Φοβούνται κούρεμα (στο δάνειο) οι Ρώσοι

 Συνεχίζονται οι διαρροές αλληλοσυγκρουόμενων πληροφοριών σχετικά με το δάνειο που αιτήθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Η πληροφόρηση που δίνεται από κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης έχει αποδειχτεί αναξιόπιστη, αφού πολλές φορές τα ίδια άτομα προσφέρουν πληροφόρηση η οποία είναι σε αντίθεση με τις δικές τους δημόσιες ή όχι δηλώσεις.

Στο ίδιο σκηνικό, συνεχίζει να διαφαίνεται όλο και μεγαλύτερη απόκλιση στη στάση που τηρεί, από τη μία το Υπουργείο Οικονομικών και από την άλλη το Προεδρικό, ιδίως όσον αφορά στη σχέση του δανείου από τη Ρωσία, με τις συζητήσεις που γίνονται με την Τρόικα.

Πάντως, οι πιο πρόσφατες πληροφορίες αναφέρουν πως έχει εξασφαλιστεί από πλευράς της Κύπρου «η πολιτική βούληση» για να προχωρήσει το δάνειο. Η πολιτική απόφαση «στο ανώτατο επίπεδο» στη Μόσχα φέρεται, σύμφωνα πάντα με υψηλόβαθμες κυβερνητικές πηγές, να έχει ληφθεί. Το μόνο που μένει, κατά την ίδια πηγή, είναι «να την κλειδώσουν στο Κρεμλίνο». Δεν είναι απολύτως ξεκάθαρο τι σημαίνει «να την κλειδώσουν», αφού αφενός φέρεται ο ίδιος ο Βλαντιμίρ Πούτιν να έχει αποφασίσει την παραχώρηση δανείου στην Κύπρο, από την άλλη όμως θα πρέπει αυτή η απόφασή του να «κλειδωθεί» – άγνωστο από ποιον.

Φοβούνται οι Ρώσοι
Πάντως, η ίδια η Ρωσία αντιλαμβάνεται πως σε περίπτωση που η κατάσταση επιδεινωθεί στην Κύπρο, θα μετατραπεί εκ των πραγμάτων σε subordinated το χρέος προς τη Ρωσία, με αποτέλεσμα αυτό το δάνειο να κινδυνεύει πρώτο να «κουρευτεί» για να εξασφαλιστούν άλλες υποχρεώσεις. Αυτό το ενδεχόμενο, αν και απομακρυσμένο και νομικά πολύπλοκο (λόγω και του Συντάγματος) είναι ορατό.
Εάν τελικά το ύψος της διάσωσης για την Κύπρο προσεγγίσει τα 15 με 18 δισ. ευρώ, ένα ενδεχόμενο που δεν είναι μεν το πιο πιθανό είναι ωστόσο πραγματικό, τότε το δημόσιο χρέος θα ξεπεράσει το 160% του ΑΕΠ, ενώ μπορεί να φτάσει μέχρι και το 180%. Έτσι, το χρέος δεν θα είναι βιώσιμο. Οι μέχρι σήμερα υπολογισμοί, πάντως, θέτουν τις ανάγκες γύρω στα 9 με 12 δισ. ευρώ για τις τράπεζες και άλλα 5 δισ. ευρώ για το κράτος. Έτσι, το σενάριο του μη βιώσιμου χρέους είναι –με αναλλοίωτους όλους τους άλλους παράγοντες– πιθανό.

Σε μια τέτοια περίπτωση, οι Ρώσοι φοβούνται ότι τα οφειλόμενα προς τους ίδιους θα είναι ανάμεσα στις πρώτες υποχρεώσεις της Δημοκρατίας που θα «κουρευτούν». Αυτή η ανησυχία φαίνεται να αποτελεί και ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την παραχώρηση του δανείου. 
 
Φιλικές σχέσεις Είναι πάντως δεδομένο πως και η Ρωσία έχει εκφράσει την πρόθεσή της, διά μέσου του Ντμίτρι Μεντβιέντεβ, να βοηθήσει την Ε.Ε. μέσα από το ΔΝΤ. Η Ρωσία υποσχέθηκε την ενίσχυση της «προσπάθειας για αντιμετώπιση της κρίσης χρέους στην Ε.Ε.» με 20 δισ. δολάρια (15,8 δισ. ευρώ), ένα ποσό που θα παραχωρηθεί στο ΔΝΤ γι’ αυτό τον σκοπό. Από αυτά, τα μισά έχουν ήδη δεσμευτεί. Δεν είναι, λοιπόν, ξεκάθαρο εάν το ρωσικό δάνειο προς την Κύπρο θα είναι ένα ποσό (γύρω στα 5 δισ. ευρώ) επιπλέον από αυτή την ενίσχυση ή εάν θα είναι μέρος των 15,8 δισ. ευρώ. Σημειώνεται πως η Ρωσία διατηρεί περίπου το 40% των αποθεμάτων της σε ξένο νόμισμα, σε ευρώ.

Απόφαση Πούτιν;
Επιπλέον, σχολιάζεται πως κατά την πρόσφατη συνομιλία Χριστόφια-Πούτιν, οι ενδείξεις από πλευράς της Ρωσίας ήταν «καθόλα θετικές», με τον Ρώσο Πρόεδρο να λέει στον Πρόεδρο της Κύπρου πως «θα δοθεί το δάνειο», χωρίς όμως να δίνει περαιτέρω διευκρινίσεις όσον αφορά στο χρονικό σημείο κατά το οποίο θα γίνει η εκταμίευση ή, ακόμα, για τους όρους του.

Επιπλέον πληροφορίες αναφέρουν πως η Μόσχα επιθυμεί να λάβει εντολή από τη Δούμα για τη συγκεκριμένη απόφαση, προς αποφυγή κριτικής και πιέσεων που ενδεχομένως να ασκηθούν προς τον κ. Πούτιν «λόγω και άλλων εξελίξεων στη Ρωσία». Σημειώνεται πως ο Ρώσος ηγέτης έχει δεχτεί πυρά το τελευταίο διάστημα, όχι μόνο για την πολυτελή προσωπική του ζωή αλλά και για τη χρήση δημόσιου χρήματος για πολιτικούς σκοπούς, χωρίς ενημέρωση ή έγκριση από κανένα.

Γι’ αυτό και φέρεται ο κ. Πούτιν να επιθυμεί την εξασφάλιση ψηφίσματος από τη Δούμα, ούτως ώστε να αποφευχθεί η οποιαδήποτε κριτική. Πάντως, αυτή η στάση της Μόσχας, η οποία αυτή τη φορά επιθυμεί διαφανείς διαδικασίες, αντικρούει τις εν Κύπρω δηλώσεις περί διαφάνειας στη διαδικασία του πρώτου δανείου.

Η πληροφόρηση αυτή, η οποία απορρέει από τα υψηλά δώματα της κυβέρνησης, δεν εξηγεί, πάντως, γιατί έχει χρειαστεί τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα το Κρεμλίνο για να «περάσει» από τη Δούμα σχετικό ψήφισμα. Σε συνδυασμό και με την ενημέρωση ότι ναι μεν ο Πούτιν έχει αποφασίσει, αλλά πρέπει να κλειδώσει η απόφαση στο Κρεμλίνο, η καθυστέρηση της όποιας κίνησης στο επίπεδο της Δούμας εγείρει ερωτηματικά σχετικά με το τι ακριβώς συμβαίνει στη Μόσχα.

Πληροφόρηση
Εν τω μεταξύ, οι πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών, Βάσου Σιαρλή, κατά τον οποίο η Κυπριακή Δημοκρατία στέλλει κατά καιρούς πληροφορίες που ζητούνται από το ρωσικό Υπουργείο Οικονομικών, δείχνει πως η απόφαση δεν θα είναι τόσο απλή.

Οι Ρώσοι επιθυμούν, σύμφωνα με τον κ. Σιαρλή, να γνωρίζουν την πορεία των δημόσιων οικονομικών της Κύπρου, με σκοπό να μπορούν οι ίδιοι να εκτιμήσουν τις δυνατότητες αποπληρωμής του δανείου. Εξίσου σημαντικό είναι και το γεγονός ότι μέρος των πληροφοριών που ζητούνται σχετίζεται και με τους τρόπους αξιοποίησης του πρώτου δανείου –μια ερώτηση που μάλλον πρέπει να προκαλεί ανησυχία στη Λευκωσία.

Ενώ το πρώτο δάνειο χρησιμοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό για την αναχρηματοδότηση αναγκών, έγιναν και κάποιες κινήσεις που ενδεχομένως να θεωρηθούν «πολιτικές» με τα συγκεκριμένα λεφτά: Ενώ από τους περισσότερους δανειοδότες του κράτους ζητήθηκε η ανανέωση του χρέους που κατέχουν, ένας εξ αυτών (που έχει «καλές σχέσεις» με την κυβέρνηση) αποπληρώθηκε πλήρως.

Σε κάθε περίπτωση, η συνεχής αίτηση πληροφοριών από τη Μόσχα, δείχνει πως η απόφαση δεν θα είναι αμιγώς πολιτική, αλλά θα έχει και οικονομική λογική. Σε αντίθεση με το πρώτο δάνειο, σήμερα η κυβέρνηση είναι απερχόμενη, γεγονός που σημαίνει πως αποπληρωμή του δανείου με τρόπο μη χρηματικό (καλές σχέσεις, παροχή φορολογικών πληροφοριών ή άλλες «χάρες») δεν είναι πλέον δυνατή. Εδώ ακριβώς, το γεγονός δηλαδή πως η κυβέρνηση δεν μπορεί να εγγυηθεί τίποτε περισσότερο από τις ρητές συμφωνίες στο «συμβόλαιο» του δανείου, προκαλεί και τη μεγαλύτερη εμπλοκή από πλευράς των Ρώσων.

Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με την ίδια πληροφόρηση, μέσα στον σχεδιασμό του Κρεμλίνου είναι να παραχωρηθούν «γεφυρωτικά» δάνεια προς την Κυπριακή Δημοκρατία από ρωσικές τράπεζες, για να ανασάνει η Κύπρος μέχρι να εγκριθεί η απόφαση από τη Δούμα, «όπως εξάλλου έγινε και την περασμένη φορά» κατά τους ίδιους κυβερνητικούς αξιωματούχους.

Μετά το Μνημόνιο;
Στόχος της κυβέρνησης είναι, πάντοτε, να εξασφαλίσει το δάνειο πριν από την υπογραφή του Μνημονίου με τρεις στόχους: Πρώτο, να καθυστερήσει όσο γίνεται την υπογραφή. Δεύτερο, να χρησιμοποιήσει το ρωσικό δάνειο για να αποκρούσει πιέσεις της Τρόικας για μέτρα εξυγίανσης, και τρίτο να χρησιμοποιήσει το δάνειο για εξασφάλιση των δημοσιονομικών αναγκών τουλάχιστον ως τον Μάρτιο για να «δικαιούται» να σχολιάσει πως η Τρόικα και το Μνημόνιο ήρθαν «αποκλειστικά για τις τράπεζες».

Πέρα από το γεγονός ότι η Τρόικα έχει ήδη διαμηνύσει πως δεν πρόκειται να δεχτεί αυτή τη λογική, με αποτέλεσμα να μην πετύχει η στρατηγική κίνηση της κυβέρνησης, το βασικότερο ζήτημα που τίθεται πλέον είναι άλλο: Εάν δεν εξασφαλιστεί αμέσως το δάνειο, η κυβέρνηση δεν θα μπορέσει καν να δοκιμάσει τη στρατηγική αυτή.

Από τη στιγμή που το δάνειο θα παραχωρηθεί μετά την υπογραφή Μνημονίου –κάτι που και οι Ρώσοι φαίνεται πως προτιμούν– οι βασικοί στόχοι της κυβέρνησης δεν θα μπορούν να υλοποιηθούν. Γι’ αυτό και χρειάζεται πάραυτα κίνηση από πλευράς της κυβέρνησης όσον αφορά στα μέτρα.

Εν τω μεταξύ, τον Οκτώβριο το κράτος θα αντιμετωπίσει κρίση ρευστότητας, αφού ακόμα και με την ανανέωση του χρέους από τις τράπεζες, οι τρέχουσες ανάγκες της Δημοκρατίας μειώνουν τα αποθέματά της.

Μία άλλη πτυχή του όλου θέματος έχει να κάνει και με τον ρόλο της Τρόικας στη σύναψη του ρωσικού δανείου. Ο υπουργός Οικονομικών σχολίασε ρητά πως η όποια απόφαση σχετικά με το δάνειο θα ληφθεί «από κοινού» με την Τρόικα και μετά από πλήρη ενημέρωσή της σχετικά με τους όρους του.

Αντίθετα, άλλα κυβερνητικά στελέχη, συμπεριλαμβανομένου και του κυβερνητικού εκπροσώπου, δηλώνουν πως κύριος στόχος του δανείου θα είναι να «χρειαζόμαστε λιγότερο» την Τρόικα, να μειώσουμε το μέγεθος του Μνημονίου και «να αποκτήσουμε διαπραγματευτικό όπλο» κατά τις συζητήσεις μαζί τους.

Η απόκλιση στη στάση των δύο ανώτατων κυβερνητικών στελεχών είναι κάτι παραπάνω από σημαντική. Κι αυτό, διότι εάν ισχύει η θέση του υπουργού Οικονομικών, τότε καταρρέει το όλο επιχείρημα πως το δάνειο από τη Ρωσία είναι επιθυμητό με στόχο την ευνοϊκότερη διαπραγμάτευση. Αυτό το σενάριο είναι και το πιο «φυσιολογικό», αφού δεν νοείται εν μέσω διαπραγματεύσεων με την Τρόικα να μην ενημερωθεί αυτή για την εν τω μεταξύ σύναψη άλλου δανείου από τρίτη χώρα. Έτσι, σε περίπτωση που πράγματι ο κ. Σιαρλή «συζητήσει» το όλο θέμα με τους «εταίρους μας στην Τρόικα», όπως τους αποκάλεσε, με στόχο «να λάβουμε μαζί τις αποφάσεις» με βάση τους όρους που προσφέρει η Ρωσία για το δάνειο, τότε είναι μάλλον περίεργο να το θεωρήσουμε ως «διαπραγματευτικό όπλο». Από την άλλη, όμως, δεν πρέπει να αποκλείεται η κυβέρνηση να ανακοινώσει το δάνειο στο μέσο των διαπραγματεύσεων με την Τρόικα χωρίς προηγούμενη ενημέρωση στους μεγαλύτερους δανειστές μας, αφού κάτι τέτοιο θα συνάδει με τη μέχρι σήμερα προσέγγιση της κυβέρνησης στο όλο θέμα.

2 thoughts on “Φοβούνται κούρεμα (στο δάνειο) οι Ρώσοι

  1. τόσες κουβέντες για το ρωσικό δάνειο

    γιατί δεν γίνεται μαι έρευνα για του λόγους που θέλει να μας δόσει δάνειο η ρωσία? τι σχέση έχει το δάνειο με ΑΟΖ, ξέπλυμα, εταιρείες…

    σίγουρα υπάρχει ένα θέμα εδώ? μήπως όμως είναι καλύτερα να μην υπάρξει διαφάνεια αφού ‘τρώμεν ούλλοι που τούτα’? τζαι νάρτη μια μέρα που δίκαια να μας πουν ΄μαζί τα φάγαμε’.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s