Διλήμματα δημιουργεί ο πληθωρισμός

Οδηγεί, φυσιολογικά, σε νέα αύξηση των επιτοκίων και μείωση της ανάπτυξης 

Άνοιξε ακόμα περισσότερο το spread του πληθωρισμού μεταξύ της Κύπρου και της υπόλοιπης Ευρωζώνης, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat και της Στατιστικής Υπηρεσίας. Η Κύπρος, με πληθωρισμό 4,2% για τον Δεκέμβριο, σημειώνει απόκλιση της τάξης του 55% από την υπόλοιπη Ευρωζώνη, όπου ο πληθωρισμός μειώθηκε στο 2,7% σε σχέση με 3% που ήταν τον Νοέμβριο. Όλα τα στοιχεία αφορούν στην αύξηση του πληθωρισμού σε σχέση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους.

Διαχρονικά, ο πληθωρισμός στην Κύπρο δείχνει μεγάλες και απότομες αυξομειώσεις και ιδιαίτερη ευαισθησία σε μικρές αλλαγές που επηρεάζουν την εγχώρια παραγωγή και τις τιμές καταναλωτή γενικότερα. Η τάση αυτή επιβεβαιώθηκε ξανά με τα στοιχεία του τελευταίου τριμήνου του 2011.

 

Ανταγωνιστικότητα

Η αύξηση του πληθωρισμού σε σχέση με τη ζώνη του ευρώ δημιουργεί ισχυρές πιέσεις στην ανταγωνιστικότητα της Κύπρου, και μάλιστα σε μια στιγμή που η κυβέρνηση επιχειρεί να ενισχύσει την ανάπτυξη. Οι κυπριακές επιχειρήσεις, και ιδίως στους τομείς των εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών, δεν δείχνουν ικανές να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τις ξένες εταιρείες, αφού βλέπουν συνεχώς τα κόστη τους να καταγράφουν αύξηση.

Η διάβρωση της ανταγωνιστικότητας σε τομείς όπως οι υπηρεσίες, ο τουρισμός αλλά και τα εξαγώγιμα προϊόντα, αντικατοπτρίζεται και σε μια σειρά άλλων στοιχείων της κυπριακής οικονομίας. Μάλιστα, αξίζει να σημειωθεί πως η αύξηση που καταγράφηκε στις εξαγωγές το τελευταίο τρίμηνο του έτους, οφείλεται κατά κύριο λόγο στην απότομη ενίσχυση των εξαγωγών στον τομέα της ενέργειας, με τις υπόλοιπες κατηγορίες να υποχωρούν.

Είναι, έτσι, φυσιολογικό η οικονομία να αντιμετωπίζει ισχυρές πιέσεις από τον πληθωρισμό, ο οποίος, μέσα από τη μείωση της ανταγωνιστικότητας, μειώνει και τις προοπτικές ανάπτυξης μέσα στο 2012. 

 

Πρώτα τα εγχώρια

Σημαντικό στοιχείο αποτελεί και το γεγονός ότι, σε μεγάλο βαθμό, ο πληθωρισμός στην Κύπρο «κατευθύνεται» από τα εγχώρια προϊόντα. Για άλλη μια φορά, τα στοιχεία Δεκεμβρίου της Στατιστικής Υπηρεσίας δείχνουν πως οι μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών σημειώνονται σε τρεις συγκεκριμένες κατηγορίες: «τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά», «στέγαση, ύδρευση και ηλεκτρισμός», αλλά και «εκπαίδευση». Αυτές οι κατηγορίες αφορούν, σε πολύ μεγάλο βαθμό, εγχώρια παραγωγή και καταδεικνύουν τη συνεχιζόμενη μείωση της παραγωγικότητας σε σχέση με το κόστος. Άξιο λόγου είναι το στοιχείο του ηλεκτρισμού, ο οποίος σημείωσε σημαντική αύξηση το τελευταίο διάστημα και αναμένεται να συνεχιστεί η αυξητική τάση. Ο ηλεκτρισμός, ως βασικός πόρος παραγωγής, έχει μεγάλη διάχυση και στις υπόλοιπες κατηγορίες.

Αύξηση σημειώνεται επίσης και στα αλκοολούχα ποτά και τον καπνό –μια κατηγορία όπου σημειώθηκαν μεγάλες φορολογικές αυξήσεις–, τα οποία όμως δεν αφορούν σε βασικές ανάγκες των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Η εξαίρεση, που είναι τα εστιατόρια και τα ξενοδοχεία, δεν κρίνεται ως ιδιαίτερα σημαντική, αν αναλογιστεί κανείς τα πολύ μεγάλα περιθώρια κέρδους που έχουν αυτές οι εταιρείες από τα αλκοολούχα ποτά.

Από την άλλη, οι κατηγορίες με τον χαμηλότερο πληθωρισμό, όχι μόνο για τον Δεκέμβριο αλλά και γενικότερα, αφορούν σε προϊόντα που εισάγονται ή και υπηρεσίες που έχουν υψηλά ποσοστά άμεσων ξένων επενδύσεων. Ανάμεσά τους είναι η επικοινωνία και τα ξενοδοχεία, ενώ ξεχωρίζει για άλλη μια φορά η κατηγορία της ένδυσης και υπόδησης, όπου το άνοιγμα της αγοράς, από το 2004 και μετά, μεταφράστηκε σε σημαντική συγκράτηση τιμών.

Εξαίρεση αποτελούν οι μεταφορές, αλλά και η κατηγορία «ψυχαγωγία και πολιτισμός», που επηρεάζεται, ίσως, από τη μείωση της ζήτησης ελέω κρίσης

Σοβαρότατο πρόβλημα για την ανάπτυξη 

Διαβρώνονται τα στοιχεία ενεργητικού και ο συνολικός πλούτος των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών

Από τη στιγμή που ο πληθωρισμός καταγράφει συνεχή αύξηση, δεν πρέπει να αναμένεται αποκλιμάκωση των επιτοκίων. Σε ετήσια βάση, ο πληθωρισμός στην Κύπρο κυμαίνεται, για το 2011, στα επίπεδα του 3,5% (ίσως και υψηλότερα), με τον Δεκέμβριο να κλείνει, όπως αναφέρεται πιο πάνω, στο 4,2%. Αυτό το δεδομένο ασκεί ισχυρές πιέσεις στα επιτόκια, τόσο τα καταθετικά, όσο και τα δανειστικά, και δεν πρέπει να αναμένουμε πως μπορεί να μειωθεί το κόστος δανεισμού χωρίς αποκλιμάκωση των πληθωριστικών τάσεων.

Την ίδια στιγμή, πέρα από τα επιτόκια που «κλειδώνουν» σε υψηλά επίπεδα λόγω πληθωρισμού, αξίζει να σημειωθεί και το γεγονός ότι αυτές οι συνθήκες διαβρώνουν σε σημαντικό βαθμό και τις αποταμιεύσεις των νοικοκυριών. Έτσι, μετά τη μείωση των τιμών στα ακίνητα και τη σημαντική υποχώρηση των μετοχικών αξιών, τα νοικοκυριά δέχονται και τρίτο πλήγμα στα στοιχεία ενεργητικού τους. Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί πως το πάγωμα ή και η μείωση μισθών, αλλά και η αύξηση της ανεργίας, επίσης επηρεάζουν σημαντικά τον συνολικό πλούτο των νοικοκυριών.

Είναι, επομένως, φυσιολογικό να δημιουργούνται επιπλέον πιέσεις στην αγορά, από τη στιγμή που τα νοικοκυριά είναι, ουσιαστικά, φτωχότερα, τουλάχιστον όσον αφορά στην αγοραστική τους δύναμη και στα στοιχεία ενεργητικού τους. Κάτι παρόμοιο, εν τω μεταξύ, συμβαίνει και με τις επιχειρήσεις, όπου η μείωση της συνολικής ζήτησης στην οικονομία, αλλά και τα αυξημένα κόστη, δημιουργούν ισχυρές πιέσεις.

Η κυβέρνηση βρίσκεται, με βάση τα πιο πάνω, αντιμέτωπη με μια σειρά από δυσκολίες όσον αφορά στην τόνωση της ανάπτυξης. Με τον πληθωρισμό να θέτει κατώτατο όριο στα επιτόκια, αλλά και με τη συνολική καθαρή παρούσα αξία των νοικοκυριών να μειώνεται, οι επιχειρήσεις δεν είναι σε θέση να τονώσουν την παραγωγή τους, ιδίως εν μέσω πληθωριστικών πιέσεων που επηρεάζουν σημαντικά την ανταγωνιστικότητά τους έναντι των ξένων εταιρειών.

Μέρος της λύσης, επομένως, θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει, εκτός από ένα εκτενές σχέδιο αντιμετώπισης της ελλιπούς ρευστότητας στην αγορά, και κινήσεις για αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων στην Κύπρο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s