Ο Κοντίδης και η οικονομία: Αέρας στα πανιά μας…

Το Laser είναι ένα ιδιότροπο σκάφος. Δεν συγχωρεί. Για όσους το γνώρισαν σαν άσχετοι ξέρουν πως η μοναδική του καλοσύνη είναι το πόσο εύκολα μπορείς να το γυρίσεις όταν αναποδογυριστεί.

Εμείς οι άσχετοι που περάσαμε από αυτό το σκάφος για πλάκα τα καλοκαίρια, είδαμε με θαυμασμό τις τελευταίες ημέρες την ιστορική επιτυχία του Κοντίδη, έχοντας υπόψη το πρώτο μας μάθημα: Ο άνεμος πίσω σου, είναι η χειρότερη θέση.

Πούκουππα…..

Πρώτο, πας αργά: Η μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα είναι αυτή του ανέμου, δεν μπορείς να πας πιο γρήγορα. Δεύτερο, το άνοιγμα του πανιού χαλά την ισορροπία και το σκάφος γίνεται τραμπάλα που προσπαθεί να σε ρίξει στο νερό.

Όταν, αντιθέτως, βάλεις τον αέρα διαγώνια μπροστά σου, τότε το πανί δέχεται δύο δυνάμεις – στο μέσα μέρος, το σπρώχνει ο άνεμος, και στην έξω μεριά το τραβά με τη μειωμένη πίεση που δημιουργείται. Εκεί, με την ισορροπία του σώματος (είδαμε όλοι πώς οι αθλητές όπως ο Κοντίδης είχαν όλο τους το σώμα εκτός σκάφους), το σκάφος πιάνει μια όμορφη, κομψή πορεία και τρέχει ομαλά.

Η Κύπρος σήμερα, μεταξύ ολυμπιακής δόξας και οικονομικού τρόμου, ετοιμάζεται για μέτρα λιτότητας συνδυασμένα με ελπίδες για ανάκαμψη, όταν θα περάσει το πρώτο σοκ.

Κατά κάποιο τρόπο, η κυπριακή οικονομία είχε για αρκετό καιρό τον άνεμο πίσω της. Όλα φαίνονταν απλά και ομαλά. Τα ακίνητα φούσκωναν και τα δάνεια συνέχιζαν να παραχωρούνται έναντι των φουσκωμένων ακινήτων. Τα δημόσια οικονομικά φούσκωναν από τα τέλη των συναλλαγών και οι δαπάνες του Δημοσίου συνέχιζαν να διογκώνονται χωρίς να δημιουργείται αντίκρισμα στην απόδοση του κράτους.

Όσοι έκτιζαν, γίνονταν πλούσιοι. Εκείνοι που έδιναν δάνεια, κατέγραφαν κέρδη. Και το κράτος, ήρεμο, μπορούσε να παίξει τον έξυπνο και να δίνει επιδόματα –όπως δόθηκε το πασχαλινό– χωρίς την παραμικρή στόχευση, διότι 12 μήνες μετά την εξαγγελία, δήλωναν το 2009 πως δεν μπόρεσαν να στοχεύσουν τα επιδόματα.

Αλλά όπως και στην ιστιοπλοΐα, ο άνεμος πίσω σου χαλά την κάθε ισορροπία. Το ζητούμενο πλέον είναι η κίνηση αντίθετα στο ένστικτο. Η ανάπτυξη δεν μπορεί να έρθει από τη συνέχιση των δαπανών. Το κρατικό μισθολόγιο πρέπει, πιστεύουν ορισμένοι, να κρατηθεί για να κρατηθεί το λιανικό εμπόριο, κοινώς η «κατανάλωση». Αλλά καταναλώνεις όταν έχεις γίνεις πλούσιος, δεν γίνεσαι πλούσιος καταναλώνοντας. Και στην περίπτωση της Κύπρου, η μερική ισορροπία της οικονομίας είναι πολύ πιο κοντά στη συνολική ισορροπία από ό,τι δείχνουν τα οικονομικά μοντέλα. Κι αυτό, διότι το δικό μας λιανικό εμπόριο αποτελεί εξαγωγή πλούτου: Δεν παράγουμε, ούτε ρούχα, ούτε κοσμήματα, ούτε αυτοκίνητα, ούτε λευκά και ημιδιαρκή αγαθά.

Έτσι, η κατανάλωση που προκύπτει από τους μισθούς του Δημοσίου, σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό αποτελεί ένα φαύλο κύκλο: Βγαίνει από την οικονομία ο πλούτος (είτε ως φόροι είτε ως δανεισμός που οδηγεί σε αραίωση) και χρησιμοποιείται για να χρηματοδοτηθούν εισαγωγές.

Αυτό δεν σημαίνει πως θα πρέπει να κοπεί το κρατικό μισθολόγιο – αυτό θα ήταν αστείο. Σημαίνει, όμως, πως η συνεχιζόμενη αύξησή του δεν μπορεί να αποτελέσει την εύκολη λύση για να «τονώσουμε την κατανάλωση». Εδώ που φτάσαμε, δεν υπάρχουν «εύκολες λύσεις», ιδίως όταν το κράτος αυξάνει τους φόρους και δανείζεται για ένα μήνα στα 4,75%.

Η κατανάλωση δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά το τέλος της προσπάθειας. Θέλουμε να δούμε την κατανάλωση να αυξάνεται διότι «τα καταφέραμε».

Η πιο γρήγορη γωνία στην ιστιοπλοΐα είναι να έχεις τον άνεμο διαγώνια μπροστά σου, όχι πίσω σου. Η εύκολη πίστωση δεν είναι ούτε αυτή λύση (ακόμα και χωρίς τις λαμογιές των συνδεδεμένων δανείων σε «φίλους και συνεργάτες» που ανακαλύπτουμε εσχάτως). Αυτή, εξάλλου, οδήγησε τις τράπεζες στο δικό τους χάλι.

Το πράμα πρέπει να είναι και λίγο δύσκολο. Πρέπει να βάλεις τα πόδια στον ιμάντα και να βρεθεί σχεδόν όλο σου το σώμα έξω από το σκάφος, να σε τυφλώνει το σπρέι από τα κύματα και να κρατάς τη λεπτή ισορροπία μεταξύ του πανιού και του πηδαλίου.

Για να μπορέσει να κάνει κάτι τέτοιο η οικονομία, θα πρέπει το κράτος να φύγει από τα πόδια της. Και δεν αναφέρομαι μόνο στις σπατάλες ενός κράτους που δαπανά σχεδόν 47% του ΑΕΠ, χωρίς να προσφέρει ούτε κατά προσέγγιση το ανάλογο αποτέλεσμα στη ζωή των πολιτών. Πέρα από αυτό, έχουμε σπατάλες και διαδικασίες που δεν δικαιολογούνται σε ένα κράτος που θέλει να λέει πως είναι σύγχρονο. Θέλουν, είπαν, να δώσουν στον CIPA την ευκαιρία να επιταχύνει «για τις ξένες επιχειρήσεις» τις διαδικασίες για επενδύσεις «σε συγκεκριμένους τομείς όπως στην υγεία, στον τουρισμό» και κάτι τέτοια. Και γιατί όχι για τους Κύπριους, για τους μικρούς επιχειρηματίες και για όλους τους τομείς; Αυτό δεν είναι παρά ένα από πολλά παραδείγματα.

Αρχίζει η δύσκολη διετία (αν θα είναι μόνο διετία). Αυτή, όμως, είναι και μια ευκαιρία. Αν θα πληρώσουμε εμείς τη δική μας νύφη για τα λάθη που κάναμε εμείς και οι προηγούμενοι, τουλάχιστον ας δούμε πώς να μην την πληρώσουν και τα παιδιά μας. Εάν, φυσικά, υπάρχει τέτοια ωριμότητα στους συλλόγους των προνομίων, και εάν υπάρχει τέτοια τόλμη στην πολιτική.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει χωρίς άλλα ψέματα το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα λεφτά από το γκάζι μακριά από τους πολιτικούς. Όλους.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s