Χάθηκε ήδη ο στόχος του 2.5%

 

Μετά την αποτυχία προώθησης μέτρων μέχρι το τέλος Μαΐου, κλείνει σήμερα και η δεύτερη –άτυπη– προθεσμία που έθεσε η κυβέρνηση στον εαυτό της για λήψη μέτρων «μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Ιούνη». Εν τω μεταξύ, στην κυβέρνηση κρατούν καλά κλειστά τα χαρτιά τους, εν όψει και των διαπραγματεύσεων που θα πρέπει να γίνουν με τους κοινωνικούς εταίρους.

Με βάση τις δηλώσεις που έγιναν, τόσο από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο όσο και από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, από το δημοσιονομικό πακέτο διαγράφονται για τα καλά η ΑΤΑ, οι εισφορές από το Δημόσιο και η αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης.

Στο Υπουργείο Οικονομικών, πάντως, στελέχη σχολιάζουν πως ναι μεν αυτά τα μέτρα δεν ήταν εξ υπαρχής «ιδιαίτερα πιθανόν να υιοθετηθούν», αλλά παραδέχονται πως, από τη στιγμή που έχουν τεθεί εκτός συζήτησης, η διαπραγματευτική θέση της κυβέρνησης έχει πληγεί.

Αποτέλεσμα, οι κοινωνικοί εταίροι να έχουν και το κρέας και το μαχαίρι, ενώ το κράτος αναζητά απεγνωσμένα 200 εκατ. ευρώ, ένα ποσό που έχει περιέργως μειωθεί στα 150 εκατ. ευρώ την περασμένη εβδομάδα, παρ’ όλο που πλέον οι εκτιμήσεις για το δημοσιονομικό έλλειμμα έχουν επιδεινωθεί.

Στο Υπουργείο Οικονομικών, πάντως, σχολιάζουν πως το πακέτο μέτρων θα μπορεί να ανακοινωθεί κατά πάσα πιθανότητα μέσα στην εβδομάδα που μπαίνει. Τα μέτρα, τα οποία υπόκεινται σε εκτενή αναθεώρηση μετά το «βέτο» του Προεδρικού, εστιάζονται σε τρόπους επίτευξης εξοικονομήσεων που να μην πλήττουν τους εργαζομένους.

Την περασμένη εβδομάδα, πάντως, υπήρχαν «πυκνές» πληροφορίες για μέτρα που να στρέφονται προς τη φορολόγηση του πλούτου και ειδών πολυτελείας, όπως το δέρμα κροκοδείλων.

Ενώ οι εξοικονομήσεις μειώνονται και το έλλειμμα αυξάνεται, πρέπει να θεωρείται δεδομένο πλέον πως η Δημοκρατία δεν πρόκειται να επιτύχει μείωση του ελλείμματος στο όριο του 2,5%, που έχει τεθεί κάτω από τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος. Οι αναφορές του Προέδρου Χριστόφια, μάλιστα, στη δημοσιογραφική διάσκεψη που έδωσε πριν από δέκα ημέρες, δείχνουν αυτήν ακριβώς την προσέγγιση. Ότι, δηλαδή, η κυβέρνηση δεν θεωρεί ιδιαίτερα σοβαρή μια αποτυχία επίτευξης του στόχου στο δημοσιονομικό έλλειμμα.

Η στάση αυτή βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τις δηλώσεις και τοποθετήσεις του υπουργού Οικονομικών, Βάσου Σιαρλή, ο οποίος επανειλημμένα σχολίασε πως ο στόχος του 2,5% αποτελεί «δέσμευση» και «υποχρέωση» της Δημοκρατίας και προτεραιότητα για το Υπουργείο Οικονομικών.

Συγκεκριμένα, αντί για εξοικονόμηση 200 με 250 εκατ. ευρώ σε συνθήκες ύφεσης κατά 0,5%, η κυβέρνηση πλέον αναζητεί εξοικονόμηση 150 εκατ. ευρώ σε συνθήκες ύφεσης κατά 1,1%.

Σε κάθε περίπτωση, το βασικό σενάριο στο οποίο βασίστηκε ο υπολογισμός πως το έλλειμμα θα ήταν 3,5% για το 2012 σε περίπτωση που δεν ληφθούν μέτρα, έχει ανατραπεί πλήρως, παρ’ όλο που κι αυτός ο υπολογισμός φαινόταν, εξαρχής, ως εξαιρετικά αισιόδοξος.

Πλέον, πρέπει να θεωρείται πως το έλλειμμα θα ξεπεράσει κατά πολύ το 3,5% χωρίς τη λήψη μέτρων, ενώ με εξοικονομήσεις της τάξης των 150 εκατ. ευρώ δεν είναι μαθηματικά δυνατόν να προσεγγίσει η Κύπρος το 2,5%, ακόμα κι αν λάβει κανείς υπόψη τις επιδράσεις βάσης από τη μείωση ΑΕΠ λόγω της όλο και βαθύτερης ύφεσης.

Φόβοι για το μνημόνιο
Ενώ η ανακοίνωση των μέτρων εξοικονόμησης ακόμα καθυστερεί και οι μεταρρυθμίσεις καθυστερούν ακόμα περισσότερο, τα χρονικά περιθώρια έχουν πλέον στενέψει απειλητικά. Πλέον, και η Κεντρική Τράπεζα θέτει ζήτημα αξιοπιστίας της Δημοκρατίας, σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία το μεγαλύτερο ερώτημα είναι οι όροι που θα επιβληθούν στην Κύπρο από το EFSF.

Όσο συνεχίζονται οι καθυστερήσεις στη λήψη μέτρων και ενώ πλέον η όποια κίνηση για μεταρρυθμίσεις παραπέμπεται σε χρονικό σημείο μετά την προσφυγή της Κύπρου στο EFSF, το βασικότερο ερώτημα είναι κατά πόσον θα είναι σε θέση η Δημοκρατία να πείσει τους εταίρους της και την «τριπλέτα» της τρόικας πως έχει την ειλικρινή διάθεση να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα.

Ως γνωστόν, το μεγαλύτερο ζήτημα που τίθεται δεν είναι τόσο οι συστάσεις της Κομισιόν – μια σειρά μέτρων τα οποία η κυβέρνηση έχει ούτως ή άλλως προσυπογράψει στις Συστάσεις του Συμβουλίου του 2011. Το μεγαλύτερο ζήτημα είναι, μάλλον, κατά πόσον η Κυπριακή Δημοκρατία θα υποχρεωθεί σε αύξηση του συντελεστή στον εταιρικό φόρο, ένα ενδεχόμενο που θα έχει βαθύτατες παρενέργειες, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα στην αναπτυξιακή προοπτική της Κύπρου.

Σε περίπτωση που δοθεί η εντύπωση –όπως συμβαίνει σήμερα– πως η Κύπρος δεν επιθυμεί τη λήψη διορθωτικών μέτρων, τότε ελλοχεύει ο κίνδυνος να τεθεί επιτακτικά από πλευράς της Κομισιόν το ζήτημα του εταιρικού φόρου.

Εν τω μεταξύ, στο τραπέζι βρίσκεται ακόμα και το ζήτημα του διμερούς δανεισμού, με την κυβέρνηση να ελπίζει πως θα μπορέσει να αποφύγει ένταξη στο μνημόνιο, χρηματοδοτώντας τις άμεσες ανάγκες μέσα από διακρατικό ή άλλο διμερή δανεισμό. Ωστόσο, με δεδομένα τα στενά χρονικά περιθώρια, αυτό είναι δύσκολο να επιτευχθεί έγκαιρα, ενώ εγείρονται και εξαιρετικά σοβαρές ανησυχίες για τα ζητήματα εθνικής κυριαρχίας:

Από τη στιγμή που η Δημοκρατία αναζητά απεγνωσμένα και χωρίς χρόνο στα χέρια της ένα διμερές δάνειο, θα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε «ουρές» και μη χρηματικές «αποζημιώσεις» που ενδέχεται να ζητήσουν οι όποιοι δανειστές. Αυτές οι ανησυχίες διαφάνηκαν ακόμα και στον προηγούμενο διακρατικό δανεισμό, παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης πως δεν υπάρχουν αδημοσίευτες «ουρές» στο συγκεκριμένο δάνειο.

Θέλει αξιοπιστία και η Κεντρική
Εν τω μεταξύ, οι προβλέψεις της Κεντρικής Τράπεζας καταδεικνύουν το μέγεθος των κινδύνων που υφίστανται για την Κύπρο. Ενώ η Κεντρική κάνει αναφορές σε εξωγενείς κινδύνους που αντιμετωπίζει η οικονομία –όπως μια παρατεταμένη ύφεση στους κυριότερους εταίρους μας, μια νέα διολίσθηση του ευρώ και αύξηση στις τιμές πετρελαίου–, οι πλείστες αναφορές αφορούν σε ενδογενή προβλήματα.

Η Κεντρική, πάντως, φαίνεται να εκτιμά πως τα μέτρα που θα υιοθετήσει η κυβέρνηση δεν θα αγγίξουν τους μισθούς και τα δικαιώματα στο Δημόσιο, αλλά θα στραφούν προς φορολογικές αυξήσεις, κάτι που επιβεβαιώνεται και από διάφορες πληροφορίες της περασμένης εβδομάδας. «Ενδεχόμενη υιοθέτηση επιπλέον μέτρων για τη δημοσιονομική εξυγίανση ή πιθανή ένταξη σε μηχανισμό στήριξης ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τις προβλέψεις για το ΑΕΠ», αναφέρει χαρακτηριστικά η Κεντρική.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, σημειώνει πως η όλη άσκηση μπορεί να λειτουργήσει και θετικά για την οικονομία: «Εννοείται ότι, εφόσον τα μέτρα είναι πειστικά και αποτελεσματικά ή/και η ενδεχόμενη ένταξη στον μηχανισμό γίνει με το σωστό περιεχόμενο, η αύξηση της αξιοπιστίας της Κυπριακής Δημοκρατίας ενδεχομένως να υποβοηθήσει και να ανατρέψει το οικονομικό κλίμα, τουλάχιστον σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, με θετικές προοπτικές για το ΑΕΠ».

Έχοντας, έτσι, θέσει ζήτημα αξιοπιστίας της Δημοκρατίας, η Κεντρική σημειώνει επίσης και την ανάγκη προώθησης των μέτρων, κάνοντας αναφορές και στην «αβεβαιότητα» σε σχέση με τα μέτρα που ενδέχεται να ληφθούν. Συγκεκριμένα, η έκθεση της Κεντρικής αναφέρει: «Παράλληλα, η αβεβαιότητα σε σχέση με περαιτέρω μέτρα που ενδέχεται να ληφθούν ή όχι για τη δημοσιονομική εξυγίανση, η πιθανότητα ένταξης στον Μηχανισμό Στήριξης, η μείωση της κερδοφορίας των εταιρειών και του ιδιωτικού πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, καθώς και η αύξηση στην ανεργία, έχουν συμβάλει σημαντικά στο αρνητικό κλίμα και στη δημιουργία περαιτέρω αβεβαιότητας τόσο στο καταναλωτικό όσο και στο επενδυτικό περιβάλλον». Διαφαίνεται, έτσι, πως και στην Κεντρική Τράπεζα εκτιμούν πως είναι αναγκαία η λήψη μέτρων ή τουλάχιστον η μείωση της αβεβαιότητας, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s