Τα μάτια στραμμένα σε Βρυξέλλες και Στρασβούργο

 Σημαντική για την πορεία των επόμενων μηνών θα είναι η έκβαση της πρότασης νόμου που απαγορεύει τα ελλείμματα

Την ίδια στιγμή που η οικονομία καταγράφει αισθήματα ευφορίας –μάλλον υπερβολικά– λόγω της μετά ερωτηματικών καθόδου ξένων επενδυτών στην Κύπρο, η κατάσταση των δημοσίων οικονομικών συνεχίζει να αποτελεί αντικείμενο χοντρού παιγνιδιού. Η διαδοχή στην Κεντρική Τράπεζα αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία που θα κρίνουν την πορεία της οικονομίας, ενώ ταυτόχρονα και η νέα έκδοση χρέους με «private placement», τρόπον τινά, δεν είναι παρά μία προσωρινή λύση.

Σημαντικός παράγοντας για τις προσπάθειες που γίνονται από πλευράς της κυβέρνησης για να διασώσει τα δημόσια οικονομικά, είναι η αίτησή της στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) για αγορά ομολόγων της Δημοκρατίας και για χαλάρωση των όρων άντλησης ρευστότητας για τις τράπεζες.

Όπως είναι καλά γνωστό, η εικόνα που επικρατεί στη Φρανκφούρτη, αλλά και στις Βρυξέλλες, είναι εξαιρετικά αρνητική για την Κύπρο. Γι’ αυτό και μοναδική ελπίδα για αποφυγή –προς το παρόν– των χειρότερων είναι η εξασφάλιση «στήριξης» από τους γνωστούς ιδιώτες επενδυτές.

Στην ΕΚΤ, στην Κομισιόν, αλλά και στο Eurogroup, η εικόνα που επικρατεί είναι πως η Κύπρος δεν έχει καμία διάθεση να διορθώσει τα δημόσια οικονομικά της, τα οποία βρίσκονται σε πολύ άσχημη κατάσταση, άσχετα με τα προβλήματα των τραπεζών. Κι αυτό διότι δεν έχουν παρατηρηθεί ουσιαστικές κινήσεις για υλοποίηση των όσων η Δημοκρατία δεσμεύτηκε να κάνει στο τέλος του περασμένου καλοκαιριού. Τότε, με τη θετική ψήφο της Κύπρου, αλλά και με την υπογραφή της, η Δημοκρατία έκανε δεκτά τα Συμπεράσματα του Συμβουλίου για την Κύπρο.

Στα συμπεράσματα συμπεριλαμβάνονται 7 μέτρα, εκ των οποίων στην ολότητά του δεν ολοκληρώθηκε κανένα. Με δεδομένες τις δημοσιονομικές πιέσεις, οι οποίες είναι αρκετά σοβαρές, αλλά και με τις δυνητικές υποχρεώσεις που θα δημιουργηθούν εάν χρειαστεί συμβολή του κράτους για την κεφαλαιακή ενίσχυση κάποιας τράπεζας, η προσοχή των τεχνοκρατών σε Βρυξέλλες και Φρανκφούρτη έχει στραφεί και προς την Κύπρο.

Ανάμεσα στα μέτρα συμπεριλαμβάνονται και κινήσεις που δεν αποτέλεσαν σε κανένα σημείο μέρος του δημόσιου διαλόγου, όπως για παράδειγμα το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων. Επιπλέον, όπως γράφτηκε και παλαιότερα, εξαιρετικά άσχημη εντύπωση προκάλεσε η στάση του Υπουργείου Εργασίας όσον αφορά στη διατήρηση της ΑΤΑ. Το γεγονός ότι η κυβέρνηση δέχθηκε να «δώσει» Ταμεία Προνοίας, επιδόματα και αυξήσεις με στόχο να διατηρηθεί η ΑΤΑ ως έχει, «επιβεβαίωσε», σύμφωνα με πηγές στο εξωτερικό, πως η Κύπρος δεν έχει καμία πρόθεση να προχωρήσει με αυτό το μέτρο, όπως δεσμεύτηκε.

Γι’ αυτόν τον λόγο, η στάση των ξένων εμπειρογνωμόνων παραμένει αρνητική, με στελέχη της κυβέρνησης μάλιστα να σχολιάζουν πως «ορισμένοι μάς πιέζουν να πάμε προς Μηχανισμό».

Νομοθετική ρύθμιση
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, δύο από τις προτάσεις νόμου που κατέθεσε ο πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών, Νικόλας Παπαδόπουλος, «διαβάζονται» ως εξαιρετικά σημαντικές. Η πρώτη πρόταση, η οποία αφορά στη διά νόμου δέσμευση της εκάστοτε κυβέρνησης να καταθέτει ισολογισμένους προϋπολογισμούς, συνάδει, μάλιστα, και με μία άλλη ρητή δέσμευση που ανέλαβε η Δημοκρατία πιο πρόσφατα, όταν ο Πρόεδρος Χριστόφιας υπέγραψε το Δημοσιονομικό Σύμφωνο. Συνεπεία του Συμφώνου, η Δημοκρατία –όπως και τα άλλα μέρη του Συμφώνου– δεσμεύεται πως θα περάσει «κατά προτίμηση με Συνταγματική ρύθμιση– «δημοσιονομικό κανόνα» με τον οποίο δεν θα επιτρέπεται η κατάθεση ελλειμματικών προϋπολογισμών. Σύμφωνα με το Σύμφωνο που υπέγραψε ο Πρόεδρος, σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή μία συνταγματική ρύθμιση, τότε ο σχετικός νόμος πρέπει να είναι «δεσμευτικός και μόνιμος». Με αυτή την έννοια, το νομοσχέδιο του κ. Παπαδόπουλου δεν είναι ικανοποιητικό, αφού πρόκειται για ένα «σύνηθες» νομοθέτημα.

Πάντως, όλα τα κόμματα τάσσονται υπέρ της πρότασης, με στελέχη του ΔΗΣΥ μάλιστα να εκφράζουν δυσφορία διότι τους «πρόλαβε» ο κ. Παπαδόπουλος, ενώ σχολιάζουν επίσης πως αυτό το νομοσχέδιο «θα έπρεπε να το είχε καταθέσει η κυβέρνηση, αφού αυτή υπέγραψε το Σύμφωνο».

Σχολιαστές από τη Βουλή σημειώνουν πως η στάση του ΑΚΕΛ θα είναι καθοριστική για την έκβαση της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας, αφού χωρίς τη σύμφωνο γνώμη του κυβερνώντος κόμματος, μπορεί μεν να ψηφιστεί ως νόμος, δεν μπορεί όμως να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη πλειοψηφία για να γίνει δυνατή μία συνταγματική ρύθμιση.

Η δεύτερη πρόταση που έχει κατατεθεί, έχει να κάνει με τη μεταρρύθμιση της ΑΤΑ. Η πρόταση προβλέπει την επιβολή ενός είδους πλαφόν στην πληρωμή της ΑΤΑ. Όσοι εργαζόμενοι λαμβάνουν μισθούς υψηλότερους από το πλαφόν, θα μπορούν να λαμβάνουν ΑΤΑ μόνο για το μέρος του μισθού τους που βρίσκεται κάτω από το πλαφόν. Για παράδειγμα, εάν το πλαφόν τεθεί στα 1,400 ευρώ τον μήνα, κάποιος με μισθό 2,000 ευρώ, θα λαμβάνει ΑΤΑ μόνο για τα «πρώτα» 1,400 ευρώ του, με τα υπόλοιπα 600 να μην πληρώνονται.

Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, αλλά και τη στάση που διαγράφεται, ιδίως στη Φρανκφούρτη απέναντι στην Κύπρο, οι δύο αυτές προτάσεις νόμου κρίνονται ως εξαιρετικά σημαντικές. Με την πρώτη, πέρα από την ανάληψη των ευθυνών της Δημοκρατίας, όπως αυτές προκύπτουν από το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, θα μπορεί η κυβέρνηση να δείξει έμπρακτα πως έχει κάθε διάθεση να προχωρήσει στην «ενοποίηση του προϋπολογισμού» (δηλαδή στη μείωση των ελλειμμάτων).

Με την έγκριση δε της δεύτερης θα μπορεί η κυβέρνηση να ισχυριστεί πως έχει την κάθε πρόθεση να υλοποιήσει και τις υπόλοιπες δεσμεύσεις που ανέλαβε.

Ανακούφιση και ανάγκη
Πίσω από τη στάση, πάντως, της κυβέρνησης, εντοπίζεται η ανακούφιση που προκύπτει από την εξασφάλιση δανεισμού από ιδιώτες επενδυτές. Με τα 2,5 δισ. ευρώ του διμερούς δανείου από τη Ρωσία ήδη να «τρέχουν», η κυβέρνηση «βλέπει» άλλα 800 εκατ. ευρώ σε δανεισμό από ιδιώτες: 500 εκατ. ευρώ περίπου από την οικογένεια Γκερμεζιάν της Triple Five, και άλλα 300 εκατ. από τον Chanchai Ruayrungruang, ο οποίος συνδέεται και με τη CNOOC (China National Offshore Oil Corporation), η οποία εκφράζει «ενδιαφέρον» για την κυπριακή ΑΟΖ.

Την ίδια στιγμή, όμως, έστω κι αν οι «συνήθεις» ανάγκες της Δημοκρατίας μπορούν να ικανοποιηθούν για το 2012 με αυτόν τον δανεισμό, το βασικότερο πρόβλημα παραμένει, και η κυβέρνηση χρειάζεται επιπλέον επιλογές σε βάθος χρόνου.
Παίρνει στροφές η κούρσα διαδοχής
Σε κούρσα δύο αλόγων εξελίσσεται το ζήτημα της διαδοχής στην Κεντρική Τράπεζα. Με τη θητεία του Αθανάσιου Ορφανίδη να λήγει στα τέλη Απριλίου, αλλά και με τις εκκρεμότητες που παραμένουν ακόμα να είναι εξαιρετικά σοβαρές, οι παρασκηνιακές διεργασίες καθίστανται όλο και πιο έντονες.

Πολλοί θεωρούν πλέον «δύσκολο» να μείνουν στην κούρσα η Χρυστάλλα Γιωρκάτζη και ο Γιώργος Κωνσταντινίδης, παρόλο που τα ονόματά τους θα βρίσκονται στη μικρή λίστα του διορισμού. Επιπλέον, το όνομα της Πραξούλας Αντωνιάδου θεωρείται πλέον καμένο, παρόλο που εξ αρχής δεν συγκέντρωνε σοβαρές ελπίδες διορισμού, με δεδομένο πως τα σχετικά σχόλια είχαν ως πηγή την ίδια την πρώην υπουργό.

Τα δύο ονόματα που «παίζουν», πλέον, είναι εκείνα του νυν διοικητή, Αθανάσιου Ορφανίδη, και του Πανίκου Δημητριάδη. Ο Αθανάσιος Ορφανίδης κερδίζει, τις τελευταίες ημέρες, έδαφος, αφού είναι σε θέση να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην «εκμαίευση» από την ΕΚΤ των δύο αιτημάτων της Δημοκρατίας. Οι σχέσεις του με το Προεδρικό παραμένουν άσχημες, και πολλοί θεωρούν πως η προδιάθεση του Προέδρου της Δημοκρατίας απέναντι στον κ. Ορφανίδη, σε προσωπικό επίπεδο, αποκλείουν την όποια πιθανότητα ανανέωσης της θητείας του.
 
Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα όλα τα κόμματα πλην του ΑΚΕΛ, αλλά και σημαντικές προσωπικότητες όπως εκείνες του πρώην προέδρου, Γιώργου Βασιλείου και του τέως υπουργού Οικονομικών, Κίκη Καζαμία, τάσσονται ανοικτά υπέρ του εκ νέου διορισμού του κ. Ορφανίδη.
 
Έδαφος κερδίζει, εν τω μεταξύ, και ο καθηγητής στο Λέστερ, Πανίκος Δημητριάδης, ο οποίος λαμβάνει «καλές συστάσεις» από σημαίνοντα πρόσωπα του παρασκηνίου. Φέρεται να έχει την πλήρη στήριξη του Νεοκλή Συλικιώτη, με τον οποίο γνωρίζονται εδώ και πολλά χρόνια, χωρίς ωστόσο αυτή η πληροφόρηση να επιβεβαιώνεται πλήρως. Πάντως, ο κ. Δημητριάδης είχε πολλές συναντήσεις στο παρασκήνιο τον τελευταίο καιρό.

Σε κάθε περίπτωση, το μεγαλύτερο ζήτημα που υφίσταται, είναι πως ο όποιος κατέχει τον ρόλο του Διοικητή στο επόμενο διάστημα, θα πρέπει να κουβαλά μαζί του αρκετό κύρος και να χαίρει της εμπιστοσύνης της Φρανκφούρτης, ούτως ώστε να μπορεί να πείσει πως η Δημοκρατία έχει την κάθε πρόθεση να διορθώσει τα προβλήματα που έχει. Όσον αφορά, όμως, στον εποπτικό ρόλο του διοικητή, η παλαιότερη κόντρα του κ. Ορφανίδη με το Προεδρικό, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο παρασκήνιο. Ιδίως μετά την τοποθέτηση του κ. Ορφανίδη πως δεν θα επέτρεπε την αύξηση μεριδίου του επιχειρηματία Ανδρέα Βγενόπουλου, αλλά και με δεδομένες τις κακές σχέσεις του με τον τότε υπουργό Οικονομικών, Χαρίλαο Σταυράκη, οι σχέσεις με το Προεδρικό έγιναν τόσο άσχημες, που οδηγούν παρατηρητές στο σχόλιο πως ο Πρόεδρος δύσκολα θα «ανεχτεί» επαναδιορισμό του. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ένα όλο και πιο πιθανό ενδεχόμενο, είναι μια «έκπληξη» από πλευράς της κυβέρνησης. Εν τω μεταξύ όλο και πιο έντονα ακούγεται τις τελευταίες ήμερες το όνομα του πρώην υπουργού Οικονομικών, Χαρίλαου Σταυράκη,  ο οποίος θεωρείται πως είναι σε θέση να «διαχειριστεί» τις αγορές.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s