Οι NINJA και η σωτηρία της ψυχής…

 Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες, θυμάμαι το γλυκόπικρο εκείνο μυθιστόρημα του Αντρέ Ζιντ, «Η στενή πύλη». Η θυσία του Ζερόμ, η επιμονή και η υπερβολική θρησκοληψία της Αλίσσα, το βαθύ πάθος μεταξύ τους σε μια αγάπη που δεν μπορούσε –λόγω των χαρακτήρων τους– να δικαιωθεί, σχηματίζουν ίσως ένα από τα σπουδαιότερα ειδύλλια που έχουν γραφτεί. Μιας αγάπης που καταδικάστηκε χάρη στην αυταπάρνηση, που αφήνει μια τεράστια μελαγχολία και μια γεύση αμυδρά γλυκιά πίσω από την απέραντη πικράδα που τη σφίγγει.

Όχι αυτός ο NINJA, ο άλλος...

Το Πάσχα όμως περιέχει μία μεγάλη υπόσχεση για όσους πιστεύουν στη μεταφυσική του διάσταση. Τη σπουδαιότερη από όλες τις υποσχέσεις, ένα νέο «συμβόλαιο» μεταξύ του Θεού και του νέου Ισραήλ, που, μέχρι το Πάσχα περιελάμβανε μία στενή φυλετική ομάδα και μόνο.

Αυτή η Υπόσχεση δεν μπορεί να αναγνωστεί ως κάτι το δευτερεύον, αλλά πέρα από μια αναφορά, δεν πιστεύω πως έχει θέση σε ένα άρθρο του οποίου η προσέγγιση έχει να κάνει με τα κοινά. Η θρησκεία, εξάλλου, είναι μια βαθειά προσωπική υπόθεση και θα πρέπει να μένει αυστηρά στη σφαίρα της ιδιωτικής ζωής.

Η ιστορία του Πάσχα, όμως, έχει και ένα άλλο δίδαγμα, πιο προς «Αντρέ Ζιντ» μεριά: Δεν πρέπει ποτέ να είναι εύκολο. Τίποτε.

Το εύκολο και φθηνό χρήμα που χαρακτήρισε την ανάπτυξη στις ΗΠΑ για αρκετά χρόνια, οδήγησε στις σκάρτες υποθήκες και τη μαζική αύξηση των πιστώσεων που παραχωρούνταν, όπως είναι καλά γνωστό, σε δανειολήπτες NINJA (No Income, No Job, No Assets). Με την ίδια ευκολία «πακεταρίζονταν» αυτά τα στοιχεία ενεργητικού σε τοξικά (ή καλύτερα, σε ραδιενεργά) προϊόντα. Μάλιστα, μια απορία που βασάνισε τους οικονομολόγους και τους φοιτητές οικονομικών στις ΗΠΑ για αρκετό καιρό, ήταν: Πού είναι ο πληθωρισμός που θα έπρεπε να υπάρχει, σύμφωνα με όλα τα θεμελιώδη στοιχεία της οικονομίας; Τελικά ήταν κάτω από τη μύτη των πάντων και κανένας δεν τον έβλεπε – είχε κατευθυνθεί στα στοιχεία ενεργητικού των νοικοκυριών και δη τα ακίνητα. Έτσι έσκασε όλη αυτή η κρίση, όπως είναι καλά γνωστό πλέον.

Στα ακίνητα είχε βρει και η Κύπρος την εύκολη ανάπτυξη. Ό,τι κτίσεις πουλιέται, έλεγαν οι επιχειρηματίες ανάπτυξης γης που μπήκαν στη δουλειά για να κάνουν την αρπαχτή. Πριν από αυτούς, ήταν η αρπαχτή του ΧΑΚ, του τουρισμού και των υπεράκτιων του Λιβάνου. Και, με την εύκολη αυτή πορεία, μάθαμε πως πάντα κάποια αρπαχτή θα βρεθεί (οι επενδυτές, η Ρωσία, η αδειοδότηση) για να τη βγάλουμε ως πάρα κάτω. Με όλο και μεγαλύτερα προνόμια για τους πιο προνομιούχους, εν ονόματι, πάντα, των φτωχών. Έτσι, περίπου, βρεθήκαμε στο σημερινό μας χάλι.

Στην Ελλάδα, με μια παρόμοια ευκολία ένα σημαντικό μέρος της οικονομίας και της απασχόλησης ήταν κρατικοδίαιτη, βασισμένη στα εύκολα δάνεια του κράτους που γίνονταν κάτω από την «κάλυψη» της Ε.Ε. και του ευρώ. Έτσι, τα εύκολα επιδόματα, οι εύκολες απάτες, οι μαζικοί διορισμοί στο δημόσιο («μαζί τα φάγαμε, σας διορίζαμε»), έφεραν τη χώρα στη σημερινή κατάσταση, όπου οι πιο αθώοι πληρώνουν την πιο κακομαθημένη νύφη.

Το εύκολο χρήμα οδηγεί σε δυσμενείς επιλογές: Σε πιστώσεις και επενδύσεις που γίνονται με υπερβολική ευκολία, χωρίς τη δέουσα προσοχή, χωρίς έλεγχο και χωρίς περίσκεψη. Μέσα στην προσπάθεια να αρπάξει ο καθένας όσο το δυνατόν περισσότερη από τη ζύμη που φουσκώνει, όλοι τρέχουν προς το εύκολο κέρδος και στο τέλος καίνε την πίτα. Αυτή η διαδικασία, είναι επίσης καλά γνωστή, τα παραδείγματα είναι πολλά – από τη Λατινική Αμερική έως τη Σιγκαπούρη, και από τη μανία της τουλίπας μέχρι τα γκολφ της Σιγκαπούρης.

Εάν η όλη λογική του Πάσχα, στην πιο πνευματική του διάσταση, δείχνει προς μια «πόρτα στενή», αυτό το μάθημα δεν αφορά μόνο τη σωτηρία της ψυχής, αλλά και την πιο πεζή, ανιαρή μας ύπαρξη. Γνωρίζω ένα αθλητή, που επιμένει πως είχε επιτυχίες, διότι ήταν ατάλαντος: «Οι ταλαντούχοι ξεχωρίζουν ώς τα 18 τους. Μετά επιβιώνουμε εμείς οι πιο μέτριοι, διότι, για τους όχι και τόσο ταλαντούχους, ποτέ δεν ήταν εύκολο. Μοναδική σωτηρία, ήταν πάντα η σκληρή δουλειά».

Και, ναι, ο δύσκολος δρόμος είναι ο μόνος που μπορεί να οδηγήσει με σιγουριά στο ποθητό αποτέλεσμα, είτε αυτό είναι κάποιο πρωτάθλημα, είτε είναι η οικονομική ανάπτυξη, είτε είναι, ακόμα, η σωτηρία της ψυχής.

Πέρα από τη διάσταση αυτών των ημερών που είναι –και πιστεύω βαθειά πως πρέπει να παραμείνει– αυστηρά προσωπική, το δίδαγμα της «επετείου» είναι γενικότερο και μάλλον πολύ απλό. Μπορεί κανείς να το παρακάνει, όπως τους ήρωες του Ζιντ, αλλά πάνω από όλα η Δημοκρατία και η οικονομία είναι μια πορεία χωρίς «τελικές λύσεις», χωρίς αβασάνιστες αποφάσεις, και σίγουρα χωρίς εύκολες λύσεις.

Καθώς μπαίνουμε σε μία περίοδο δημοσιονομικών δυσκολιών, πιέσεων στο Κυπριακό, προεκλογικών ζυμώσεων, οικονομικής κρίσης και προεδρίας της Ε.Ε., καλό θα ήταν να μην ξεχνάμε –όλοι μας– αυτό το δίδαγμα των ημερών.

Και, για να μην ξεχνιόμαστε, ισχύουν τα γνωστά για το ΓεΣΥ, το ΜΔΠ και τα έσοδα από το φυσικό αέριο.

Χριστός Ανέστη (και δεν ήταν εύκολο).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s