Ο Ορφανίδης σε mission (im)possible

 

Αγορά ομολόγων και αποδοχή κυπριακών ομολόγων έναντι ρευστότητας χρειάζεται η κυβέρνηση 

Κάθε άλλο παρά  «ολοκληρωμένη» η δημοσιονομική εξυγίανση

Συνεχίζεται, και μάλιστα με αμείωτη ένταση, η προσπάθεια του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, Αθανάσιου Ορφανίδη, για εκπλήρωση των δύο βασικών στόχων της κυβέρνησης για τα δημόσια οικονομικά. Όπως έχει επιβεβαιωθεί, ο υπουργός Οικονομικών, Κίκης Καζαμίας, απέστειλε πρόσφατα επιστολή στον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Μάριο Ντράγκι, ζητώντας όπως προχωρήσει η ΕΚΤ στην αγορά κυπριακών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά, όπως είχε συμβεί με τις περιπτώσεις της Ιταλίας και της Ισπανίας.

M:I2

Στην επιστολή, ο κ. Καζαμίας αναλύει τα θεμελιώδη στοιχεία τής κυπριακής οικονομίας και καταγράφει όλα τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί, αλλά και εκείνα που είναι προγραμματισμένα για το επόμενο διάστημα, σε μία προσπάθεια να πείσει την ΕΚΤ πως οι κινήσεις για ανακούφιση των δημόσιων οικονομικών της Κύπρου δεν θα είναι επιζήμιες για τα στοιχεία ενεργητικού της ΕΚΤ.

Η όλη προσπάθεια δεν είναι καινούργια, και όπως είναι γνωστό, το θέμα αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης μεταξύ του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας (και μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ), Αθανάσιου Ορφανίδη και του υπουργού Οικονομικών, εδώ και μερικούς μήνες, αρχής γενομένης από τον Σεπτέμβριο. Μέχρι πρότινος, κυβερνητικά στελέχη διαμήνυαν πως το ενδεχόμενο να ζητηθεί στήριξη από την ΕΚΤ, ήταν «υπό συζήτηση», η απόφαση όμως έχει, προφανώς, ληφθεί.

 

Δυσκολίες Ορφανίδη

Σύμφωνα με υψηλόβαθμο στέλεχος της κυβέρνησης, η στάση που τηρεί ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, είναι πως, για να γίνει δυνατόν κάτι τέτοιο θα πρέπει η κυβέρνηση να λάβει τα ενδεικνυόμενα μέτρα για δημοσιονομική εξυγίανση και να δείξει πως πραγματικά επιθυμεί να διορθώσει τα δημοσιονομικά προβλήματα που ακόμα σοβούν.

Χαρακτηριστική είναι η παραδοχή, από πλευράς στελεχών του Υπουργείου Οικονομικών, αλλά και κυβερνητικών παραγόντων, πως ένα από τα σημεία στα οποία δημιουργηθήκαν τριβές, ήταν και οι πρόσφατες προσπάθειες για την εξεύρεση της εργασιακής ειρήνης, από πλευράς του Υπουργείου Εργασίας.

Η Κυπριακή Δημοκρατία, έχοντας υπερψηφίσει τις Εισηγήσεις του Συμβουλίου για την Κυπριακή οικονομία, είχε αναλάβει και την υποχρέωση να αναθεωρήσει τον τρόπο λειτουργίας της ΑΤΑ και των συλλογικών συμβάσεων ούτως ώστε «η αύξηση των μισθών να αντικατοπτρίζει καλύτερα τις εξελίξεις στην παραγωγικότητα και στην ανταγωνιστικότητα». Η διά της δικής της ψήφου υποχρέωση της Κυπριακής Δημοκρατίας, όχι μόνο δεν υλοποιείται, αλλά αντίθετα διαφάνηκε πρόσφατα πως η κυβέρνηση έχει ως στόχο να διαφυλάξει τη σημερινή δομή της ΑΤΑ, υποστηρίζοντας οποιεσδήποτε άλλες αλλαγές προκειμένου να μην αλλάξει κάτι στον συγκεκριμένο θεσμό.

Αυτή η στάση, όπως εκφράστηκε από την στάση του Υπουργείου Εργασίας, δεν πέρασε καθόλου απαρατήρητη στη Φρανκφούρτη, όπου εκφράζονται ανησυχίες πως η Κύπρος δεν προτίθεται να κάνει τα αναγκαία βήματα για να διορθώσει τα διαρθρωτικά προβλήματα, όχι μόνο των δημόσιων οικονομικών, αλλά και της οικονομίας γενικότερα.

Πέρα από την ΑΤΑ, παρόμοιες εντυπώσεις δημιουργούν και άλλες κινήσεις της κυβέρνησης, όπως οι επανειλημμένες δηλώσεις πως «οι προσπάθειες για δημοσιονομική εξυγίανση έχουν ολοκληρωθεί». Σημειώνεται πως, ανάμεσα σε στελέχη, τόσο του Υπουργείου Οικονομικών, όσο και της ίδιας της κυβέρνησης, επικρατεί πλέον ανησυχία πως η στάση της ΕΚΤ δεν θα αλλάξει εύκολα, γι’ αυτό και οι ελπίδες εναποθέτονται, πλέον, στη δύναμη της πειθούς και το κύρος που έχει στη Φρανκφούρτη ο κ. Ορφανίδης.

Στην ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών γίνονται, εδώ και αρκετό καιρό, «έντονες» σκέψεις και μελέτες για τις επόμενες κινήσεις της κυβέρνησης, ούτως ώστε «να μπορεί να γίνει το βήμα που χρειάζεται από την ΕΚΤ».

Πάντως, άλλα κυβερνητικά στελέχη συνδέουν το αποτέλεσμα των διαβουλεύσεων με την ανανέωση της θητείας του Αθανάσιου Ορφανίδη, διαμηνύοντας πως, εάν ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας καταφέρει να πείσει τη Φρανκφούρτη, τότε θα υπάρχει ένα «ισχυρό επιχείρημα» για τον επαναδιορισμό του. «Αν έχει σώσει την Κύπρο, τότε θα μπορούν όσοι υποστηρίζουν την παραμονή του, να επιχειρηματολογήσουν», έχει αναφερθεί χαρακτηριστικά. Σε ερώτηση της «Κ», άτομα που βρίσκονται κοντά στο Προεδρικό, που διαφωνούν όμως μαζί του σε συγκεκριμένα θέματα, σχολίασαν πως αυτό το μήνυμα δίνεται αρκετά έντονα, στόχος όμως δεν είναι τόσο «για να ασκηθεί πίεση στον Ορφανίδη», (ο οποίος πιστεύεται πως θα πείσει) αλλά να υποδειχθεί στο Προεδρικό πως ο επαναδιορισμός θα ήταν επιθυμητός, δεδομένης και της οικονομικής και δημοσιονομικής συγκυρίας.

Από την πλευρά τους, στελέχη της Κεντρικής Τράπεζας δεν σχολιάζουν τις πληροφορίες, επιβεβαιώνουν, όμως, πως γίνονται «συχνά» συζητήσεις με την ΕΚΤ για τη στάση που θα τηρήσει έναντι του επίσημου, πλέον, αιτήματος της Κύπρου.

Και νομοσχέδιο

Κάτω από τους όρους του Δημοσιονομικού Συμφώνου, το οποίο φέρει και την υπογραφή της Κυπριακής Δημοκρατίας, τα κράτη-μέλη που υπέγραψαν το Σύμφωνο, οφείλουν να εισαγάγουν σχετικές ρυθμίσεις στα εθνικά τους νομοσχέδια. Το Σύμφωνο θα τεθεί σε ισχύ ως εθνικός νόμος εντός ενός έτους, αλλά «προβλέψεις δεσμευτικού και μόνιμου χαρακτήρα, κατά προτίμηση συνταγματικές» θα πρέπει να «δένουν» τα κράτη-μέλη στις υποχρεώσεις τους.

Εάν η Κύπρος προωθήσει το σχετικό νομοσχέδιο τάχιστα, και με τρόπο «μόνιμο και δεσμευτικό», τότε θα μπορεί, σύμφωνα με σχολιαστές, «να δώσει τα απαραίτητα μηνύματα στην ΕΚΤ» για να μπορέσει, με τη σειρά της, να αποδεχθεί το διπλό αίτημα της Δημοκρατίας.

«Όπως έγινε σε Ιταλία και Ισπανία» 

Σημειώνεται πως τον περασμένο Αύγουστο, η ΕΚΤ αγόρασε ομόλογα του ιταλικού και ισπανικού δημοσίου, με αποτέλεσμα να μειωθούν δραματικά οι αποδόσεις τους και έτσι να «χαλαρώσει» η πίεση στον εθνικό δανεισμό των συγκεκριμένων κρατών. Πάντως, η ΕΚΤ «αντιστέκεται» έντονα σε αυτή την επιλογή, τόσο στην περίπτωση της Κύπρου, όσο και στις περιπτώσεις άλλων κρατών-μελών που θα επιθυμούσαν να δουν κάτι τέτοιο.

Εκτός από τη «δύσκολη» επιλογή για αγορά κυπριακού χρέους κατά την έκδοσή του, μια δεύτερη –πολύ πιο πιθανή– επιλογή, θα ήταν η αγορά χρέους από τη δευτερογενή αγορά. Με μία τέτοια κίνηση, η ΕΚΤ θα μειώσει τα επιτόκια του κυπριακού χρέους και θα βοηθήσει έτσι στην πιθανή έκδοση νέων προϊόντων χρέους από τη Δημοκρατία.

Σημειώνεται πως το δεκαετές χρέος της Δημοκρατίας, με λήξη τον Φεβρουάριο του 2020, κυμαίνεται σε επίπεδα άνω του 14,2%, σε σχέση με τα επιτόκια των περασμένων χρόνων που ήταν «άνετα» κάτω από το φράγμα του 7% που θεωρείται το όριο της βιωσιμότητας. Με δεδομένο ότι υπάρχει, απτό πλέον, ενδιαφέρον από ξένους επενδυτές για αγορά κυπριακού χρέους σε περίπτωση νέας έκδοσης (ίσως ΕΜΤΝ, ή άλλου μακροπρόθεσμου προϊόντος), το Υπουργείο Οικονομικών αισθάνεται πως θα μπορέσει να δανειστεί από την «αγορά». Επιθυμεί, όμως, να μειώσει πρώτα τις πιέσεις που ασκούνται στις αποδόσεις.

Η Κύπρος ζητά επίσης από την ΕΚΤ να χαλαρώσει τους όρους κάτω από τους οποίους δέχεται κυπριακά ομόλογα ως εξασφάλιση έναντι της οποίας να παρέχει ρευστότητα στις τράπεζες, μειώνοντας, μεταξύ άλλων και την «έκπτωση» που επιβάλλει. Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσε η ΕΚΤ να συμβάλει στη μείωση του κόστους χρήματος και την ενίσχυση της πιστωτικής επέκτασης, ιδίως σε μια εποχή κατά την οποία οι δυσκολίες των τραπεζών και τα αυξημένα επιτόκια οδηγούν σε δυσμενή επιλογή (adverse selection) αλλά και σε υφεσιακές πιέσεις στην οικονομία.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s