Οι 32 πληγές στην αξιοπιστία της Κύπρου

Η αβεβαιότητα που επικρατεί στην οικονομία, μετά και το αποτέλεσμα των εκλογών στην Ελλάδα, εντείνει την ανησυχία στην αγορά. Πέρα από το δημοσιονομικό ζήτημα και τα μέτρα που απαιτούνται για τη διόρθωση των προοπτικών των δημοσίων οικονομικών, την κατάσταση επιδεινώνει και η «ομίχλη» στο τραπεζικό σύστημα, αλλά και οι επιπτώσεις που θα έχει στο δημόσιο χρέος μια πιθανή διάσωση τράπεζας.

Η αβεβαιότητα που επικρατεί στην οικονομία, μετά και το αποτέλεσμα των εκλογών στην Ελλάδα, εντείνει την ανησυχία στην αγορά. Πέρα από το δημοσιονομικό ζήτημα και τα μέτρα που απαιτούνται για τη διόρθωση των προοπτικών των δημοσίων οικονομικών, την κατάσταση επιδεινώνει και η «ομίχλη» στο τραπεζικό σύστημα, αλλά και οι επιπτώσεις που θα έχει στο δημόσιο χρέος μια πιθανή διάσωση τράπεζας.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η στάση του υπουργού Οικονομικών, Βάσου Σιαρλή, ο οποίος εκπέμπει μεν αποφασιστικότητα για τη λήψη μέτρων, αλλά δεν αποκλείει κανένα ενδεχόμενο, αποσκοπεί πρώτιστα στη δημιουργία αισθήματος ασφάλειας ανάμεσα στους πολίτες, τους καταναλωτές, τους επενδυτές και τους επιχειρηματίες.

Ο κ. Σιαρλή, εξάλλου, έχει μιλήσει επανειλημμένα για τη σημασία που έχει η αξιοπιστία της Δημοκρατίας, τη στιγμή όμως που ρητά δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο η Κυπριακή Δημοκρατία να αναγκαστεί να προσφύγει σε νέο διμερές δάνειο, με όσα αυτό συνεπάγεται για την απολεσθείσα εθνική κυριαρχία. Την ίδια ώρα, δε, δεν αποφεύγει ο κ. Σιαρλή να κάνει αναφορά στο EFSF και σε προετοιμασίες για ένταξη ακόμα και στο ESM, με σκοπό την κάλυψη των αναγκών για τη διάσωση του τραπεζικού συστήματος.

Φοβίζει το ιστορικό
Εν τω μεταξύ, ένα σημαντικό ερώτημα που πλανάται είναι πότε, πώς και σε ποιο βαθμό θα μπορέσουν να υλοποιηθούν τα μέτρα που βαίνουν προς εξαγγελία. Η αίσθηση που έχει δημιουργηθεί τους τελευταίους 36 με 42 μήνες, είναι πως σοβεί μια μόνιμη διαφωνία μεταξύ Υπουργείου Οικονομικών και Προεδρικού.

Μάλιστα, η απόκλιση στις προσεγγίσεις έχει επιβιώσει τρεις αλλαγές σκυτάλης στο Υπουργείο Οικονομικών. Ακόμα και επί υπουργίας Χαρίλαου Σταυράκη, το Προεδρικό επανειλημμένα «άδειασε» τον υπουργό Οικονομικών όσον αφορά στα μέτρα. Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση του Μαρτίου 2010, όταν το πακέτο μέτρων που είχε προβάλει ο τότε υπουργός Οικονομικών χαρακτηρίστηκε ως «κάποιες σκέψεις δημοσίων υπαλλήλων» από τον Πρόεδρο Χριστόφια.

Οι διαφωνίες στην προσέγγιση, όσον αφορά σε μια σειρά θεμάτων, «κληρονομήθηκαν» από τον Κίκη Καζαμία πρώτα και στη συνέχεια από τον Βάσο Σιαρλή. Μεταξύ των πολλών αυτών θεμάτων ήταν η αδειοδότηση καζίνο, η αναθεώρηση της ΑΤΑ, η ιδιωτικοποίηση ή το κλείσιμο συγκεκριμένων ημικρατικών οργανισμών και ο χειρισμός της διαδοχής στην Κεντρική Τράπεζα. Στην αντίπερα όχθη, σαφής ήταν η διαφωνία του Υπουργείου Οικονομικών με τις δύο αυξήσεις που έγιναν στον κατώτατο μισθό από το Υπουργείο Εργασίας.

Προ δύο εβδομάδων, η τάση αυτή συνεχίστηκε, με τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου να αδειάζουν τη διαπραγματευτική θέση του υπουργού Οικονομικών.

Προ δεκαπενθημέρου, δε, ο κ. Σιαρλή είχε σχολιάσει πως πάση θυσία θα πρέπει να επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι, με το έλλειμμα να περιορίζεται στο 2,5% του ΑΕΠ για το 2012, και πως η Κυπριακή Δημοκρατία πρέπει, μέσα από τις κινήσεις της, να ανακτήσει την αξιοπιστία της.

Η επιμονή Σιαρλή στην «αξιοπιστία», αλλά και η προώθηση της συνταγματικής ρύθμισης για το έλλειμμα, δεν είναι καθόλου άσχετες με την εικόνα που έχει δημιουργηθεί στη διαχείριση του δημόσιου χρέους και στην αντιμετώπιση των αναγκών αναχρηματοδότησης του τραπεζικού τομέα.

Ενώ, όμως, ο κ. Σιαρλή επιμένει πως η οικονομία βρίσκεται σε «πολύ δύσκολη θέση», την ίδια ημέρα (Πέμπτη, 26 Απριλίου) ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έκανε λόγο για «μια μικρή απόκλιση». Την Τετάρτη, ο Πρόεδρος Χριστόφιας, σε ομιλία που έκανε για τη γιορτή της Πρωτομαγιάς, αναφέρθηκε «σε εκείνους» που «θεωρούν την ΑΤΑ, τις συλλογικές συμβάσεις, τα όρια αφυπηρέτησης και τα δικαιώματα των εργαζομένων, εμπόδια για την ελεύθερη αγορά και τη λειτουργία του συστήματος». Στις αναφορές του Προέδρου περιλαμβάνονταν και μέτρα για τα οποία η Κυπριακή Δημοκρατία έχει δεσμευτεί διά της ψήφου της.

Πρέπει, πάντως, να σημειωθεί πως μέρος της ευθύνης για την καθυστέρηση φέρει και η Βουλή, στην οποία δεν επιδεικνύεται η απαραίτητη διάθεση για επίτευξη συμφωνίας και στην οποία παρατηρούνται πολλές καθυστερήσεις. Ωστόσο, το σημαντικότερο στοιχείο παραμένει το χάσμα στην προσέγγιση μεταξύ Προεδρικού και Υπουργείου Οικονομικών, διαχρονικά.

Σήμερα, και ενώ η οικονομία αναμένει την ανακοίνωση νέου πακέτου μέτρων, τα οποία θα «είναι επώδυνα», όπως σχολίασε ο κ. Σιαρλή, και τα οποία έχουν ως στόχο «να μην πάθουμε όπως οι αδελφοί μας Έλληνες», το μεγαλύτερο ερώτημα δεν είναι τόσο ποια μέτρα θα φέρει στο τραπέζι ο υπουργός Οικονομικών, αλλά κατά πόσον θα έχει τη στήριξη της υπόλοιπης κυβέρνησης και δη του Προεδρικού.

Μεγάλη η λίστα
Η λίστα των μέτρων που έχουν εξαγγελθεί από κυβερνητικά στελέχη (υπουργούς, κυβερνητικό εκπρόσωπο, Πρόεδρο κτλ.) αλλά δεν έχουν υλοποιηθεί, είναι μακρά. Η «Κ» καταμετρά τουλάχιστον 32, ενώ έχουμε αποκλείσει και αρκετά που δεν έγιναν μεν, αλλά δεν έπρεπε να είχαν εξαγγελθεί.

Για παράδειγμα, η συμπερίληψη των ιατρικών υπηρεσιών στον ΦΠΑ με συντελεστή 5% δεν έπρεπε να είχε ανακοινωθεί προτού η κυβέρνηση επιβεβαιώσει πως κάτι τέτοιο συνάδει με το κεκτημένο. Τελικά, η πρόταση αποσύρθηκε.
Σε κάθε περίπτωση, η αξιοπιστία των εξαγγελιών αποτελεί ουσιαστικό πρόβλημα, αφού έχει πλέον χαθεί η εμπιστοσύνη στη λογική ότι, από τη στιγμή που εξαγγέλθηκε, λογικά πρέπει και να εφαρμοστεί.

Παράδειγμα αποτελεί το ΓεΣΥ, για το οποίο η κυβέρνηση δεν έλαβε σαφείς αποφάσεις, μέχρις ότου ανακοινώθηκε ένα πλάνο από τον τέως πρόεδρο του ΟΑΥ και νυν υπουργό Οικονομικών, Βάσο Σιαρλή. Ωστόσο, από τη στιγμή που δεν γίνονται κινήσεις για την αυτονόμηση των νοσηλευτηρίων, η όλη άσκηση είναι κενή περιεχομένου και δεν πρέπει να θεωρείται πως το ΓεΣΥ έχει προχωρήσει, αφού οι προϋποθέσεις δεν πληρούνται.

Επιπλέον, υπάρχουν και αρκετά μέτρα τα οποία δεν βαίνουν προς υλοποίηση παρά τις επανειλημμένες εξαγγελίες, όπως η «πάταξη της φοροδιαφυγής» και η πάταξη της αδήλωτης και παράνομης εργασίας.

Μνημόνιο και εθνική κυριαρχία
Είναι πλέον προφανές πως οι επιλογές της Κυπριακής Δημοκρατίας σχετικά με τη διαχείριση του δημόσιου χρέους είναι πλέον περιορισμένες. Με δεδομένο ότι οι πιέσεις που υπάρχουν στη χρηματοδότηση των αναγκών της Δημοκρατίας, την φέρνουν ούτως ή άλλως σε οριακό επίπεδο, οι πιέσεις από τον τραπεζικό τομέα επιτείνουν μια ήδη εξαιρετικά δύσκολη περίσταση.

Οι επιλογές που έχει μπροστά της η Δημοκρατία, όπως γράφτηκε πολλάκις, έχουν να κάνουν με Μηχανισμό ή διμερές δάνειο.

Ο υπουργός Οικονομικών, Βάσος Σιαρλή, σχολίασε πως η επιλογή ενός νέου διμερούς δανείου «δεν είναι η βέλτιστη επιλογή», δείχνοντας έτσι πως θα ήταν προτιμότερο να αποφευχθεί μια τέτοια κίνηση.

Σε αντίθεση με ιδιώτες επενδυτές, οι οποίοι πληρώνονται (σε χρήματα) για την επένδυσή τους, στα διακρατικά δάνεια ο δανειστής δεν αποζημιώνεται πλήρως –ιδίως στην περίπτωση που τα επιτόκια είναι τόσο ευνοϊκά– εγείροντας έτσι το ερώτημα με τι «νόμισμα» θα αποζημιωθούν οι όποιοι δανειστές, ασχέτως της ταυτότητάς τους.

Από την άλλη, η επιλογή του μνημονίου έχει δύο άλλες δυσκολίες: Από τη μια, μεταφράζεται σε μέτρα εξυγίανσης και νοικοκυρέματος, τα οποία ούτως ή άλλως είναι απαραίτητα στην περίπτωση της Κύπρου, παρά την απουσία πολιτικής βούλησης για να γίνουν αυτές οι κινήσεις. Από την άλλη, όμως, σοβεί ο κίνδυνος να εστιαστεί η προσοχή του μνημονίου στον εταιρικό φόρο (για διάφορους λόγους), γεγονός που θα δημιουργούσε ουσιαστικούς κίνδυνους για την οικονομία.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s