Προς συνταγματική ρύθμιση για το έλλειμμα

Το Υπουργείο Οικονομικών προωθεί τάχιστα ένα από τα τελευταία του χαρτιά.

Προς άμεση υλοποίηση προχωράει η υπόσχεση του υπουργού Οικονομικών, Βάσου Σιαρλή για διορθωτικές κινήσεις για την οικονομία. Σύμφωνα με ασφαλή πληροφόρηση της «Κ», το Υπουργείο Οικονομικών έχει προωθήσει, ήδη, στη Νομική Υπηρεσία νομοθέτημα που προβλέπει συνταγματική ρύθμιση των ελλειμμάτων που προβλέπονται στους προϋπολογισμούς του κράτους.

Η ρύθμιση αυτή, αποτελεί ρητή ειλημμένη υποχρέωση της Δημοκρατίας, η οποία, έχοντας υπογράψει το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, ανέλαβε την υποχρέωση να μην καταθέτει νομοσχέδια προϋπολογισμού που να είναι ελλειμματικά. Κυβερνητικά στελέχη σχολιάζουν πως ο κ. Σιαρλής επιθυμεί να δώσει μία σημαντική ώθηση στη λήψη μέτρων, εν όψει και των δυσκολιών που αναμένεται να αντιμετωπίσει η Κύπρος το επόμενο διάστημα λόγω της επικείμενης προσφυγής της στον Μηχανισμό Σταθερότητας. Αυτό το ενδεχόμενο είναι κάτι παραπάνω από πιθανό, ιδίως εάν δεν δοθούν απτές λύσεις στο πρόβλημα της ανακεφαλαίωσης τραπεζών.

«Πάγωσε» ο Νικόλας

O Υπ.Οικον. ξέρει πως δεν αποτελεί επιλογή αλλά ανάγκη

Παρόμοιας φύσης πρόταση νόμου είχε καταθέσει προ μηνός και ο πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής, Νικόλας Παπαδόπουλος. Η πρόταση προέβλεπε την απαγόρευση προς τη Βουλή, της εξέτασης προϋπολογισμών που είναι ελλειμματικοί. Η συγκεκριμένη πρόταση νόμου δεν ικανοποιούσε πλήρως τις υποχρεώσεις που ανέλαβε η Κύπρος ως μέρος του Συνταγματικού Συμφώνου, αφού ήταν ένας «συνήθης» νόμος. Το Σύμφωνο ζητά «εάν είναι δυνατόν, συνταγματική ρύθμιση» ή σε χώρες όπου για νομικούς λόγους αυτό δεν είναι δυνατόν, την υιοθέτηση νομοθεσίας που να έχει «μόνιμο και δεσμευτικό» χαρακτήρα. Δηλαδή, να μην μπορεί ο σχετικός νόμος να ανακληθεί σε μεταγενέστερο στάδιο.

Ωστόσο, σε σχετική ερώτηση της «Κ», ο κ. Παπαδόπουλος είχε παλαιότερα σημειώσει πως δεν μπορεί να προχωρήσει μία συνταγματική ή αντίστοιχη ρύθμιση. Κι αυτό, διότι, χωρίς τις ψήφους των βουλευτών του ΑΚΕΛ, δεν θα ήταν δυνατή η εξασφάλιση στη Βουλή της απαιτούμενης «ενισχυμένης» πλειοψηφίας για κάτι τέτοιο.

Αυτό το σκηνικό, όμως, άλλαξε προ δεκαπενθημέρου, όταν ο υπουργός Οικονομικών, μετά την άφιξή του από την Κοπεγχάγη, το βράδυ της Κυριακής, παρουσιάστηκε στη Βουλή μερικές ώρες αργότερα. Κατά την εκεί παρουσία του, ο κ. Σιαρλής διεμήνυσε στην Επιτροπή πως στόχος του ήταν να προωθήσει συνταγματική ρύθμιση για το όλο θέμα. Έτσι, ο κ. Παπαδόπουλος «πάγωσε» τη δική του πρόταση νόμου, εν αναμονή της στάσης του Υπουργείου Οικονομικών.

Από τη στιγμή δε που η νέα πρόταση κατατεθεί από την ίδια την κυβέρνηση, και αφορά στη συνταγματική ρύθμιση της υποχρέωσης της Δημοκρατίας, λογικό είναι να αναμένεται πως θα εξασφαλιστούν και οι ψήφοι του ΑΚΕΛ, πέρα από εκείνους των άλλων κομμάτων. Έτσι, καθίσταται δυνατή και η ψήφιση συνταγματικής ρύθμισης.

Τελευταίος άσος
Το σχετικό νομοσχέδιο, το οποίο βρίσκεται, από την περασμένη εβδομάδα ενώπιον του γενικού εισαγγελέα και θα πρέπει να αναμένεται να εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο, ίσως και την ερχόμενη εβδομάδα, αποτελεί ένα από τα τελευταία χαρτιά της Δημοκρατίας για να αλλάξει τις εντυπώσεις που επικρατούν διεθνώς για τις προθέσεις της κυβέρνησης. Όπως έχει σημειωθεί και παλαιότερα, μετά το πάγωμα των μέτρων που αφορούν στην ΑΤΑ, στη μείωση του κρατικού μισθολογίου, στο άνοιγμα των επαγγελμάτων, στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΤΚΑ) και γενικότερα στην εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών, η εντύπωση που –δικαίως ή αδίκως– δημιουργήθηκε στην Κομισιόν, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ήταν πως δεν έχει καμία διάθεση η κυβέρνηση να υλοποιήσει τις δεσμεύσεις της για διόρθωση των δομικών προβλημάτων της οικονομίας.

Μετά και τις αρχές του χρόνου, όταν το Υπουργείο Εργασίας «έδωσε» στους εργοδότες άλλες μειώσεις (κυρίως στις εισφορές των εργοδοτών στα ταμεία προνοίας) για να διαφυλάξει την ΑΤΑ ως έχει, η εντύπωση αυτή κατέστη ακόμα πιο έντονη.

Μετά και την πρώτη του παρουσία στο Ecofin, στο περιθώριο του οποίου είχε συναντήσεις και με τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, τον Μάριο Ντράγκι και τον Όλι Ρεν, ο υπουργός Οικονομικών επέστρεψε με ξεκάθαρη εικόνα για την απώλεια της εμπιστοσύνης και της αξιοπιστίας της Κύπρου. Γι’ αυτό και, λίγες ώρες αργότερα, τόλμησε να δώσει ρητές υποσχέσεις στη Βουλή, οι οποίες μάλιστα οδεύουν προς υλοποίηση.

Σύμφωνα με στελέχη του Υπουργείου Οικονομικών, στόχος τους είναι η σχετική πρόταση να κατατεθεί στη Βουλή πριν από το τέλος της εβδομάδας που αρχίζει στις 23 Απριλίου. Μαζί με την ανακεφαλαίωση των τραπεζών, ένα καυτό και τρέχον θέμα, η συνταγματική ρύθμιση των ελλειμμάτων στον προϋπολογισμό αποτελεί το «νούμερο ένα» θέμα στην ατζέντα του κ. Σιαρλή. Την ίδια ώρα, άτομα του περιβάλλοντός του σχολιάζουν ξεκάθαρα πως και τα επιπλέον μέτρα θα προωθηθούν «πολύ σύντομα» για να αποφευχθεί η επιδείνωση των δημοσιονομικών δεικτών. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, μάλιστα, το Προεδρικό δέχτηκε αυτήν την πρωτοβουλία του Υπουργείου Οικονομικών, και παρά την αρχική του στάση, έχει πλέον δεχθεί την κίνηση ως απαραίτητη.

Η αντιπολίτευση στηρίζει
Παρά τις αρχικές ανησυχίες που εξέφραζαν ορισμένοι σχετικά με τη στάση του ΑΚΕΛ στο όλο θέμα, όλα δείχνουν πως ο κ. Σιαρλής έχει πείσει το Προεδρικό να αλλάξει τη στάση του και να στηρίξει την πρόταση. Έτσι, και με δεδομένο ότι, όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές, ο Άντρος Κυπριανού «αντιλαμβάνεται το πρόβλημα», πρέπει να αναμένεται πως το ΑΚΕΛ θα υπερψηφίσει την κυβερνητική πρόταση για συνταγματική ρύθμιση που να απαγορεύει (σχεδόν) τους ελλειμματικούς προϋπολογισμούς.

Την ίδια ώρα, και τα άλλα κόμματα δίνουν τη στήριξή τους στην όλη προσπάθεια, παρόλο που οι ρυθμίσεις, όπως όλα δείχνουν, αναμένεται να είναι λιγότερο αυστηρές από εκείνες που προέβλεπε η πρόταση του κ. Παπαδόπουλου. Από τον ΔΗΣΥ σχολιάζεται πολύ θετικά η κίνηση, με ορισμένα υψηλόβαθμα στελέχη, μάλιστα, να αναφέρουν πως αυτή η ρύθμιση μπορεί να οδηγήσει τον ΔΗΣΥ «για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια», να υπερψηφίσει τον προϋπολογισμό, αφού αυτός δεν θα είναι «ελλειμματικός και εξωπραγματικός». Πάντως, ο Χάρης Γεωργιάδης ανέφερε πως ο ΔΗΣΥ «αισθάνεται πως αυτή η κίνηση μπορεί να συμβάλει στην ανάκτηση της χαμένης αξιοπιστίας της Κύπρου», νοουμένου ότι η πρόταση κινείται στο πλαίσιο του Συμφώνου. Παρόμοια είναι και η στάση της ΕΔΕΚ, με τον κ. Νικολαΐδη να σχολιάζει πως «η δέσμευση και αποφασιστικότητα της Κύπρου, να λύσει τα μεγαλύτερα από τα προβλήματά της» μπορούν να γίνουν πιστευτές μόνο με μία τέτοια κίνηση. Με τη σειρά του, ο Άδωνις Γιάγκου των Οικολόγων σημειώνει πως μια τέτοια κίνηση είναι «μια από τις τελευταίες μας ευκαιρίες» για να ανατραπούν οι εντυπώσεις που έχουν δημιουργηθεί για την ειλικρίνεια της Κύπρου όσον αφορά στη λήψη μέτρων. Οι Οικολόγοι βλέπουν, επίσης, με πολύ θετικό μάτι μία τέτοια ρύθμιση.

Με αυτά τα δεδομένα, διαφαίνεται πως η πρόταση θα γίνει δεκτή με τον καλύτερο τρόπο από τη Βουλή. Η κυβέρνηση θέλει «όσο το δυνατόν πιο σύντομα» να προχωρήσει η ρύθμιση, αφού, όπως είναι πλέον ξεκάθαρο, εξαρτώνται πολλά από τις εντυπώσεις που δημιουργεί η Κύπρος για τη διάθεσή της να κάνει αυτά που χρειάζονται για διόρθωση των διαρθρωτικών της προβλημάτων.

Το τελευταίο χαρτί ενόψει Μηχανισμού
Η όλη προσπάθεια της κυβέρνησης, σχετίζεται άμεσα με τη γενικότερη εικόνα που επικρατεί στο εξωτερικό για την κυπριακή οικονομία. Με την απόφαση σχετικά με τη διαδοχή του Διοικητή στην Κεντρική Τράπεζα να αναμένεται μέσα στις επόμενες ημέρες, είναι ήδη ξεκάθαρο πως το «καλωσόρισμα» του επόμενου διοικητή της Κεντρικής δεν θα είναι ιδιαίτερα θερμό στη Φρανκφούρτη. Εκεί, η στάση σχετικά με την αξιοπιστία της κυβέρνησης όσον αφορά στη λήψη μέτρων για την οικονομία, είναι ήδη αρκετά αρνητική, σχεδόν εχθρική.

Ιδιαίτερα σε περίπτωση που οι αποφάσεις σχετικά με τη διαδοχή στην Κεντρική, φέρουν στο τιμόνι διοικητή που τηρεί ανοικτά εχθρική στάση προς την Ευρωζώνη, η στάση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας πρέπει να αναμένεται πως δεν πρόκειται να βελτιωθεί. Είναι επόμενο πως και η έγκριση των δύο βασικών αιτημάτων που υπέβαλε και επίσημα η Δημοκρατία, και χωρίς τα οποία η κατάσταση θα γίνει ακόμα πιο δύσκολη, δύσκολα θα προχωρήσει. Έτσι, η επαναγορά ομολόγων, καθώς και η αποδοχή τους για άντληση ρευστότητας από τις τράπεζες, δεν αναμένεται να προχωρήσουν.

Εν τω μεταξύ, και με δεδομένη την περιπλοκή του κλίματος λόγω και της Κεντρικής Τράπεζας, η εικόνα στον τραπεζικό τομέα δείχνει πως η Κύπρος θα χρειαστεί τον Μηχανισμό Σταθερότητας και επομένως, θα μπει σε μνημόνιο. Αυτή η εικόνα μπορεί να αλλάξει μόνο εάν σημειωθούν μεγάλες εκπλήξεις ως προς την εξεύρεση επενδυτών ή την έγκριση από πλευράς της Ελλάδας των αιτημάτων. Όπως γράψαμε την περασμένη εβδομάδα, όμως, η Ελλάδα (τόσο το Μαξίμου, όσο και η Τράπεζα της Ελλάδος), θεωρούν την όποια αρωγή προς το κυπριακό τραπεζικό σύστημα, μάταιη εάν δεν αλλάξει το σκηνικό.

Έτσι, έχοντας να αντιμετωπίσει και τη στάση των Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, Όλι Ρεν και Μάριο Ντράγκι, ο υπουργός Οικονομικών αισθάνθηκε, σύμφωνα και με άτομα του περιβάλλοντός του, πως ο μόνος δρόμος για να διασωθεί ό,τι μπορεί από την υπόληψη της Κύπρου, είναι να προχωρήσουν άμεσα, και με φανερό τρόπο, όλα τα μέτρα που μπορούν να περάσουν.

Γι’ αυτόν τον λόγο έκανε αναφορές ο κ. Σιαρλής, τόσο σε διάλογο για την ΑΤΑ όσο και σε «επιπλέον μέτρα», τα οποία έχει την πρόθεση να προωθήσει στο επόμενο διάστημα, με στόχο να συγκρατήσει το έλλειμμα εντός των υποχρεώσεων της Κύπρου. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, προωθείται και η συνταγματική ρύθμιση, η οποία, αφού δεσμεύει τη χώρα προς αποφυγή των ελλειμμάτων, «δένει» τα χέρια της κυβέρνησης όσον αφορά στις δαπάνες.

Μόνο με μία τέτοια κίνηση, αισθάνονται στο Υπουργείο Οικονομικών, θα μπορεί η κυβέρνηση να διαπραγματευτεί ένα μνημόνιο που να μην είναι καταστροφικό για την κυπριακή οικονομία, αποφεύγοντας, για παράδειγμα, την απότομη αύξηση του εταιρικού φόρου, σε επίπεδα που θα παγώσουν για πολλά χρόνια την οικονομία.

Έχει προεκτάσεις
Η στάση αυτή, όπως γίνεται κατανοητό, έχει μεγάλες προεκτάσεις για την κυβερνητική πολιτική. Για να μπει η Κύπρος σε πορεία που μπορεί να τη διατηρήσει εντός στόχων –και υποχρεώσεων– θα πρέπει να ληφθούν πολλά ακόμα μέτρα εξυγίανσης της οικονομίας και δη των δημοσίων οικονομικών. Παρόλο που, όπως φαίνεται, αυτό το στοιχείο δεν γίνεται απόλυτα κατανοητό από κάποιους πολιτικούς χώρους, είναι απόλυτα ξεκάθαρο στο μυαλό του Υπουργείου Οικονομικών.

Τα μέτρα εξυγίανσης, δηλαδή, θα πρέπει να επεκταθούν. Οι πρώτοι πρόχειροι υπολογισμοί δείχνουν πως τα όποια μέτρα έχουν ήδη ληφθεί, παίρνουν την Κύπρο περίπου στα μισά του δρόμου. Τα ήδη ειλημμένα μέτρα, πρέπει να διπλασιαστούν για να γίνει εφικτός το στόχος του Συμφώνου. Ταυτόχρονα, όπως είναι εύκολα κατανοητό, τα προσωρινά μέτρα που έχουν ληφθεί, θα πρέπει, είτε να μονιμοποιηθούν, είτε να αντικατασταθούν με άλλα, εξίσου αποδοτικά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s