Χάνεται και ο (χαμηλωμένος) στόχος του 3,5%

 

Το συνεχές χαμήλωμα του πήχη στα δημόσια οικονομικά δεν έφερε την ανακούφιση που αναζητούσε η κυβέρνηση. Κι αυτό, διότι οι δημοσιονομικοί στόχοι παραμένουν παντελώς εκτός πορείας, κυρίως λόγω της καθυστέρησης στην υλοποίηση του δημοσιονομικού πακέτου για τη μείωση του ελλείμματος.

Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε πως το πακέτο θα είχε δημοσιονομικό αντίκτυπο ύψους 150 με 200 εκατ. ευρώ (γύρω στο 1% του ΑΕΠ), με στόχο τη μείωση του ελλείμματος από το 3,5% που ήταν η δημοσιονομική πρόβλεψη, στο 2,5% του ΑΕΠ που είναι ο δημοσιονομικός στόχος και η δέσμευση της Δημοκρατίας.

Σήμερα, οι στόχοι αυτοί έχουν αναθεωρηθεί και η Κύπρος –ασχέτως των «δεσμεύσεών» της– προβλέπει πως το έλλειμμα θα αυξηθεί στο 3,5% του ΑΕΠ μετά τη λήψη μέτρων και στο 4,5% αν δεν υλοποιηθεί το πακέτο.

Ή σκληρά ή τίποτε
Παρά την αύξηση του προβλεπόμενου ελλείμματος πριν από τη λήψη μέτρων (από 3,5% σε 4,5% του ΑΕΠ), σε ερώτηση της «Κ» κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο κ. Σιαρλή είπε πως το δημοσιονομικό πακέτο διατηρεί τα ίδια μεγέθη και πως ο αντίκτυπός του παραμένει στη 1 εκατ. μονάδα του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου 180 εκατ. ευρώ.

Η κυβέρνηση, όμως, έχει πλέον δύο επιλογές μπροστά της: Είτε να εγκαταλείψει και τον νέο στόχο (του 3,5%) για το έλλειμμα είτε να φέρει ιδιαίτερα εκτενή και μάλλον σκληρά μέτρα. Με βάση τις ενδείξεις που έχουμε μέχρι σήμερα, αλλά και σχόλια κυβερνητικών πηγών («πού θέλεις δηλαδή να έβρουμεν 150 εκατ. ευρώ μάνι-μάνι ώς τον Δεκέμβριο;»), δεν φαίνεται πως η κυβέρνηση έχει την οποιαδήποτε πρόθεση να κρατηθεί εντός των στόχων που έχει θέσει –και αναθεωρήσει.

Το ζήτημα που έχει τεθεί, μετά την καθυστέρηση τεσσερισήμισι μηνών από το αρχικό χρονοδιάγραμμα (τέλη του Μάη), έχει να κάνει με την επίδραση που μπορούν να έχουν τα μέτρα στα δημόσια ταμεία.

Με βάση τους αρχικούς υπολογισμούς, το πακέτο μέτρων, που περιείχε αρχικά κάποιες φορολογικές αυξήσεις, αλλά και ουσιαστικές μειώσεις δαπανών, θα μπορούσε να υλοποιηθεί γύρω στα μέσα Ιουνίου ή το πολύ στις αρχές Ιουλίου. Έτσι, το πακέτο θα είχε μπροστά του περίπου 6 μήνες υλοποίησης μέχρι το τέλος του έτους, για να αποφέρει το αποτέλεσμα για το οποίο είχε σχεδιαστεί –δηλαδή την εξοικονόμηση στο Δημόσιο που να αντιστοιχεί στο 1% του ΑΕΠ.

Σήμερα, όμως, με το ημερολόγιο να δείχνει ήδη τα μέσα Σεπτεμβρίου, δεν είναι δυνατόν να τεθεί το πακέτο σε ισχύ πριν από τις αρχές Οκτωβρίου, μια εκτίμηση που είναι μάλλον υπεραισιόδοξη.

Αντί, δηλαδή, να έχει μπροστά του έξι μήνες εφαρμογής για να εξοικονομήσει 150 με 200 εκατ. ευρώ, θα έχει τον μισό χρόνο. Συνεπάγεται πως τα μέτρα που θα πρέπει να περιληφθούν, θα πρέπει να είναι ακόμα πιο έντονα (βλέπε σκληρά), εάν θα μπορέσει η κυβέρνηση να εξοικονομήσει το ίδιο ποσό, στον μισό χρόνο.

Έτσι καταλήγουμε στο ίδιο συμπέρασμα: Είτε θα εγκαταλείψει η κυβέρνηση ακόμα και τον αναθεωρημένο στόχο για δημοσιονομικό έλλειμμα της τάξης του 3,5% είτε θα λάβει ιδιαίτερα σκληρά μέτρα. Μάλιστα, με δεδομένο το μικρό χρονικό διάστημα που παραμένει, είναι προφανές πως οι όποιες φορολογικές αυξήσεις δεν είναι δυνατόν να πετύχουν εντός του 2012, αφού δεν υπάρχει χρόνος για εισπράξεις. Επομένως, εάν ισχύουν οι δημόσιες δηλώσεις πως το πακέτο «προχωρεί» και πως όταν θα υλοποιηθεί θα είναι ικανό να συγκρατήσει το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 3,5% του ΑΕΠ, αυτό συνεπάγεται αυξημένες μειώσεις στις δαπάνες του κράτους και δη στο κρατικό μισθολόγιο.

Πάντως, οι συνεχείς καθυστερήσεις, αλλά και η αναθεώρηση των στόχων, μάλλον αποτελούν μια πρώτη γεύση για τις προθέσεις της κυβέρνησης σχετικά και με το Μνημόνιο. Πλέον, το μόνο που παραμένει είναι να περιμένει κανείς την όποια κίνηση από πλευράς της κυβέρνησης –αν γίνει κάποια κίνηση.

Μακρύ το ιστορικό
Όπως είναι γνωστό, δημοσιονομικός στόχος της κυβέρνησης ήταν μέχρι και τον Αύγουστο, η συγκράτηση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 2,5% του ΑΕΠ. Μάλιστα, στο συγκεκριμένο θέμα καταγράφηκε άλλη μια σημαντική απόκλιση στη λογική του Υπουργείου Οικονομικών από τη μία και του Προεδρικού από την άλλη. Ενώ ο Πρόεδρος Χριστόφιας και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέφανος Στεφάνου, σχολίαζαν πως «δεν είναι το τέλος του κόσμου, αν το έλλειμμα φτάσει στο 3%», ο υπουργός Οικονομικών, Βάσος Σιαρλή, δήλωνε κατ’ επανάληψη και για αρκετούς μήνες με βεβαιότητα πως ο στόχος του 2,5% θα ήταν εφικτός. Μάλιστα, ο υπουργός Οικονομικών σχολίασε πολλές φορές πως αυτός ο στόχος αποτελεί «δέσμευση» της Κυπριακής Δημοκρατίας και πως η Κύπρος «θα υλοποιήσει τις δεσμεύσεις της».

Σημειώνεται, επίσης, πως η συγκράτηση του ελλείμματος σε επίπεδα κάτω του 3% του ΑΕΠ αναφερόταν και στην επιστολή που απέστειλε η Κύπρος με την αίτησή της για ένταξη στον Μηχανισμό.
Για τον σκοπό αυτό ανακοινώθηκε η εκπόνηση του πακέτου για το δημοσιονομικό έλλειμμα, το οποίο επέμενε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος πως θα ήταν έτοιμο «στα τέλη του Μάη», για να αναθεωρήσει τη θέση του, λέγοντας πως θα ήταν έτοιμο «στο πρώτο δεκαήμερο του Ιούνη». Το πακέτο δεν έχει ακόμα εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο. Σύμφωνα με υψηλόβαθμο κυβερνητικό στέλεχος, το πακέτο έχει ετοιμαστεί «εδώ και μήνες» στο Υπουργείο Οικονομικών, αλλά δεν εγκρίνεται από το Προεδρικό.

Η «Κ», έγραψε πάντως σε εκτενές ρεπορτάζ στις 10 Ιουνίου, όταν έληγε το επίσης αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα για το πακέτο, πως ο στόχος του 2,5% είχε «ήδη χαθεί», αφού η πορεία των δημόσιων οικονομικών ήταν ήδη ορατή και ξεκάθαρη. Παραμένει άγνωστο γιατί η κυβέρνηση περίμενε μέχρι τα τέλη Αυγούστου για να λάβει το οποιοδήποτε μέτρο, πέρα, φυσικά, από το γεγονός ότι ο Αύγουστος είναι μήνας διακοπών.

Πώς θα αντέξουν ως τον Δεκέμβριο τα ταμεία

Με δυσκολία θα μπορέσει η κυβέρνηση να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις τους επόμενους δύο μήνες, αν λάβει κανείς υπόψη τα διαθέσιμα στοιχεία. Εξαιρουμένων των εσόδων, που επιταχύνονται μετά τον Νοέμβριο, προς το τέλος του έτους οι δαπάνες μόνο για το χρέος που λήγει και τις δαπάνες προσωπικού, φτάνει το 1,15 δισ. ευρώ. Αυτός είναι και ο πιο συντηρητικός υπολογισμός που μπορεί να γίνει, και από το συνολικό ποσό εξαιρούνται όλες οι άλλες δαπάνες του κράτους, συμπεριλαμβανομένων και των λειτουργικών.

Αν λάβει κανείς τις συνολικές προϋπολογιζόμενες δαπάνες, σε συνάρτηση με τις ανάγκες δαπανών για το επόμενο δίμηνο (εξαιρείται ο Σεπτέμβριος), τότε το κράτος θα πρέπει να εξασφαλίσει εξοικονομήσεις ύψους 899 εκατ. ευρώ. Ελλείψει αρκετών από τα στοιχεία, οι υπολογισμοί βασίζονται σε εκτιμήσεις (βλέπε «Info») γι’ αυτό πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ενδεικτικοί.

Οι ανάγκες, ωστόσο, σε κάθε περίπτωση προσεγγίζουν τα 900 εκατ. ευρώ. Για να γίνει αυτή η εξοικονόμηση, η κυβέρνηση έχει μια σειρά από επιλογές:

Πρώτο, ένα σημαντικό ποσό, θα εξασφαλιστεί, σύμφωνα με πληροφόρηση, από την ανανέωση χρέους που λήγει μέσα στους επόμενους δύο μήνες, από ιδιώτες (τράπεζες) που το κατέχουν σήμερα. Αυτή η ανανέωση ανέρχεται περίπου στο 0,5 δισ. ευρώ. Ωστόσο, αυτή η πρακτική, πέρα από τη μεγάλη έκθεση της χώρας στο ρίσκο που συνεπάγεται η συνεχής ανανέωση βραχυπρόθεσμου χρέους, εν πάση περιπτώσει, δεν αρκεί για να ικανοποιήσει όλες τις ανάγκες του Δημοσίου, ακόμα και μέχρι το τέλος Νοεμβρίου.
Εν τω μεταξύ, οι δαπάνες του κράτους για τα συγκεκριμένα βραχυπρόθεσμα δάνεια παραμένουν αδιευκρίνιστες, αλλά μία εκ πρώτης όψεως εκτίμηση θέτει το κόστος των δανείων αυτών σε επίπεδα κοντά στα 60 με 75 εκατ. ευρώ, μόνο για τους μήνες Οκτώβριο και Νοέμβριο, παρόλο που στην πραγματικότητα δεν γίνεται πληρωμή στους τόκους (αντί τούτου, πωλούνται με «έκπτωση» στην ονομαστική τους αξία τα γραμμάτια). Η ανανέωση του χρέους μπορεί να βοηθήσει την κυβέρνηση να τα «βγάλει βόλτα» ως τις αρχές Δεκεμβρίου, νοουμένου ότι θα γίνουν επιπλέον εξοικονομήσεις, αφού θα χρειαστούν επιπλέον εκδόσεις ή επανεκδόσεις χρέους που δεν καλύπτονται από την «καλή θέληση» πιστωτών όπως την FBME, την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και τον συνεργατισμό.

Δεύτερο, η κυβέρνηση σίγουρα θα πρέπει να «κόψει» πολλές δαπάνες, ακόμα και μερικές από εκείνες που αποτελούν συμβατικές της υποχρεώσεις. Είναι ήδη ξεκάθαρο πως το κράτος καθυστερεί ουσιαστικά (κάποτε για περισσότερο από έξι μήνες) πληρωμές που οφείλει στον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος συχνά δεν παίρνει τα δεδουλευμένα. Επιπλέον, αποζημιώσεις, απαλλοτριώσεις, επιχορηγήσεις, χορηγίες σε Δήμους κ.λπ. έχουν ήδη κοπεί και είναι προφανές πως καθυστερούν με στόχο να διατηρηθεί η ικανότητα του κράτους να εξυπηρετήσει τις υποχρεώσεις του σε μισθούς και συντάξεις.

Τέλος, η κυβέρνηση έχει την «τελευταία γραμμή άμυνας», τις καταθέσεις στα Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα και την Κεντρική Τράπεζα. Σύμφωνα με υπολογισμούς της «Κ», που συνάδουν με πληροφορίες, το ποσό αυτό φτάνει στο 0,5 δισ. ευρώ. Αυτά τα χρήματα μπορεί μεν να δώσουν το κράτος από τη στάση πληρωμών ώς το τέλος Νοεμβρίου ή και τις αρχές Δεκεμβρίου, αλλά αποτελούν το τελευταίο οχυρό και όταν αυτό το ρευστό χρησιμοποιηθεί από την κυβέρνηση, θα πρέπει πλέον το κράτος να θεωρείται πλήρως χρεοκοπημένο.

Με βάση τα πιο πάνω, η κυβέρνηση δεν μπορεί να ανασάνει, αφού ο μόνος τρόπος για επιβίωση των ταμείων έχει να κάνει με μέτρα εκτάκτου ανάγκης, τα οποία δεν έχουμε δει ούτε καν στην Ελλάδα. Μάλιστα, αυτές οι κινήσεις –όπως η χρησιμοποίηση των καταθέσεων της κυβέρνησης στην Κεντρική Τράπεζα– μάλλον θυμίζουν κράτος που βρίσκεται ενώπιον πλήρους κατάληψης από στρατιωτικούς εισβολείς.

One thought on “Χάνεται και ο (χαμηλωμένος) στόχος του 3,5%

  1. Τζιαι ο Ορφανίδης που τα μας τα εφόρτωσεν τούτα ούλλα να κυκλοφορά ελεύθερος! Εν κυβέρνησην που έχουμεν ολάν; Να ξέρουμεν ποιοί φταίν για ούλλα τζιαι να μεν τους συλλαμβάννουμεν;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s