Πώς μας παραπλανούν…

Δημόσιες τοποθετήσεις για το Μνημόνιο και την Τρόικα δεν λένε (συνήθως) την αλήθεια….

Ένα από τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την πληροφόρηση που εξελίσσεται σχετικά με τα δημόσια οικονομικά, έχει να κάνει και με την ποιότητα της πληροφόρησης. Εκτός από τις κατ’ επανάληψη παραπλανητικές δηλώσεις σχετικά με τις γνωστές επενδύσεις που αναμένονταν αλλά εύκολα κατέρρευσαν, παρόμοια είναι και η εικόνα σχετικά με τα δημόσια οικονομικά. Όπως έχει πλέον διαφανεί, δεν πρέπει να παίρνει κανείς τοις μετρητοίς τις δηλώσεις που γίνονται, αφού αυτές περιλαμβάνουν σωρεία από ανακρίβειες και στοιχεία που δεν ισχύουν. Παρακάτω παραθέτουμε μερικά παραδείγματα:

Οι συντάξεις
Το πρώτο σημείο στο οποίο έγινε αναφορά, αφορά στη μείωση των συντάξεων. Με δηλώσεις που έγιναν από την υπουργό Εργασίας, σημειώθηκε πως η Κύπρος αντιτάσσεται στη μείωση των συντάξεων, διότι αυτές είναι ήδη χαμηλές και ένα 44% των συνταξιούχων μας ήδη ζει κάτω από το όριο της φτώχειας. Έτσι, σύμφωνα με τις ίδιες δηλώσεις, οι οριζόντιες περικοπές στις συντάξεις θα προκαλέσουν μεγάλα προβλήματα στους συνταξιούχους με τις πιο χαμηλές συντάξεις.

«΄Άλλα λέω κι άλλα κάνω…»

Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί πως σε καμία περίπτωση δεν έγινε μια τέτοια αναφορά από την Τρόικα. Οι εισηγήσεις της Τρόικας για οριζόντιες περικοπές στις συντάξεις δεν αφορούν τους συνταξιούχους που πληρώνονται από το ΤΚΑ, αλλά τους συνταξιούχους του Δημοσίου. Αυτοί οι συνταξιούχοι δεν βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας – επομένως η κ. Χαραλάμπους δήλωσε πως δεν δέχεται μια περικοπή την οποία κανένας δεν εισηγείται και οι δηλώσεις είναι παραπλανητικές.

Κοινωνική συνοχή
Ένα δεύτερο σημείο αφορά στο γεγονός ότι η Τρόικα, μέσω του αρμόδιου επιτρόπου της Ε.Ε. αλλά και της επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κριστίν Λαγκάρντ, έχουν αποδεχτεί το σχόλιο του Προέδρου της Δημοκρατίας πως τα όποια μέτρα πρέπει να διατηρούν την κοινωνική συνοχή. Γι’ αυτό, λένε πολλοί, οι συντάξεις και οι μισθοί στο Δημόσιο δεν θα μειωθούν δραματικά.

Εδώ οι όποιοι πανηγυρισμοί και το αίσθημα ανακούφισης πως «μας κατανοούν», όπως γράφτηκε και ειπώθηκε πολλάκις την περασμένη εβδομάδα, είναι μάλλον αδικαιολόγητα. Το ΔΝΤ, αλλά και η Κομισιόν, έχουν πολλές φορές σημειώσει πως το σύστημα που επικρατεί στην Κύπρο δεν συνάδει με τις αρχές της «κοινωνικής δικαιοσύνης». Σημειώνουν πως οι υψηλές συντάξεις χωρίς εισφορές στο Δημόσιο, σε συνδυασμό με τους σχετικά υψηλούς μισθούς και την ασφάλεια εργασίας στο Δημόσιο, δημιουργούν πολίτες «δύο ταχυτήτων». Μάλιστα, στην περίπτωση του ΔΝΤ σημειώνεται πως ακόμα και η ΑΤΑ έχει αυτό τον αντίκτυπο.

Αυτές οι θέσεις εμφανίζονται σε πρόσφατες (όχι όμως του 2011 και 2012) εκθέσεις του ΔΝΤ κάτω από το Άρθρο Δ για την Κύπρο, αλλά και στα δοκίμια εργασίας των τεχνοκρατών της Κομισιόν, από τα οποία απορρέουν οι 7 συστάσεις για την Κύπρο. Στην περίπτωση του ΔΝΤ, μάλιστα, συγκεκριμένη μελέτη για το συνταξιοδοτικό στην Κύπρο και την ανάγκη για μεταρρυθμίσεις βρίσκει πως χωρίς μείωση των συντάξεων στο Δημόσιο, την επιβολή εισφορών και την εξίσωσή τους με τις συντάξεις και τους όρους του ΤΚΑ, δεν μπορεί να υπάρξει κοινωνική συνοχή (Mario Catalan, Alexander Hoffmaister και Jaime Guajardo: Addressing the Macroeconomic Consequences of Aging in Cyprus: The Case for Pension Reform).
Έτσι, όταν στελέχη της Τρόικας συμφωνούν μαζί μας πως είναι σημαντική η διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, πρέπει να είναι σαφές πως αυτή η δήλωση προκρίνει μέτρα που στην Κύπρο θεωρείται πως καταπατούν «κεκτημένα».

Το ρωσικό δάνειο
Ίσως το μεγαλύτερο αλαλούμ αφορά στο ρωσικό δάνειο. Οι πληροφορίες, ακόμα και από υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη, είναι εντελώς συγκεχυμένες. Ενώ κυβερνητικές πηγές σημειώνουν πως το δάνειο «επίκειται», την ίδια ώρα λένε πως δεν αναμένεται κάτι «στο παρόν στάδιο». Ενώ, ακόμα, λένε ότι ο ίδιος ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει αποφασίσει πως θα μας παραχωρήσει το δάνειο, την ίδια ώρα λέγεται πως θα πρέπει πρώτα να καταστεί τελεσίδικη η πολιτική απόφαση. Ταυτόχρονα, παραχωρούνται πληροφορίες στους Ρώσους από την κυβέρνηση, αλλά αυτό «δεν έχει σχέση με το δάνειο».

Επιπλέον, ενώ πολλοί παράγοντες (π.χ. κυβερνητικός εκπρόσωπος) της κυβέρνησης σχολιάζουν πως θέλουμε το δάνειο ως «διαπραγματευτικό χαρτί» για να «ενισχύσουμε τα όπλα μας» απέναντι στην Τρόικα, ο υπουργός Οικονομικών δήλωσε ξεκάθαρα πως «θα αποφασίσουμε μαζί» με την Τρόικα τι θα πράξουμε σχετικά με το δάνειο, όταν γίνουν γνωστοί οι όροι του από τη Ρωσία.

Το φυσικό αέριο
Την ίδια ώρα, γίνονται πολλές αναφορές στα 300 εκατ. ευρώ που αναμένει η κυβέρνηση να εισπράξει από τον β΄ γύρο αδειοδοτήσεων για το φυσικό αέριο. Σημειώνεται, δε, πως τα έσοδα αυτά θα πρέπει να συνεκτιμηθούν από την Τρόικα για το 2013. Ωστόσο, το ποσό αυτό δεν είναι κάτι παραπάνω από μια εκτίμηση, κάτι που έχει επίσης σημειώσει και ο υπουργός Οικονομικών, Βάσος Σιαρλή. Θα ήταν μάλλον περίεργο να συνεκτιμηθεί το συγκεκριμένο έσοδο χωρίς να υπάρχει καμία ασφαλής ένδειξη για το ύψος ή το χρονικό σημείο στο οποίο θα γίνουν οι εισπράξεις από την αδειοδότηση.
Επιπλέον, όπως έχει γράψει η «Κ» και παλαιότερα, η Τρόικα (και δη η επικεφαλής του κλιμακίου του ΔΝΤ, Ντέλια Βελκουλέσκου) δεν θεωρεί πως αυτά προσφέρονται απλώς για «κλείσιμο τρυπών» ή για στήριξη του κρατικού μισθολογίου. Αυτή η στάση ξεκαθαρίζεται, όχι μόνο μέσα από τις διαχρονικές θέσεις του ΔΝΤ, αλλά και μέσα από πρόσφατο δοκίμιο εργασίας της κ. Βελκουλέσκου, το οποίο μάλιστα περιέχει πολλές «προειδοποιήσεις» για χώρες που ανακαλύπτουν φυσικό πλούτο. Όπως ειπώθηκε πολλές φορές, η «ολλανδική νόσος» και η «κατάρα των πόρων» αποτελούν μέγα κίνδυνο –μέσα από τον διαπεραστικό πληθωρισμό και τη διάβρωση της ανταγωνιστικότητας– για τις χώρες που ανακαλύπτουν πλούτο, όπως π.χ. κοιτάσματα φυσικού αερίου.

Έτσι, δεν μπορεί η Κύπρος εκ του ασφαλούς να στηριχθεί στο απλοϊκό επιχείρημα πως «θα έχουμε υψηλά έσοδα» από το φυσικό αέριο, χωρίς να δώσει ταυτόχρονα ένα σαφές πλάνο αξιοποίησης των εσόδων, για να μπορεί να συνυπολογιστεί το φυσικό αέριο στους υπολογισμούς της Τρόικας.

Όπως φαίνεται από τα πιο πάνω –που είναι μερικά μόνο παραδείγματα– δεν μπορεί κανείς να εξαρτάται από τις δημόσιες δηλώσεις που γίνονται, αλλά ούτε και από την ερμηνεία των δηλώσεων. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της «κοινωνικής συνοχής», μια έννοια την οποία το ΔΝΤ τεκμηριώνει ως πολύ σημαντικό στόχο αλλά και λόγο για την κατεπείγουσα μείωση στις συντάξεις του Δημοσίου και την αύξηση των εισφορών, χωρίς μάλιστα να αποφεύγει και την εισήγηση να μειωθεί ριζικά και το εφάπαξ.

Η κάθε δήλωση που γίνεται, τόσο από επίσημα χείλη στην Κύπρο, όσο και από στελέχη της Τρόικας και των τριών μερών της, θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με προσοχή. Η εκ πρώτης όψεως ανάγνωσή τους μπορεί να είναι είτε καταστροφική για την Κύπρο και την κοινωνία της, είτε αιτία για πανηγυρισμούς. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση συστήνεται στους αναγνώστες ιδιαίτερη προσοχή όταν ακούγονται τέτοιες πληροφορίες, οι οποίες πολλές φορές είναι εύηχες και πομπώδεις.

Εξάλλου, η εμπειρία από σειρά άλλων παραδειγμάτων (επένδυση του Κατάρ, επένδυση στο παλιό αεροδρόμιο Λάρνακας, «μαζική κάθοδος» Κινέζων επενδυτών σε ακίνητα, Κυπριακές Αερογραμμές, αγορά κυπριακών ομολόγων από την οικογένεια Γκερμεζιάν κ.ο.κ.) δείχνει πως όσο πιο εντυπωσιακή είναι η είδηση, τόσο πιο μικρό καλάθι θα πρέπει να κρατάμε.

2 thoughts on “Πώς μας παραπλανούν…

  1. Ή το να μιλούν για ανάπτυξη, αλλά να κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους για να παραμένει η ΑΤΑ ως έχει, να παραμένει το χάσμα απολαβών δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, να μην υπάρχει αξιολόγηση της εργασίας των μελών της ΠΑΣΥΔΥ, να υπάρχει αδιαφάνεια στα οικονομικά των κομμάτων και πάει λέγοντας…

  2. ή όταν λένε

    “Όταν θα γίνει κατανοητό πως είναι δυνατόν π.χ. να ευημερήσει ένας εργαζόμενος ακόμη και χωρίς ΑΤΑ, ”

    την στιγμή που δεν εξηγούν πως,
    εφόσον οι μισθοί πάνε κάτω και οι τιμές των αγαθών πάνε πάνω με ιλλιγιώδεις ταχύτητες
    πως μπορεί να ευημερήσει με καλπάζων πληθωρισμό; μπορείς να το εξηγήσεις πρακτικά πως μπορεί να γίνει αυτό;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s