Πώς να μπεις μες το καθίκι…

 

Όταν ο Βίσμαρκ έστησε την παγίδα του για να πιαστούν οι Γάλλοι και να γίνει μεταξύ τους πόλεμος, βρήκε τον Ναπολέοντα Γ΄ και τον πρωθυπουργό του, Εμίλ Ολιβιέ, έτοιμους να αρπάξουν το τυράκι. Με μια σατανικά ευφυή (και παραπλανητική) διαρροή, προκάλεσε υστερία πολέμου στον γαλλικό λαό και τους πολιτικούς του ηγέτες. Ο Ναπολέοντας και ο πρωθυπουργός του, εκείνες τις ημέρες –Σεπτέμβριος 1870– είχαν πολλά προβλήματα. Μετά την κατάργηση της Δεύτερης Δημοκρατίας, ο Ναπολέοντας Γ΄ προσπάθησε να «αναμετρηθεί» με το φάντασμα του θείου του και κήρυξε τη Δεύτερη Αυτοκρατορία. Αυτός ο Βοναπάρτης, όμως, δεν ήταν από την ίδια πάστα με τον προηγούμενο.

Αν και ανέβηκε στην εξουσία με ισχυρή λαϊκή εντολή, οι κραυγές για μεταρρυθμίσεις και εκδημοκρατικοποίηση δεν σταμάτησαν ποτέ. Η μετριότητά του στην  εσωτερική πολιτική οδήγησε σε όλο και πιο έντονες πληροφορίες και φήμες πως ετοιμαζόταν μια νέα επανάσταση, ενώ και η εξωτερική του πολιτική δεν πήγε ποτέ και καλύτερα.

Ο άππαρος του έλειπε…

Στην Ιταλία βοήθησε το Ριζορτζιμέντο του Καβούρ για την ενοποίηση της χώρας, αλλά μόνο μετά από μία απόπειρα κατά της ζωής του, ενώ στη συνέχεια τα παράτησε κι άφησε μόνους τους Ιταλούς χωρίς προειδοποίηση, μετά από δύο νίκες κατά των Αυστριακών. Στην Αμερική, έστειλε τον Μαξιμιλιανό για να κάνει εκεί μια νέα αυτοκρατορία, αλλά κι αυτός αντιμετώπισε το απόσπασμα μετά από μερικούς μήνες. Η προσπάθειά του να αγοράσει (!) το Λουξεμβούργο κατέληξε κι αυτή σε άτακτη υποχώρηση μπροστά στις απειλές των Πρώσων.

Δεν είχε ούτε καμία ουσιαστική επιτυχία στην «πολιτική των περιπετειών» του για τουλάχιστον 13 χρόνια, μετά το τέλος του πολέμου της Κριμαίας. Ακόμα και στον πόλεμο του Οπίου, πήγε ως «συνεπιβάτης» μαζί με τις άλλες δυτικές δυνάμεις.

Ήταν ένας μέτριος ηγέτης, ο οποίος έκανε χόμπι του τη συλλογή αποτυχιών.
Για κάποιο περίεργο λόγο, όμως, ο Ναπολέοντας Γ΄ θεώρησε πως θα μπορούσε να νικήσει τους Πρώσους και πιάστηκε στην παγίδα, δείχνοντας την επιθετικότητα που ήλπιζε ο Βίσμαρκ (ο οποίος επιθυμούσε να το παίξει «προστάτης» των γερμανικών κρατιδίων) και κηρύσσοντας ένα πόλεμο τον οποίο ξεκίνησε ως αυτοκράτορας και τελείωσε ως αιχμάλωτος.

Το τελικό συμπέρασμα από τον πρωσογαλλικό πόλεμο είναι πως εύκολα μπορεί κανείς να χάσει τον έλεγχο. Ιδίως όταν προηγηθεί μια μακρά λίστα αποτυχιών, όταν χαλάσει το κλίμα και χαθεί η εμπιστοσύνη στο πρόσωπό του, ένας ηγέτης εύκολα μπορεί να ποντάρει σε ένα θαύμα.

Εκεί, ακριβώς, βρίσκεται και η ευθύνη του περίγυρού του. Χωρίς τη μεγαλομανία με την οποία οι ηγέτες τείνουν να συγχέουν την ευθύνη με πρόσταγμα της μοίρας, με περισσότερη νηφαλιότητα και καλύτερη επαφή με την πραγματικότητα, οι «αυλικοί» αποτελούν το τελευταίο οχυρό της λογικής μπροστά στους απελπισμένους ηγέτες. Πολλές φορές, τέτοιοι σύμβουλοι επιλέγουν να δείξουν υπομονή, να περιμένουν μήπως αλλάξει κάτι. Το πρόβλημα με τη στρατηγική της υπομονής, όμως, είναι πως χρειάζεται χρόνο. Και πολλές φορές δεν υπάρχει τέτοια πολυτέλεια.

Η Κύπρος σήμερα συνεχίζει να ψυχορραγεί μπροστά στην ανάγκη για λήψη μέτρων. Το νομοσχέδιο για τον υποχρεωτικό περιορισμό των ελλειμμάτων εκκρεμεί όλο το καλοκαίρι. Το πακέτο μέτρων «για να συγκρατηθεί το έλλειμμα του 2012 στο 2,5%» θα ήταν έτοιμο «ώς το τέλος του Μάη». Με ναυαρχίδα των ψεμάτων το ΓεΣΥ, το οποίο υποτίθεται πως προχωράει αλλά καμία κίνηση δεν έχει γίνει για την αυτονόμηση των νοσηλευτηρίων ή αντίστοιχη κίνηση, η κυβέρνηση προσπαθεί να πείσει τον εαυτό της πως κάνει κινήσεις για να υλοποιήσει τις συστάσεις που η ίδια ψήφισε χωρίς καμία ένσταση πριν από δύο μήνες στις Βρυξέλλες. Μπροστά στην απελπισία των μέτρων που είναι ανεπιθύμητα αλλά απαραίτητα, η κυβέρνηση δείχνει κι αυτή να ποντάρει στο θαύμα.

Πιο μοντέρνο…

Στη Γαλλία του 1870, ο πόλεμος των Γάλλων με τους Πρώσους δεν ήταν ίσος. Πιο καλά από όλους περιέγραψε την πιο αποφασιστική στιγμή του πολέμου, την πολιορκία του Μετζ και τη μάχη του Σεντάν, ο Γάλλος στρατηγός Αύγουστος-Αλέξανδρος Ντουρό: «Παγιδευτήκαμε μέσα στο καθίκι και όπου να ’σαι θα μας χέσουν». Ήταν μια ακριβής εκτίμηση της κατάστασης.

Η Κύπρος πέφτει σιγά-σιγά στην ίδια παγίδα, περιμένοντας ένα ρωσικό δάνειο, το οποίο θα γλιτώσει την κυβέρνηση από τις κινήσεις εκείνες που (άσχετο αν μας αρέσουν) είναι αναγκαίες για το μέλλον του τόπου. Η πρακτική της κωλυσιεργίας δίνει χρόνο –όχι τόσο στην Τρόικα, όσο στα προβλήματα της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένου και του τραπεζικού– να περικυκλώσουν τη χώρα μέσα σε ένα «καθίκι» όπως εκείνο που έζησαν οι Γάλλοι στο Μετζ και το Σεντάν.

Ο Ναπολέοντας Γ΄, αν και μέτριος ηγέτης, δεν ήταν ένας τυχαίος άνθρωπος. Εμφανίστηκε σε μια δύσκολη εποχή, ηγήθηκε –και μετά κατήργησε– τη Β΄ Δημοκρατία, ίδρυσε τη Β΄ Αυτοκρατορία και έστειλε στρατούς σε όλο τον κόσμο. Το τέλος του, όμως, καταγράφηκε μόνο στα ψιλά γράμματα της ιστορίας. Στα τελευταία του λόγια αντηχούσε ακόμα το μάθημα από το λάθος του να ποντάρει στο θαύμα και να πολεμήσει (ανέτοιμος) τους Πρώσους για σκοπούς εσωτερικής κατανάλωσης: «Ενρί, ήσουν κι εσύ στο Σεντάν;».
Αλίμονο για τους ηγέτες με υστεροφημία σημαδεμένη από κάποιο Σεντάν. (Ή καθίκι. Όπως το πάρει ο καθένας).

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα λεφτά από το γκάζι να μείνουν εκτός προϋπολογισμού.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s