Και τώρα διάσωση για το κράτος….

Σε σταθερή πορεία προς Μηχανισμό βρίσκεται η Κύπρος, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις. Όπως είναι πλέον καλά γνωστό, οι μοναδικές επιλογές της κυβέρνησης το τελευταίο δίμηνο, ήταν ο Μηχανισμός ή η ανάληψη διμερούς διακρατικού δανείου, με πρώτο «στόχο» της κυβέρνησης, την Κίνα.

Στο Υπουργείο Οικονομικών εξετάζουν όλες τις επιλογές τους, με στόχο η Κύπρος να προχωρήσει σε Μηχανισμό με όσο το δυνατόν καλύτερους όρους, κάτι που δήλωσε ρητά και ο υπουργός Οικονομικών, Βάσος Σιαρλή, στο ραδιόφωνο του ΡΙΚ την περασμένη Παρασκευή. «Αν πάρουμε εγκαίρως τα δέοντα μέτρα,», σημείωσε ο κ. Σιαρλή, «θα μπορούμε να ζητήσουμε χρηματοδότηση από τοn μηχανισμό στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς να μας επιβληθούν σκληροί όροι». Ουσιαστικός στόχος της κυβέρνησης είναι να «επιβληθούν» όροι που να είναι, ουσιαστικά, «αντιγραφή» των ήδη ειλημμένων υποχρεώσεων της Δημοκρατίας, και δη των συστάσεων που έγιναν στην Κύπρο από το Συμβούλιο. Όπως έγραφε συχνά η «Κ», οι συστάσεις αυτές, οι οποίες αποφασίστηκαν ομόφωνα από το Ecofin, φέρουν και την υπογραφή (αλλά και την ψήφο) της Κυπριακής Δημοκρατίας και ούτως ή άλλως, θα πρέπει να υλοποιηθούν.

Το όλο στοίχημα κινείται γύρω από την αξιοπιστία, αλλά και την αξιολόγηση της Δημοκρατίας. Σε περίπτωση που γίνουν αποδεκτά τα κυπριακά ομόλογα ως εξασφάλιση έναντι της χρηματοδότησης από πλευράς του EFSF, τότε το «πρόβλημα» της Κύπρου θα είναι σαφώς μικρότερο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, όμως, κάτι τέτοιο δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο, εν μέρει λόγω και της αξιολόγησης που τυγχάνει το κυπριακό ομόλογο, με τους Moody’s και S&P ήδη να κατατάσσουν το κυπριακό ομόλογο κάτω από το επενδυτικό όριο (ως «σκουπίδι») και μια υποβάθμιση από την Fitch στα ίδια επίπεδα να θεωρείται επικείμενη.
Επιπλέον, ένα κράτος μέλος που απευθύνεται στο EFSF θα πρέπει να μπορεί να επιδείξει πως μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.

Ανάμεσα στις κατευθυντήριες γραμμές του ταμείου, αναφέρεται πως το κράτος μέλος το οποίο απευθύνεται στον Μηχανισμό οφείλει να έχει “υγιή οικονομική κατάσταση”, η οποία να αποτελεί τεκμήριο πως το κράτος μέλος θα μπορέσει να αποπληρώσει τις υποχρεώσεις του προς το ταμείο. Ταυτόχρονα, οι εξασφαλίσεις πρέπει να είναι τέτοιες, που το κράτος μέλος να μπορεί να εξυπηρετήσει τις υποχρεώσεις του, ακόμα κι αν τα χρήματα που αφιερώνει για τη διάσωση ενός χρηματοπιστωτικού ιδρύματος, “χαθούν”.

Όσον αφορά κράτη μέλη που βρίσκονται κάτω από τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (όπως η Κύπρος), αυτά τα κράτη οφείλουν να συμμορφωθούν πλήρως με τις διάφορες αποφάσεις του Συμβουλίου και τις Εισηγήσεις του, με σκοπό μια ταχεία επιτυχία στους δημοσιονομικούς στόχους.

Αυτή η προϋπόθεση εξηγεί πλήρως την επιμονή του υπουργού Οικονομικών, Βάσου Σιαρλή, πως η Δημοκρατία θα πρέπει «πάση θυσία» να επιτύχει τον στόχο που αφορά στο έλλειμμα, το οποίο δεν πρέπει να υπερβαίνει το 2,5% για το έτος. Ακόμα και μια μικρή απόκλιση στα όρια του «υποφερτού» 2,7%, που θεωρείται ανεκτό από πλευράς της Ε.Ε., δεν πρέπει να θεωρείται ως «επιλογή» για την κυβέρνηση, κάτι στο οποίο επιμένει το Υπουργείο Οικονομικών.

Προσπαθούν στο Υπουργείο
Με δεδομένα τα πιο πάνω, στο Υπουργείο Οικονομικών μπορεί μεν να επικρατεί η αισιοδοξία πως «μπορεί να καταφέρουμε» να αποφύγουμε ένα δυσβάστακτο Μνημόνιο, αλλά κάτι τέτοιο προϋποθέτει ότι θα μπορέσει η Δημοκρατία να επιτύχει ένα διττό στόχο: Πρώτο, να δείξει πως μπορεί –και θέλει– να βρίσκεται σε θέση να εξυπηρετήσει τις όποιες υποχρεώσεις θα προκύψουν από την ανάληψη του «δανείου» από το EFSF και δεύτερο να επιδείξει την αξιοπιστία της.

Προς αυτή την κατεύθυνση κινούνται οι άμεσες κινήσεις του Υπουργείου Οικονομικών, παρά τις πιέσεις που καταγράφονται προς αντίθετη κατεύθυνση, από την πλευρά άλλων μελών της κυβέρνησης.

Μετά τη διάσωση της Λαϊκής, το Υπουργείο Οικονομικών προχωρεί με ταχείς, πλέον, ρυθμούς, προς την κατάθεση στη Βουλή της συνταγματικής ρύθμισης με την οποία η Κύπρος θα πληροί τις υποχρεώσεις της κάτω από το Δημοσιονομικό Σύμφωνο. Ο δεσμευτικός περιορισμός των ελλειμμάτων εκτιμάται πως θα προσδώσει σημαντική τόνωση στην αξιοπιστία της Κύπρου.

Πλέον, ο νομοτεχνικός έλεγχος της ρύθμισης έχει ολοκληρωθεί και το νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή άμεσα. Μάλιστα, την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Οικονομικών είχε σχολιάσει στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής πως το νομοσχέδιο βρίσκεται ήδη στη Βουλή, προφανώς εκ παραδρομής. Σε ερώτηση της «Κ», στελέχη του Υπουργείου Οικονομικών απάντησαν πως το μόνο που μένει είναι διαδικαστικές λεπτομέρειες.

Μέσα στο επόμενο διάστημα θα κατατεθεί και το πακέτο μέτρων του Υπουργείου Οικονομικών, με τον γνωστό πλέον στόχο της εξοικονόμησης 200 εκατ. ευρώ. Από τα τέλη Απριλίου, η ανάλυση των επιλογών του Υπουργείου βρισκόταν σε «προχωρημένο» στάδιο, αλλά η τελική προώθηση των μέτρων σταμάτησε, σύμφωνα με πληροφορίες, διότι «όλος ο χρόνος του υπουργού αφιερώθηκε στο ζήτημα της διάσωσης της Λαϊκής». Πλέον, αναμένεται πως «πολύ σύντομα» θα προχωρήσουν και τα μέτρα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες. Σύμφωνα με πληροφόρηση της «Κ», το προσχέδιο που έχει ετοιμαστεί στο Υπουργείο, «εστιάζεται σε περικοπές δαπανών» και περιλαμβάνει «συνεισφορές του δημόσιου τομέα». Ταυτόχρονα, αποφεύγονται και νέες φορολογικές αυξήσεις, κάτι που είχε διαμηνυθεί και από τον κ. Σιαρλή, ο οποίος παλαιότερα δήλωσε πως οι φόροι μειώνουν την ανάπτυξη.

Πάντως, εάν η προηγούμενη εμπειρία αποτελεί ένδειξη, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα μέτρα θα είναι ένας παρατεταμένος διάλογος με κόμματα και κοινωνικούς εταίρους, ο οποίος δεν θα φέρει γρήγορα αποτελέσματα. Επιπλέον, πυκνώνουν και οι πληροφορίες για ενδοκυβερνητικές διαφωνίες στο όλο θέμα των μέτρων, κάτι που επίσης έχει συμβεί πολλάκις και στο παρελθόν.

Πέρα από τη συνταγματική ρύθμιση και τα μέτρα, όμως, είναι πλέον ξεκάθαρο σε όλους τους παρατηρητές (αλλά και σε στελέχη του Υπουργείου Οικονομικών) πως η Δημοκρατία θα πρέπει να προχωρήσει και σε επιπλέον μεταρρυθμιστικές κινήσεις, που να σχετίζονται με στρεβλώσεις που δημιουργούν οικονομικό (αλλά και κοινωνικό) κόστος. Ζητήματα όπως το ΓεΣΥ και η ΑΤΑ αναγκαστικά θα βρεθούν στο τραπέζι, αφού βρίσκονται επίσης και στις συστάσεις του Συμβουλίου προς την Κύπρο και ούτως ή άλλως δεν θα μπορούν να αποφευχθούν πολύ ακόμα.

Εν τω μεταξύ, το κρυφό χαρτί της Κύπρου στην όλη άσκηση, είναι μια πιθανή έγκριση από πλευράς των μελών της Τρόικας (της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, της Κομισιόν και του ΔΝΤ) του αιτήματος για «ring fencing» της Λαϊκής, δηλαδή «διαχωρισμό» του προβληματικού της χαρτοφυλακίου στην Ελλάδα, από τις υπόλοιπες λειτουργίες της. Κάτι τέτοιο θα συνεπάγεται ευκολότερη εξεύρεση επενδυτών για τη Λαϊκή και επομένως μικρότερη συμβολή του κράτους στην ανακεφαλαίωση.

Έτσι, με μικρότερες ανάγκες στήριξης, θα μπορεί το κράτος να είναι σε ευνοϊκότερη θέση όταν απευθυνθεί στο EFSF, ιδίως εάν, παράλληλα, ληφθούν και μέτρα εξυγίανσης. Αυτή είναι και η προσπάθεια, προφανώς, του Υπουργείου Οικονομικών, το οποίο κινείται σε έντονους ρυθμούς «μέτρων» και εξυγίανσης.

Φόβος και ελπίδα για τον εταιρικό
Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που τίθενται, σε περίπτωση που η κυβέρνηση δεν εξασφαλίσει νέο διμερές διακρατικό δάνειο, είναι οι όροι κάτω από τους οποίους θα μπορέσει να «δανειστεί» η Κύπρος από τον Μηχανισμό. Δεν πρέπει να αναμένεται πως θα δημιουργηθεί ένα σενάριο παρόμοιο με εκείνο της Ελλάδας στην περίπτωση προσφυγής στο EFSF, αφού οι διορθωτικές κινήσεις που χρειάζεται η Κύπρος είναι σχετικά πιο απλές, αλλά και σε γενικές γραμμές, γνωστές. Έτσι, η επιβολή διορθωτικών μέτρων δεν πρέπει να φοβίζει, αφού θα πρόκειται κατά βάση για την αφαίρεση στρεβλώσεων οι οποίες ούτως ή άλλως θα έπρεπε να αφαιρεθούν από την οικονομία.

Η μεγαλύτερη ανησυχία, όμως, έχει να κάνει με τον εταιρικό φόρο. Με δεδομένο πως πολλοί κύκλοι, κυρίως στις Βρυξέλλες, αλλά και σε άλλα κέντρα αποφάσεων στην Ευρώπη, θεωρούν την Κύπρο ως την καλύτερη ευκαιρία για να «ανοίξει η πόρτα» στην εναρμόνιση του εταιρικού συντελεστή, η βασικότερη ανησυχία είναι πως θα ζητηθεί από την Κύπρο αύξηση του εταιρικού φόρου. Μία τέτοια εξέλιξη θα έχει σοβαρότατες συνέπειες στην οικονομία, ιδίως όσον αφορά στην εγγραφή εταιρειών και στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων και καταθέσεων στην Κύπρο.

Ωστόσο, από το Υπουργείο Οικονομικών εκπέμπεται μια αισιοδοξία πως θα αποφευχθεί αυτός ο κίνδυνος. Για να γίνει κάτι τέτοιο, πάντως, η Κύπρος θα πρέπει να πάει «δυνατή» στο EFSF, με το πακέτο δημοσιονομικών μέτρων και τη συνταγματική ρύθμιση να έχουν εκ των προτέρων εγκριθεί και να έχει ήδη αρχίσει η υλοποίησή τους. Θα πρέπει, δηλαδή, η δημοσιονομική διόρθωση να είναι ήδη σε προχωρημένο στάδιο, και να υπολείπονται από τη Δημοκρατία μόνο μικροκινήσεις.

Σε κάθε περίπτωση, η Κύπρος έχει ένα άλλο «κρυφό χαρτί»: Σε αντίθεση με όλα τα άλλα μέλη της Ε.Ε., στην Κύπρο ο ονομαστικός συντελεστής στον εταιρικό φόρο είναι χαμηλότερος από τον πραγματικό. Δηλαδή, οι επιχειρήσεις στη θεωρία φορολογούνται με 10%, αλλά στην πραγματικότητα καταβάλλουν υψηλότερους φόρους.

Στην Κύπρο, ο ονομαστικός συντελεστής είναι 10%, αλλά ο πραγματικός κυμαίνεται μεταξύ 15% και 19%, ανάλογα με την περίπτωση (αλλά και τον τρόπο υπολογισμού του). Έτσι, υπάρχει ένα «περιθώριο» κινήσεων για την Κύπρο. Εάν γίνουν προσεγμένες κινήσεις, ούτως ώστε ο πραγματικός συντελεστής (effective tax rate) να μην αλλάξει ουσιαστικά, τότε η Κύπρος απλώς θα αρχίσει να συμβαδίζει με την υπόλοιπη Ευρώπη, χωρίς απαραίτητα να επωμιστεί τις χειρότερες συνέπειες. Εάν, ουσιαστικά, η Κύπρος αυξήσει τον ονομαστικό συντελεστή αλλά υιοθετήσει τα «συνήθη» παραθυράκια, (μειώνοντας και τους κεκαλυμμένους φόρους), τότε θα μπορούσε να εναρμονίσει το φορολογικό καθεστώς της με την υπόλοιπη Ευρώπη, χωρίς να αυξήσει τον φορολογικό φόρτο στις επιχειρήσεις. Αυτό που θα χρειάζεται, τότε, θα είναι μια εκτενής και επιθετική καμπάνια στο εξωτερικό για να ενημερωθούν οι υφιστάμενοι και δυνητικοί επενδυτές μας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s