούν λόγω των πιέσεων που ασκούν στις τράπεζες, αλλά δεν συζητούνται όσο θα έπρεπε για τις επιλογές της Ελλάδας, είναι και τα χρέη των επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Κι αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο. Στην Αργεντινή, οι μεγάλες επιχειρήσεις είχαν χρέος το οποίο αποκτήθηκε σε αμερικανικά δολάρια. Η «πεσοποίηση» των χρεών τους, έγινε με ανταλλαγή 1 πέσο προς 1 δολάριο, τη στιγμή, όμως, που το πέσο υποτιμήθηκε κατά περίπου 4 φορές έναντι του δολαρίου. Με αυτόν τον τρόπο, πέρα από το κρατικό χρέος, η χώρα ενορχήστρωσε, ουσιαστικά, την απόσβεση ενός πολύ μεγάλου ποσοστού του ιδιωτικού της χρέους.

Κι αυτό διέλυσε τις τράπεζες, οδήγησε σε φυγή κεφαλαίων και έδωσε μια δυνατή κλωτσιά στο μελίσσι της κοινωνικής αναταραχής. Οι τράπεζες, με τη σειρά τους, σώθηκαν πάνω στη πλάτη των καταθέσεων του κόσμου, τις οποίες η πεσοποίηση εκποίησε.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι πως το Δημόσιο της Αργεντινής πειθαρχήθηκε αμέσως. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, η χώρα κατέγραφε δημόσιο χρέος της τάξης του 54%, όχι του 150%, ενώ, μόλις έγινε η μεγάλη ακροβασία της χρεοκοπίας, η κυβέρνηση –και οι σπάταλες αρχές των πολιτειών– πειθαρχήθηκαν. Η Αργεντινή είχε πρωτογενή πλεονάσματα τα οποία η Ελλάδα μόνο να ονειρευτεί μπορεί. Κι αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, διότι στην Ελλάδα μία χρεοκοπία θα απαιτούσε τέτοια πλεονάσματα, τα οποία για να επιτευχθούν θα απαιτούσαν πολύ μεγάλες θυσίες –μεγαλύτερες από τις σημερινές.

Ακόμα, στην Αργεντινή είχαν προηγηθεί, με τα πρώτα σημάδια της κρίσης, πολλές ιδιωτικοποιήσεις, μειώνοντας το βάρος των ζημιών του κράτους. Τέλος, η Αργεντινή ήταν ανέκαθεν ένας μεγάλος εξαγωγέας, ιδίως σε αγροτικά προϊόντα των οποίων οι τιμές αυξήθηκαν κατά 150% στα χρόνια μετά την κρίση. Η Ελλάδα, αντίθετα, δεν υποφέρει από χαμηλή ανταγωνιστικότητα μόνο διότι το ευρώ είναι ισχυρό, αλλά και διότι ΔΕΚΟ, κράτος και επιχειρήσεις έχουν εγγενή προβλήματα αποδοτικότητας πόρων. Ταυτόχρονα, χρειάζεται μαζικές εισαγωγές ενδιάμεσων αγαθών και πρώτων υλών για σχεδόν όλη της την παραγωγή, κάτι που η Αργεντινή δεν αντιμετώπιζε στον ίδιο βαθμό, και κάτι που με τη «δραχμοποίηση» θα αύξανε, αντί να μειώσει, τις τιμές.

Οι διαφορές είναι πολύ σημαντικές. Γι’ αυτό και οι αποφάσεις της περασμένης Δευτέρας στο Eurogroup, ενώ οδηγούν την Ελλάδα σε πορεία ακόμα χειρότερης λιτότητας, δίνουν τουλάχιστον εκείνη την ελπίδα που δεν υπήρχε προηγουμένως.

Το πιο σημαντικό, όμως, είναι πως πρέπει να προχωρήσει ακόμα και η διοικητική αναδιάρθρωση της χώρας. Σκεφτείτε πως στα «νέα» μέτρα είναι ακόμα η καταγραφή των στοιχείων ενεργητικού του κράτους, το οποίο δεν ξέρει τί έχει.

Γι’ αυτό και τα μαθήματα της Αργεντινής και της Ελλάδας είναι σημαντικά.
Πολλές φορές η ορθόδοξη πολιτική δεν έχει αποτέλεσμα, διότι συγκεκριμένα δεδομένα της κάθε οικονομίας και της κάθε πολιτικής σκηνής απαιτούν διαφορετικές λύσεις. Οι διαφορές μεταξύ Αργεντινής και Ελλάδας, έχουν να κάνουν με στοιχεία που πολλοί θεωρούν ως λεπτομέρειες: Το νόμισμα στο οποίο γίνονται οι καταθέσεις και τα δάνεια, η δομή του τραπεζικού συστήματος, το ύψος του ελλείμματος. Αλλά οι λεπτομέρειες αυτές κάνουν τη διαφορά.

Αυτό το συμπέρασμα είναι πολύ σημαντικό και για την Κύπρο, η οποία, όπως η Αργεντινή και η Ελλάδα, μένει κολλημένη στις λύσεις που βρήκε πριν από χρόνια, για άλλα προβλήματα. Λύσεις όπως ένα μεγάλο κράτος, κοινωνική πολιτική στηριγμένη στα επιδόματα και ημικρατικοί οργανισμοί που μεγαλώνουν σε μέγεθος, όχι όμως σε προσφορά. Αυτές είναι οι δικές μας «ορθόδοξες» λύσεις, σε προβλήματα που δεν υπάρχουν πλέον, τη στιγμή μάλιστα που οι ανάγκες της Κύπρου στο άμεσο και στο μέσο διάστημα απαιτούν πολιτική τόλμη και κριτική προσέγγιση. Σήμερα είναι η δική μας ευκαιρία και θα ήταν κρίμα να «χαθεί» αυτή η κρίση χωρίς να ληφθούν μέτρα για το μέλλον.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΠ). Και, πάνω από όλα, πρέπει τα έσοδα από το φυσικό αέριο να μείνουν αυστηρώς εκτός προϋπολογισμού.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s