Μια πολύ όμορφη ιδέα…

Όταν άρχισε να γίνεται αισθητή η οικονομική κρίση που οδήγησε τελικά την Ευρώπη στο «έτος των επαναστάσεων», η Γαλλία ήταν ήδη σε πολύ δύσκολη θέση. Οι σοδειές είχαν αρχίσει να μειώνονται δραματικά από το 1845, ενώ η φούσκα των σιδηροδρόμων είχε δημιουργήσει υψηλά χρέη στις μεγάλες επιχειρήσεις και προβλήματα στις τράπεζες.

Με τα προβλήματα στη γεωργία και το σπάσιμο της φούσκας, δημιουργήθηκε και πρόβλημα ρευστότητας, εν μέρει διότι πολλές επιχειρήσεις δεν πληρώνονταν από τους πελάτες τους, ενώ η πιστωτική επέκταση πάγωσε απότομα.

Για αρκετά μεγάλο διάστημα υπήρχαν περιορισμοί στην εισαγωγή σιτηρών και οι τιμές συνέχισαν να αυξάνονται. Όταν τελικά επιτράπηκε η εισαγωγή για να μειωθούν οι τιμές ήταν αργά και το μόνο που κατάφερε αυτή η κίνηση ήταν να επιδεινώσει την κατάσταση με τη μαζική φυγή χρημάτων στο εξωτερικό για την αγορά τροφίμων.

Τελικά, αυτό το επί μέρους πρόβλημα, μαζί με τη μεγάλη πίεση των δημόσιων οικονομικών, λύθηκε μέσα από ένα μεγάλο ρωσικό δάνειο που επέτρεψε τη σίτιση του λαού.

Αυτό, όμως, δεν άλλαξε το βασικότερο πρόβλημα: Τα δημοσιονομικά προβλήματα παρέμειναν, οι τράπεζες είχαν ακόμα προβλήματα και ο πληθωρισμός μαζί με το σπάσιμο της φούσκας των σιδηροδρόμων, «έδιωχναν» τα ξένα κεφάλαια περιπλέκοντας έτσι το πρόβλημα.

Σύντομα, η κυβέρνηση άρχισε να χρηματοδοτεί μεγάλα έργα που δεν ήταν απαραίτητα, με αποτέλεσμα να επιδεινώσει τα ελλείμματα. Πέρα από το ρωσικό δάνειο, 50 εκατ. φράγκα, το 1847 η κυβέρνηση αναγκάστηκε να δανειστεί και από την εγχώρια αγορά σε υψηλά επιτόκια, περίπου μισό δισ. φράγκα, εκ των οποίων τα 193 ήταν σε βραχυπρόθεσμα δάνεια.

Ε, κανεί ρε!

Ήταν φυσιολογικό μέσα σε αυτό το κλίμα τα πράγματα να χειροτερέψουν. Οι φτωχοί έμεναν άνεργοι. Η μεσαία τάξη έχανε τα πάντα και η μπουρζουαζία άρχισε να μπαίνει κι αυτή στις τάξεις των φτωχών και άνεργων. Οι πλουσιότεροι μόνο –τραπεζίτες και εισοδηματίες– έβρισκαν πολλές ευκαιρίες να πλουτίσουν, με τα υψηλά επιτόκια και τις υψηλές αποδόσεις να ανοίγουν τον δρόμο για κέρδη.

Αν αυτά ακούγονται κάπως γνωστά, ας είναι βαθύτερος ο προβληματισμός.

Στην περίπτωση της Γαλλίας του 1848 –που ομολογουμένως διαφέρει από τη σημερινή στην Κύπρο σε πολλά σημεία– η κατάσταση φυσιολογικά κατέληξε στην επανάσταση, το εθνικό χόμπι των Γάλλων, η οποία έφερε στην εξουσία της Δεύτερης Δημοκρατίας τον ρομαντικό ποιητή Λαμαρτίνο, τον άνθρωπο που είπε πως «η ιστορία διδάσκει τα πάντα, ακόμα και το μέλλον».

Με την καθοδήγηση των σοσιαλιστών, η Γαλλία δημιούργησε, τότε, τα «Εθνικά Εργαστήρια», στα οποία προσέφερε εγγυημένη θέση εργασίας σε όλους τους άνεργους, διακηρύσσοντας πως η εργασία είναι δικαίωμα όλων των πολιτών και πως η κυβέρνηση θα το εγγυηθεί.

Ήταν μία πολύ όμορφη ιδέα.

Ωστόσο, μέσα στους τέσσερεις μήνες που έζησε ο θεσμός, οι περίπου 150.000 άνεργοι που γράφτηκαν στα «Εθνικά Εργαστήρια» ήταν πολύ περισσότεροι από όσους χρειάζονταν τα πολυδάπανα έργα του κράτους. Στο τέλος, οι άνεργοι των εργαστηρίων πληρώνονταν σχεδόν το ίδιο, είτε δούλευαν είτε όχι, ενώ για δουλειά τους ανέθετε το κράτος αξιολύπητες ασχολίες: Να ξεριζώνουν δέντρα για να βάλουν στη θέση τους άλλα, από τα εθνικά φυτώρια ή να σκάβουν λάκκους για να τους γεμίσουν μετά από λίγες ημέρες.

Το κλείσιμό τους έγινε για τους λάθος λόγους –από αντικομουνιστικό φόβο– αλλά αντικειμενικοί λόγοι υπήρχαν: Σπάταλος, καθόλου αποδοτικός και αχρείαστος, ήταν ο χειρότερος τρόπος να βοηθήσει η κυβέρνηση τους άνεργους, τους οποίους τελικά παγίδευε στην ανεργία τους, και μάλιστα με μεγάλο κόστος.

Και το ζήτημα δεν ήταν αμιγώς ταξικό – εξάλλου ανάμεσα στους «τροφίμους» των εργαστηρίων ήταν και πολλοί εργαζόμενοι των ελευθέρων επαγγελμάτων και της μεσαίας τάξης της μπουρζουαζίας.

Σήμερα συζητούμε παρόμοια προβλήματα. Το πρόβλημα της Ελλάδας πλανάται ως εφιάλτης πάνω από την οικονομία. Την ίδια ώρα, όμως, και άλλα, αμιγώς «κυπριακά» προβλήματα σοβούν ανενόχλητα. Η κυβέρνηση έκανε ένα σοβαρό βήμα, με τη διάσωση της Λαϊκής, χωρίς όμως να λύσει το πρόβλημα της χρηματοδότησης της διάσωσης.

Ακούμε, ωστόσο, πως οι λύσεις στα προβλήματα είναι «η ανάπτυξη», η «τόνωση της οικονομίας», τα «σχέδια για τους ανέργους». Πολύ όμορφες ιδέες, αλλά ουδείς δεν εξηγεί πώς θα γίνουν αυτά. Με τι λεφτά, αν δεν προχωρήσει η εξυγίανση του κράτους. Ούτε με τι δανεισμό την ώρα που για δάνειο 30 ημερών το κράτος δίνει 4,15%. Ούτε, ακόμα, με τι μειώσεις των στρεβλώσεων και των πιέσεων στους ημικρατικούς. Ενώ, όπως στη Γαλλία, τα προβλήματα έμεναν άλυτα και το κράτος επιδείνωνε με κινήσεις μπαλώματος την κατάσταση, έτσι και στην Κύπρο συνεχίζεται η ίδια πορεία «ως παρακάτω». Και, εάν εμείς έχουμε το πρόβλημα της εν Ελλάδι κρίσης, στη Γαλλία είχαν κι αυτοί ολόκληρη επανάσταση.

Το χειρότερο από όλα τα αποτελέσματα της κρίσης δεν είναι πως όλοι μας αισθανόμαστε ισχυρές πιέσεις στην τσέπη μας, ενώ ορισμένοι έχουν βαθύτερα προβλήματα. Το χειρότερο είναι πως χάνεται μια μοναδική, εκπληκτική ευκαιρία για μεταρρυθμίσεις που θα μπορούν να υποσχεθούν πως στο μέλλον τα πράγματα θα είναι καλύτερα.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει η αυτονόμηση για να γίνει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα έσοδα από το γκάζι να μείνουν μακριά από τους πολιτικούς.

One thought on “Μια πολύ όμορφη ιδέα…

  1. Να σημειώσουμε μόνο πως στις επαναστάσεις του 1848 σε Γαλλία και υπόλοιπη Ευρώπη συνέβαλε και η εξαγωγή επαναστατικού πνεύματος από την Ελλάδα που προέκυψε μετά την επιτυχημένη εξέγερση κατά του Όθωνα και οδήγησε στην παραχώρηση συντάγματος την 3η Σεπτεμβρίου του 1843. Η επιτυχία των στασιαστών κατά του Βαυαρού βασιλέως ενθάρρυνε όχι μόνο τους ομογενείς του αξιωματούχους που υπηρετούσαν στην Ελλάδα αλλά και Έλληνες να αρχίσουν να διαδίδουν τα πλεονεκτήματα της συνταγματικής μοναρχίας, έναντι της απόλυτης μοναρχίας μια και τα επιχειρήματα τους γίνονταν πιστευτά από τους ευρωπαϊκούς λαούς. Παρά το γεγονός ότι όλες οι επαναστάσεις απέτυχαν να ανατρέψουν κυβερνήσεις, οδήγησαν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα στην υιοθέτηση του «Ελληνικού συνταγματικού μοντέλου».

    Τα ακούς αυτά κύριε Τσίπρα που θες να εξαγάγεις το μοντέλο χρεωκοπίας;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s