Σφίγγει τις αρκούδες ο Ντράγκι…

Πόλεμο στους σορτκάκηδες με «παραδοσιακή» συνταγή ΔΝΤ ξεκίνησε η ΕΚΤ. Βασική προϋπόθεση και η λήψη μέτρων για να είναι «απειλητικό» το τσίλλιμα της αρκούδας…

Με την καθοδική πίεση που ασκείται στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στις δευτερογενείς αγορές, θα μπορούν πιο εύκολα τα κράτη (ιδίως του νότου) να εκδώσουν νέο χρέος σε υποφερτά επιτόκια.

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας την περασμένη εβδομάδα να προχωρήσει σε απεριόριστη αγορά ομολόγων από τη δευτερογενή αγορά δεν αποτελεί μεγάλη έκπληξη. Παρόμοιες κινήσεις είχαν γίνει και στο παρελθόν. Ωστόσο, με τη νέα της απόφαση η ΕΚΤ μπαίνει πλέον σε παραδοσιακές μεθόδους αντιμετώπισης της κρίσης, οι οποίες ακολουθήθηκαν και στο παρελθόν, με πολύ θετικά αποτελέσματα.

Τσιλλώ να βγάλω μέλι…

Η ΕΚΤ, αγοράζοντας κρατικά ομόλογα, ουσιαστικά τιμωρεί τους επενδυτές –και δη τους σπεκουλαδόρους– που ποντάρουν στην περαιτέρω μείωση των τιμών των ομολόγων και την αντίστοιχη αύξηση των αποδόσεων και των σπρεντ. Κι αυτό, διότι οι αγορές ασκούν αυξητικές πιέσεις στις τιμές και οδηγούν τα σπρεντ προς τα κάτω.

Αυτή η κίνηση έχει διπλό όφελος. Πρώτο, όσοι επενδυτές ποντάρουν στη μείωση των τιμών και «σορτάρουν» κρατικά ομόλογα, θα χάσουν πολλά εκατομμύρια. Αυτές οι «αρκούδες» (επενδυτές που αναμένουν μείωση των τιμών στις αξίες) πολύ συχνά συνάπτουν συμβόλαια για μελλοντική πώληση των ομολόγων σε άλλους επενδυτές, σε προκαθορισμένες τιμές, χωρίς όμως να έχουν στην κατοχή τους τα ομόλογα.

Η λογική του σορταρίσματος είναι απλή: Εάν λόγου χάρη συμφωνήσω να πωλήσω 100 ομόλογα (ή οτιδήποτε άλλο) σε τιμή 900 ευρώ το ένα την 1η Δεκεμβρίου 2012, χωρίς να έχω σήμερα στην κατοχή μου αυτά τα αγαθά, τότε ελπίζω πως κάποια στιγμή μεταξύ σήμερα και της 1ης Δεκεμβρίου, η τιμή θα μειωθεί κάτω από 900 ευρώ «το κομμάτι». Έτσι, θα μπορώ να αγοράσω το αγαθό σε ευνοϊκή τιμή και να κερδίσω από τη διαφορά. Εάν, για παράδειγμα η τιμή κάποια στιγμή μειωθεί στα 850 ευρώ, τότε θα μπορώ να αγοράσω τα ομόλογα σε αυτή την τιμή και να τα πωλήσω στην προκαθορισμένη τιμή των 900 ευρώ, κερδίζοντας 50 ευρώ «το κομμάτι» και συνολικά 500 ευρώ.

Αυτές οι πράξεις δημιουργούν σε κολοσσούς και μεγαλοεπενδυτές ισχυρότατα κίνητρα για να ασκήσουν πιέσεις (νόμιμες και θεμιτές, ή κα αθέμιτες) για να μειωθεί στο μεσοδιάστημα η τιμή.

Με την απόφαση της ΕΚΤ, όμως, εξασφαλίζεται πως όσοι επενδυτές έχουν μπει σε αυτή τη λογική, με αποτέλεσμα να σορτάρουν τα κρατικά ομόλογα ποντάροντας εκατομμύρια (και ενίοτε δισεκατομμύρια) στη μείωση των τιμών και την αντίστοιχη αύξηση των επιτοκίων, θα χάσουν χρήματα. Αυτός είναι και ο λόγος που η όλη άσκηση περιλαμβάνει και την πρόνοια πως οι αγορές ομολόγων στις δευτερογενείς αγορές θα είναι απεριόριστες. Με τη χωρίς περιορισμό εξαγγελία για αγορά ομολόγων, οι σπεκουλαδόροι δεν μπορούν να γνωρίζουν πότε θα τελειώσει η παρέμβαση, για να αρχίσουν εκ νέου το σορτάρισμα.

Έτσι, όσοι παραμένουν «αρκούδες» και αναμένουν πως οι τιμές θα συνεχίσουν να μειώνονται, έχουν να χάσουν ποντάροντας στις εκτιμήσεις τους. Αυτή η κίνηση της ΕΚΤ, ουσιαστικά δημιουργεί «διά της βίας» την εκτίμηση στην αγορά πως οι τιμές των ομολόγων θα αυξηθούν, μετατρέποντας τις «αρκούδες» σε «ταύρους».

Το μεγάλο κόλπο

Το μεγάλο κόλπο του «σφιξίματος της αρκούδας» είναι πως οι επενδυτές που πόνταραν μεγάλα ποσά στη μείωση των τιμών έχουν πλέον κίνητρο για να αγοράσουν ομόλογα σε αυξημένες τιμές. Με αυτό τον τρόπο αποκτούν κατά κάποιο τρόπο «αντασφάλιση» (hedge) κατά της περαιτέρω αύξησης των τιμών. Εάν το ομόλογο του παραδείγματος αυξηθεί στα 950 ευρώ, τότε ο επενδυτής του παραδείγματος θα χάσει 50 ευρώ για το κάθε ένα (πουλώντας το στα 900 ευρώ). Για να αποφύγει ακόμα μεγαλύτερες ζημιές, θα τρέξει να αγοράσει μερικά ομόλογα πριν να αυξηθούν κι άλλο οι ζημιές.

Έτσι, όμως, και ο ίδιος ασκεί πιέσεις στις τιμές, μειώνοντας τα επιτόκια και στην προσπάθειά του να αυτοπροστατευτεί, ενισχύει την τάση που του δημιουργεί ζημιές.

Αυτό, ακριβώς, είναι το «σφίξιμο»: Αναγκάζεται να μπει στον χορό και να γίνει «ταύρος», αφού τρέχοντας να αγοράσει για να προλάβει επιπλέον αύξηση των τιμών, ουσιαστικά ποντάρει πλέον εναντίον της προηγούμενής του επένδυσης, στην αύξηση των τιμών.

Και μείωση επιτοκίων

Ένα δεύτερο στοιχείο της απόφασης είναι πως, με την καθοδική πίεση που ασκείται στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στις δευτερογενείς αγορές, θα μπορούν πιο εύκολα τα κράτη (ιδίως του νότου) να εκδώσουν νέο χρέος σε υποφερτά επιτόκια.

Το κυπριακό ομόλογο που λήγει τον Ιούλιο του 2013, σήμερα καταγράφει τιμή 905 ευρώ (με ονομαστική αξία τα 1.000 ευρώ). Η απόδοση, ενώ στο κουπόνι είναι 3,75%, στην πραγματικότητα φτάνει το τρομακτικό 18,39%. Εάν η Κύπρος εκδώσει νέο ομόλογο, οι επενδυτές δεν θα έχουν κανένα λόγο να πληρώσουν 1.000 ευρώ έκαστο, για να έχουν απόδοση 3,75%, αλλά θα πιέσουν για να γίνει «έκπτωση» και το επιτόκιο να αυξηθεί κοντά το 18,39%. Γι’ αυτό και δεν μπορεί η Κύπρος (όπως και η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ισπανία) να δανειστεί με υποφερτά επιτόκια. Αυτό εννοείται όταν αναφέρονται οι ειδικοί σε «αποκλεισμό από την αγορά».

Οι αγορές, λοιπόν, την ΕΚΤ, θα ασκήσουν πίεση στη «έκπτωση» του ομολόγου και θα μειώσουν τα επιτόκια για να δημιουργηθεί κίνητρο σε δανειστές να αγοράζουν ομόλογα με πιο χαμηλά επιτόκια.

Η τακτική αυτή, γνωστή ως «σφίξιμο της αρκούδας», έχει δοκιμαστεί πολλές φορές, με ιδιαίτερη επιτυχία στην κρίση των ασιατικών τίγρεων τη δεκαετία του 1990, αλλά και στη Λατινική Αμερική. Αποτελεί, δε, «αγαπημένη» επιλογή του ΔΝΤ, αφού είναι μία από τις πολιτικές του με τη μεγαλύτερη επιτυχία.

Πάντως, η συμφωνία πως οι αγορές ομολόγων θα γίνονται μόνο για κράτη που ακολουθούν πορεία διόρθωσης των ελλειμμάτων τους και βρίσκονται σε φάση εφαρμογής Μνημονίου ή υλοποίησης μεταρρυθμίσεων, μάλλον ενισχύει το «σφίξιμο», ενώ την ίδια ώρα προστατεύει και τα πιο υγιή κράτη από τον κίνδυνο να φορτωθεί η ΕΚΤ με σκουπίδια που αγοράστηκαν σε αυξημένες τιμές.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s