Δύσκολη η αλήθεια (και) για τα Συνεργατικά

Υποχωρεί ο κοινωνικός ρόλος των ΣΠΙ, με τα δάνεια σε μικρομεσαίους και αγρότες να αποτελούν μόλις το 22% του συνόλου- Συνεχής η αύξηση στα μη εξυπηρετούμενα, ενώ η αύξηση συνεχίζεται ξεπερνώντας το τρομακτικό 14%

Τα ΣΠΙ δεν βρίσκονται σε καλύτερη κατάσταση από τις εμπορικές τράπεζες. Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία της Υπηρεσίας Εποπτείας και Ανάπτυξης Συνεργατικών Εταιρειών. Το σημαντικότερο από τα δεδομένα, ο ρυθμός των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ο οποίος καταγράφει συνεχή αύξηση τον τελευταίο χρόνο.

Η αύξηση στα μη εξυπηρετούμενα, μάλιστα, έχει ξεπεράσει το τρομακτικό 14,2%, με όλες τις ενδείξεις να καταδεικνύουν πως αυτός ο ρυθμός δεν θα σημειώσει κάποια κάμψη στο επόμενο διάστημα. Μάλιστα, η αύξηση των ΜΕΔ τον περασμένο Μάιο, σε σχέση με τον ίδιο μήνα πέρσι, ήταν της τάξης των 14 εκατ. μονάδων.


Ο ρυθμός αυτός «θυμίζει τράπεζες», όπου τα επίπεδα των μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελούν το σημαντικότερο πρόβλημα – μεγαλύτερο μάλιστα και από το πολυδιαφημισμένο πρόβλημα της έκθεσης σε τοξικά κρατικά ομόλογα του ελληνικού δημοσίου.

Τα οικιστικά

Όπως ήταν αναμενόμενο, η πλειοψηφία των πιστώσεων που παραχωρούν τα ΣΠΙ, αφορά στα οικιστικά δάνεια. Τον περασμένο Μάιο, η κατηγορία αυτή των δανείων αποτελούσε το 39% του συνόλου, γεγονός που εγείρει σημαντικά ερωτήματα.

Όπως συμβαίνει και στην περίπτωση των τραπεζών, ένα ουσιαστικό πρόβλημα που σχετίζεται με τα οικιστικά δάνεια, είναι η φούσκα που έχει δημιουργηθεί.

Έτσι, ενδέχεται σήμερα η αξία των οικιών που αγοράστηκαν με τα συγκεκριμένα δάνεια να είναι χαμηλότερη ακόμα και από την αξία των ίδιων των δανείων, αφού σε αντίθεση με τις εμπορικές τράπεζες, δεν υπάρχει εποπτικός περιορισμός στο ύψος του δανείου ως ποσοστό της αξίας του ακινήτου για το οποίο προορίζεται. Σημειώνεται, πάντως, πως το 81% των δανείων που παραχωρούνται, δίνονται με υποθήκη.

Οι εξασφαλίσεις

Γενικότερα, το πρόβλημα των υποθηκών είναι διπλό, και επηρεάζει τόσο τα ΣΠΙ, όσο και τις εμπορικές τράπεζες. Πρώτο, η αξία της γης αξιολογείται σταθερά υψηλότερα από τις τρέχουσες τιμές. Λόγω απουσίας ουσιαστικής δευτερογενούς αγοράς ακινήτων (και δη οικιών) δεν μπορεί να γίνει πραγματική αξιολόγηση, ενώ είναι επίσης προφανές πως οι τιμές έχουν ήδη υποχωρήσει σημαντικά από εκείνες που καταγράφονταν στην αγορά τα προηγούμενα χρόνια. Έτσι, η αξία των εξασφαλίσεων που λαμβάνουν τα πιστωτικά ιδρύματα, είναι χαμηλότερη στην πραγματικότητα από ό,τι καταγράφεται στα βιβλία τους. Δεύτερο, δεν υπάρχει ικανοποιητική διαδικασία με την οποία τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να μπορούν να λάβουν τα ακίνητα έναντι αποτυχημένων δανείων. Ενώ αυτό έχει μια κοινωνική διάσταση, αφού «ο κόσμος δεν χάνει τα σπίτια του», πρέπει να σημειωθεί πως οι εξασφαλίσεις που υπάρχουν στα βιβλία των πιστωτικών ιδρυμάτων, είναι ουσιαστικά χωρίς αντίκρισμα.

Έτσι, με το 80% των δανείων των ΣΠΙ να έχουν παραχωρηθεί με εξασφάλιση υποθήκες, δημιουργείται η ανησυχία σε ποιο βαθμό το 80% των δανείων είναι ουσιαστικά χωρίς εξασφάλιση.

Την ίδια ώρα, τα στοιχεία δείχνουν πως δεν ισχύει η γενική εντύπωση που ακούγεται συχνά, πως «τα ΣΠΙ δανείζουν με δέσμευση καταθέσεων και με εγγυητές». Σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία, η δέσμευση καταθέσεων αφορά μόνο στο 3.18% των δανείων. Επιπλέον, τα δάνεια με επενδυτές αποτελούν το 14% του συνόλου, ένα σεβαστό ποσό, το οποίο ωστόσο δεν μπορεί να συγκριθεί με το 81% των υποθηκών.

Σημειώνεται, πάντως, πως πολλές φορές οι εγγυητές στα δάνεια είναι άτομα του ίδιου νοικοκυριού με τον δανειολήπτη. Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις, μάλιστα, που σύζυγοι εγγυούνται συζύγους και γονείς τα παιδιά τους. Είναι προφανές πως αυτές οι εγγυήσεις δεν έχουν πραγματικό αντίκρισμα, από τη στιγμή που στο κάθε νοικοκυριό οι οικονομικές προοπτικές και τα οικονομικά προβλήματα είναι κοινά.

Λίγοι οι μικρομεσαίοι

Ένα δεύτερο πολύ ενδιαφέρον στοιχείο που προκαλεί μεγάλο ενδιαφέρον, είναι πως η δεύτερη μεγαλύτερη κατηγορία πιστώσεων αφορά στα καταναλωτικά. Σε αντίθεση με τη γενική εντύπωση που υπάρχει, πως τα ΣΠΙ στηρίζουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους αγρότες, τα στοιχεία δείχνουν κάτι εντελώς το αντίθετο: Τα επαγγελματικά και εμπορικά δάνεια αποτελούν μόλις το 20% του συνόλου, ενώ τα αγροτικά αποτελούν ένα μικροσκοπικό ποσοστό της τάξης του 2%.

Αντιθέτως, τα καταναλωτικά δάνεια αποτελούν ένα σημαντικό ποσοστό του συνόλου των πιστώσεων – το 37%. Οι δημόσιες αρχές απορροφούν κάτω από 1% του συνόλου.

Αυτά τα δεδομένα ελέγχουν τις δηλώσεις και τα σχόλια που γίνονται συχνά –κυρίως από πολιτικούς παράγοντες– πως τα ΣΠΙ έχουν να διαδραματίσουν ένα ρόλο διαφορετικό από εκείνον των τραπεζών. Ο «αγροτικός» ρόλος των ΣΠΙ είναι καταφανώς πενιχρός, από τη στιγμή που τα αγροτικά δάνεια δεν ξεπερνούν το 2% του συνόλου. Επιπλέον, δεν διαπιστώνεται από τα στοιχεία κάποια ιδιαίτερη τάση εκ μέρους των ΣΠΙ να στηρίζουν τις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, από τη στιγμή που τα «εμπορικά και επαγγελματικά» δάνεια αποτελούν μόλις το 20% του συνόλου των δανείων, σε σχέση για παράδειγμα, με τα καταναλωτικά που είναι 37%.

Έκθεση και ρευστότητα

Πάντως, παρά τα γενικώς ανησυχητικά στοιχεία των ΣΠΙ, όπως η κατάσταση των εξασφαλίσεων, αλλά και η συνεχιζόμενη αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, τα οποία έχουν ήδη φτάσει σε επίπεδα που πρέπει να σημάνουν συναγερμό, υπάρχουν και κάποια στοιχεία που προκαλούν ανακούφιση.

Οι δείκτες ρευστότητας, για παράδειγμα, αποτελούν ανακούφιση, με τον λόγο δανείων προς καταθέσεις να κυμαίνεται γύρω στο 80%. Τον περασμένο Μάιο, ήταν 83,15%, κοντά στα επίπεδα που καταγράφονται διαχρονικά.

Επιπλέον, οι δείκτες φερεγγυότητας, όπως τους καταγράφει η Υπηρεσία Εποπτείας και Ανάπτυξης Συνεργατικών Εταιρειών, είναι κάτι παραπάνω από ικανοποιητική, άνω του 12%. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί πως υπάρχει κάποια ανησυχία σχετικά με την ποιότητα των στοιχείων ενεργητικού που υπολογίζονται στους «Δείκτες φερεγγυότητας», αλλά και ο υπολογισμός δυνητικών υποχρεώσεων (under the line). Σε αυτό το σημείο, υπάρχουν πολλά ερωτηματικά.

Πρέπει, όμως, να σημειωθεί πως και η έκθεση σε κρατικό χρέος είναι υποφερτή. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας, τα ΣΠΙ κατέχουν περίπου 1,5 δισ. ευρώ σε χρέος, υπό μορφή «ομολόγων και γραμματίων». Επιπλέον, οι κρατικές εγγυήσεις έναντι των οποίων έχουν παραχωρηθεί δάνεια είναι αρκετά χαμηλές, περίπου 36 εκατ. ευρώ.

Επιπλέον, τα ΣΠΙ έχουν παραχωρήσει δάνεια προς την κυβέρνηση, της τάξης των 463 εκατ. ευρώ, ένα ποσό ωστόσο που παραμένει σταθερό από πέρσι. Άλλα 142 εκατ. ευρώ έχουν παραχωρηθεί ως δάνεια σε «Δημόσιες Αρχές». Παρόλο που τα δάνεια προς δημόσιες αρχές αυξάνονται τον τελευταίο χρόνο, η αύξηση είναι πολύ ήπια. Συνολικά, τα ΣΠΙ είναι εκτεθειμένα στην κυβέρνηση κατά 2,14 δισ. ευρώ.

Των Χαρά Ζυμαρά και Μιχάλη Περσιάνη

One thought on “Δύσκολη η αλήθεια (και) για τα Συνεργατικά

  1. Παράθεμα: Το άλλο ψέμα… | Η πελλάρα εν ΠΟΛΛΩΝ λογιών

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s