Οι πρώτες ματιές στο Μνημόνιο

«Παραδοσιακές» οι συνταγές, με παραδοχή πως η επόμενη διετία θα είναι δύσκολη- Εκτός της συζήτησης ο εταιρικός φόρος, αλλά δεν αποκλείονται κάποιες αυξήσεις φόρων 

Με το συμπέρασμα ότι τα πράγματα θα είναι χειρότερα από ό,τι ανέμεναν, έφυγαν χτες τα μέλη της αποστολής της Τρόικας από την Κύπρο. Κατά τη διάρκεια των συναντήσεών τους, σημείωσαν χωρίς περιστροφές πως η εικόνα της Κύπρου είναι ακόμα πιο δύσκολη από ό,τι εκτιμούσαν άπαντες αρχικά, λόγω των σοβαρών ανισορροπιών που έχουν εντοπιστεί.

Ενώ οι κινήσεις που θα γίνουν σχετικά με το τραπεζικό σύστημα είναι ουσιαστικά πλήρως αναμενόμενες, με σμίκρυνση των τραπεζών, απολύσεις και ογκώδη απομόχλευση, στη δημοσιονομική πλευρά των μέτρων, η Τρόικα προσανατολίζεται προς τρία βασικά σημεία: Στο κρατικό μισθολόγιο, στο συνταξιοδοτικό, και στις κοινωνικές παροχές.

Παρόλο που η Τρόικα απέφυγε να αναφέρει συγκεκριμένους αριθμούς μιλώντας σε κοινωνικούς εταίρους, κόμματα και άλλου φορείς, η τοποθέτησή της απέναντι στην κυβέρνηση «φωτογράφισε» τις μειώσεις στο κρατικό μισθολόγιο, ύψους περίπου 15%. Η κομισιόν «εισηγήθηκε» πως αυτή η μείωση θα «μπορούσε» να αρχίζει από την περικοπή του 13ου μισθού, με την οποία θα επιτευχθεί περίπου η μισή από τη συνολική περικοπή του 15%. Θα πρέπει επίσης να γίνει περικοπή στα επιδόματα βάρδιας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το Υπουργείο Οικονομικών εξετάζει αντιπροτάσεις, τις οποίες έχει ήδη αναφέρει στην Τρόικα, με στόχο να γίνουν μεν οι μειώσεις, αλλά με ομαλό τρόπο. Μία από τις σκέψεις που γίνονται, είναι να μη γίνουν οι περικοπές με ένα «κτύπημα», αλλά με βάση τη λογική του «5+5+5», με τις περικοπές στο μισθολόγιο να αρχίζουν από φέτος και να συνεχίζουν τα επόμενα δύο χρόνια. Δεν είναι ξεκάθαρο τι εισηγείται το Υπουργείο σχετικά με τις προσαυξήσεις, τις αυτόματες προαγωγές και άλλα δεδομένα που ίσως να δυσκολέψουν τη μείωση των δαπανών του συνολικού μισθολογίου. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, τα στοιχεία της Τρόικας δείχνουν πως το κρατικό μισθολόγιο θα πρέπει να μειωθεί κατά 400 με 420 εκατ. ευρώ τον κάθε χρόνο, φτάνοντας στις συνολικές εξοικονομήσεις της τάξης των 1,2 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2014. Η αντιπρόταση του Υπουργείου Οικονομικών, οδηγεί σε εξοικονομήσεις της τάξης των 400 με 420 εκατομμυρίων μέσα στο ίδιο διάστημα. Για να αποφευχθεί η απόκλιση από τους στόχους –με όσα αυτό συνεπάγεται για τα δημόσια ταμεία– ενδεχομένως να δούμε αποκοπή του 13ου συν 5% φέτος και μικρότερες επιπλέον περικοπές τα επόμενα δύο χρόνια.

 

Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί πως στις πιο πολλές από τις συναντήσεις της, η Τρόικα δεν έκανε αναφορές συγκεκριμένα στο εφάπαξ, παρά τις έντονες αναφορές που έγιναν σχετικά με τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού (τόσο του Δημοσίου όσο και του ΤΚΑ). Πάντως, μία πολύ πιθανή επιλογή, αντί για φορολόγηση, φαίνεται πως είναι η αύξηση του χρόνου επί του οποίου θα υπολογίζεται το εφάπαξ. Θα επεκταθεί, δηλαδή, ο υπολογισμός, στους τελευταίους 60 ή και περισσότερους μισθούς.

 

Όσον αφορά στην ΑΤΑ, φαίνεται πως εκεί θα υπάρξει, ενδεχομένως, το βαθύτερο ζήτημα, αφού η Τρόικα επιμένει στην πλήρη κατάργησή της. Σε σχόλια που έγιναν από κόμματα και κοινωνικούς εταίρους, τα μέλη της Τρόικας φέρονται να έχουν σχολιάσει πως μία κλιμακωτή λύση δεν θα ήταν ό,τι το καλύτερο, αφού κι αυτή η λύση θα είχε κάποια επίπτωση στο κρατικό μισθολόγιο, ενώ θα στρέβλωνε επίσης και την αγορά. Κατέστησαν σαφές με τις τοποθετήσεις τους πως η δική τους αρκετά «έντονη» προτίμηση θα ήταν η ολοκληρωτική κατάργηση της ΑΤΑ.

Πρέπει να σημειωθεί, όμως, πως σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, η Τρόικα δεν θα ήταν κάθετη στην περίπτωση που η κυβέρνηση καταθέσει αντιπροτάσεις που να επιτρέπουν ένα χαμηλό σχετικά ποσό να αφιερώνεται στην ΑΤΑ των χαμηλόμισθων, με μια ταυτόχρονη κατάργησή της για άτομα με υψηλότερο εισόδημα. Κάτι τέτοιο, όμως, θα πρέπει να γίνει σε συνδυασμό με μια επιπλέον εξοικονόμηση που να εξασφαλίσει πως τα ποσά που θα αφιερωθούν στην ΑΤΑ των χαμηλόμισθων, θα εξοικονομηθούν από αλλού.

Ως «μέση λύση» η Τρόικα σκέφτεται τη μετατροπή της ΑΤΑ σε ετήσια αντί για εξαμηνιαία, η οποία επιπλέον να δίνεται υπό τον όρο ότι θα έχουν προηγηθεί δύο συνεχή χρόνια οικονομικής ανάπτυξης.

 

Φόροι και εταιρικός

Σημαντικό δεδομένο, πάντως, αποτελεί το γεγονός ότι η Τρόικα έχει αφήσει σαφή μηνύματα σχετικά με τις προθέσεις της για τον εταιρικό φόρο. Παρά τις κάποιες «αναφορές» που της έγιναν από συγκεκριμένους κύκλους, ότι την κρίση θα πρέπει να πληρώσουν οι επιχειρήσεις και οι επιχειρηματίες που «έχουν λεφτά», η Τρόικα τήρησε την «παραδοσιακή» της στάση, πως σε περίοδο κρίσης δεν είναι λογικό να αυξάνονται οι φόροι, διότι κάτι τέτοιο επιτείνει την ύφεση, συμπιέζει την οικονομική δραστηριότητα και τελικά αυξάνει και την ανεργία.

Με αυτή τη στάση, η Τρόικα έδειξε πως δεν έχει διάθεση να θέσει επί τάπητος και με τρόπο επιτακτικό τον εταιρικό φόρο, ο οποίος δείχνει να «γλυτώνει» από μία δυνητική αύξηση, η οποία θα προκαλούσε μόνιμα προβλήματα στην κυπριακή οικονομία. Την ίδια στιγμή, όμως, και έχοντας ήδη ξεκαθαρίσει πως δεν έχουν πρόθεση να πιέσουν στο θέμα του εταιρικού φόρου, τα μέλη της Τρόικας σχολίασαν πως υπάρχει κάποιο περιθώριο για αύξηση κάποιων φορολογιών, χωρίς να επηρεαστεί η οικονομική ανάπτυξη. Η στάση αυτή φαίνεται πως αποτελεί παραδοχή από πλευράς της Τρόικας πως ορισμένες ευκαιρίες φοροαποφυγής μπορούν να κλείσουν, ενώ και η φορολόγηση κάποιων ειδών πλούτου δεν τίθεται εκτός συζήτησης.

Με δεδομένο ότι η φούσκα των ακινήτων αποτελούσε και συνεχίζει να αποτελεί ουσιαστικό πρόβλημα για την οικονομία της Κύπρου, δεν πρέπει να αποκλείεται κάποιου είδους αύξησης φόρων στις αναπτύξεις. Η συνεχιζόμενη μείωση της δραστηριότητας στη συγκεκριμένη βιομηχανία, ωστόσο, μάλλον καθιστά μία αύξηση ανούσια, αφού δεν αναμένονται υψηλά έσοδα από μια τέτοια κίνηση.

Όσον αφορά στη φοροαποφυγή, αναμένεται πως θα τεθούν κάποιες προτάσεις για μείωση των «παραθύρων» που υπάρχουν (εσκεμμένα) στις σχετικές νομοθεσίες. Ταυτόχρονα, η φοροδιαφυγή αποτελεί διαχρονικά σταθερή στάση της Τρόικας και δη του ΔΝΤ, το οποίο επιμένει, διαχρονικά, στην καταπολέμησή της, σε όλες ουσιαστικά τις περιπτώσεις, όπου ο Οργανισμός προχώρησε σε διάσωση.

Σε κάθε περίπτωση, τα μέλη της Τρόικας φέρονται να έχουν παραδεχτεί πως η διόρθωση, αν και απαραίτητη, δεν θα είναι ανώδυνη.

 

Οι τρεις άξονες της Τρόικας για τα δημόσια οικονομικά

  • Κρατικό μισθολόγιο. Μειώσεις μέχρι και 15%

Θέλουν δραματική του μείωση, σημειώνοντας πως υπάρχει σοβαρή απόκλιση μεταξύ των όρων εργοδότησης στον Δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα. Το κρατικό μισθολόγιο είναι, κατά την Τρόικα, υπέρογκο, τόσο όσον αφορά στους απόλυτους αριθμούς του όσο και όσο αφορά στα ποσά που δαπανούνται σε σχέση με το τι λαμβάνει σε αντάλλαγμα ο Κύπριος πολίτης.

  • Συνταξιοδοτικό- αύξηση εισφορών γύρω στο 5%

Θέλουν ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, αφού η κατάσταση που επικρατεί δεν κρίνεται ως βιώσιμη. Εν όψει χρεοκοπίας των ταμείων σε μερικά χρόνια, η Τρόικα απαιτεί μεταρρυθμίσεις, τόσο στο συνταξιοδοτικό του Δημοσίου όσο και στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Πέρα από την αύξηση των αποδόσεων των Ταμείων, μέσα από επενδυτική πολιτική, αναμένεται να απαιτηθεί και αύξηση των συνεισφορών, κυρίως στο Δημόσιο. Μείωση των ποσών του εφάπαξ.

  • Κοινωνικές παροχές- μείωση και εκλογίκευση

Η Τρόικα απαιτεί πιο χρηστή διαχείριση των χρημάτων που αφιερώνονται στις κοινωνικές παροχές. Εντοπίζει μεγάλη σπατάλη, χωρίς κοινωνικό αντίκρισμα για τις δαπάνες που γίνονται. Θα χρειαστεί ταυτόχρονα μείωση των δαπανών, αλλά και εισαγωγή αυστηρών κριτηρίων για την παραχώρηση κοινωνικών παροχών από το κράτος.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s