Η πρώτη κανονιά του Πέρρι

Ας μας ενθουσιάσει λίγο αυτή η κρίση

Κάποτε η ευκαιρία παρουσιάζεται με τον πιο περίεργο τρόπο. Το1853, στις ακτές του Τόκυο εμφανίστηκε ένας μαύρος στολίσκος. Ο Αρχιπλοίαρχος Πέρρι που ήταν επικεφαλής είχε την απαίτηση να ανοίξει η Ιαπωνία την κλειστή της οικονομία στο αμερικανικό εμπόριο.

Θέλοντας να ξεκαθαρίσει τις προθέσεις του, έστειλε επιστολή στις στρατιωτικές αρχές –μαζί με δύο λευκές σημαίες– εξηγώντας τους πως όταν θα θέλουν να παραδοθούν, μπορούν να σηκώσουν τις σημαίες. Και μετά έκανε επίδειξη τα νέα του γαλλικά πυροβόλα σε διάφορα κτίσματα δίπλα από το λιμάνι.

Μαύρη σκιά στον ορίζοντα ήταν ο Πέρρι. Κι όμως, οι Ιάπωνες το είδαν ως ελπίδα

Όταν επέστρεψε μετά από μερικούς μήνες, οι Ιάπωνες είχαν έτοιμη τη «Συνθήκη Φιλίας και Εμπορίου» όπως τους είχε διατάξει ο αρχιπλοίαρχος Πέρρι. Η χώρα άνοιξε πολλά λιμάνια στο αμερικανικό εμπόριο, με χαμηλούς δασμούς τους οποίους αποφάσιζαν οι ξένοι. Αμερικανοί πολίτες θα ζούσαν στα λιμάνια, αλλά θα υπάγονταν στους αμερικανικούς, και όχι ιαπωνικούς, νόμους και δικαστήρια.

Η χώρα σύντομα μπήκε σε μια πορεία καταστροφής. Η ανεργία, ο πληθωρισμός και η ξένη επιβολή οδήγησαν σε σοβαρά κοινωνικά προβλήματα, ακόμα και πείνα. Η αναταραχή οδήγησε σε βία, τόσο με τη μορφή επαναστάσεων, όσο και με τη μορφή επιθέσεων κατά των ξένων.

Η ιστορία είναι καλά γνωστή – μάλιστα παρόμοια ήταν και η πορεία στην Κίνα, όπου επίσης η επιβολή οδήγησε σε ανέχεια. Οι Ιάπωνες, όμως, επέλεξαν ένα διαφορετικό δρόμο. Η πρώτη κανονιά του αρχιπλοίαρχου Πέρρι δεν ήταν απλώς μήνυμα επιβολής και η αρχή μιας δύσκολης περιόδου για το έθνος και τον λαό της Ιαπωνίας. Οι Ιάπωνες προτίμησαν να ακούσουν στις κανονιές του Πέρρι, το έναυσμα μιας πορείας που θα οδηγούσε εκεί που ίδιοι ήθελαν.

Η αποκατάσταση των Μεΐτζι, με το τέλος του σογκουνάτου Μπακουμάτσου το 1868, έφερε μαζί της μια σειρά ριζικών αλλαγών. Το φεουδαρχικό σύστημα των σαμουράι άρχισε να δίνει τη θέση του στη βιομηχανική επανάσταση. Η εισαγωγή τεχνολογίας από την Αμερική και την Ευρώπη έγινε μανία. Ο στρατός της Ιαπωνίας, από μεσαιωνικός έγινε μοντέρνος μέσα σε μερικά χρόνια. Το σύστημα ιδιοκτησίας γης άλλαξε. Η γραφειοκρατία έγινε αποδοτική, η γνώση και η επιχειρηματικότητα άνθισαν. Όταν τελείωνε το Μπακουμάτσου, ο ιαπωνικός εμπορικός στόλος αριθμούσε γύρω στα 15 σκάφη. Μέχρι το τέλος του αιώνα, προσέγγιζε τα 200.

Η πορεία έφτασε στο απόγειό της το 1905, όταν ο στόλος τους διέλυσε σχεδόν ολόκληρο το ρωσικό ναυτικό στη Σουτσίμα και κατέλαβε το Πορτ Άρθουρ. Έτσι, η Ιαπωνία έριξε τη Ρωσία στην επανάσταση, έβγαλε τη Βρετανία από την «Ένδοξη Απομόνωση» και εξήγγειλε στον κόσμο πως είχε φτάσει πλέον μια πανίσχυρη εμπορική, οικονομική και στρατιωτική δύναμη.

Κανονιές όπως εκείνες του αρχιπλοίαρχου Πέρρι ακούμε κι εμείς στην Κύπρο τον τελευταίο καιρό. ΑΤΑ, εφάπαξ, 13ος μισθός, επιδόματα και χορηγίες κινδυνεύσουν. Οι φόροι θα αυξηθούν. Η ύφεση θα συνεχιστεί και η ανεργία συνεχίζει την αυξητική της πορεία.

Το ερώτημα, όμως, είναι εμείς τι θα κάνουμε και με τι διάθεση θα προσεγγίσουμε αυτή την κρίση. Σε μια διπλή κίνηση που δείχνει πολύ ύποπτα συγχρονισμένη, ο Άντρος Κυπριανού έθεσε στο τραπέζι την έξοδο από το ευρώ και Γλαύκος Χατζηπέτρου κάλεσε την Πολιτεία να μην υπογράψει το Μνημόνιο. Δεν είναι της ώρας να διερωτηθούμε τι είδους σχέση έχουν με την πραγματικότητα.

Το Μνημόνιο θα πρέπει να τύχει ουσιαστικής διαπραγμάτευσης, αλλά θα είναι στα σίγουρα, εκ φύσεως, «υφεσιακό», παρόλο που σήμερα κάποιοι κάνουν πως «ξαφνιάζονται» που τα μέτρα δεν φέρνουν αμέσως, κοφτά και χωρίς δυσκολία την ανάπτυξη. Το σημαντικότερο όμως στοιχείο της σημερινής κατάστασης στην Κύπρο, είναι άλλο.

Μπροστά μας ανοίγεται μια τεράστια ευκαιρία. Το οικονομικό μας πρόβλημα δεν είναι απλώς οι τράπεζες και ασυδοσία που έδειξαν. Αυτό είναι σύμπτωμα και όχι η ασθένεια: Με τη λογική της αρπαχτής ζήσαμε πολλά χρόνια. Η ανίκανή μας βιομηχανία που έκανε μόνο εξαγωγές με «διασυνδέσεις», η εκμετάλλευση του πολέμου στον Λίβανο, το ΧΑΚ, η αρπαχτή του τουρισμού με τη χαμηλή ποιότητα και την υπερπροσφορά, η φούσκα των ακινήτων που τροφοδοτήθηκε από απρόσεκτο δανεισμό και φθηνό χρήμα… Όλα αυτά είναι εκφάνσεις μιας οικονομίας που ζει στη μετα-αποικιοκρατική της εποχή για πενήντα χρόνια. Το κράτος είναι εξίσου πεπαλαιωμένο, σπάταλο, ασύνδετο και πολυδάπανο.

Οι συνταγές είναι γνωστές, αλλά η διόρθωση δεν είχε ποτέ πάρει την ευκαιρία που της άξιζε. Σήμερα, και ενώ τα επόμενα χρόνια πρέπει να θεωρούνται χαμένα, έχουμε μπροστά μας ως χώρα την ευκαιρία να αλλάξουμε πολλά πράγματα. Να στηθεί εκ νέου η Παιδεία. Να αναδομηθεί το Δημόσιο –οι υπηρεσίες του και ο τρόπος λειτουργίας, από την αξιολόγηση των δημόσιων υπαλλήλων, μέχρι τα ωράρια, τη μηχανογράφηση και τον τρόπο διορισμού. Να αναθεωρηθεί πλήρως και με τόλμη η εποπτεία, από τον ανταγωνισμό μέχρι τα Ταμεία Προνοίας.

Κι αυτά δεν είναι παρά λίγα από τα πολλά παραδείγματα. Η τόλμη που έδειξαν οι Ιάπωνες, όταν απέτυχε το παραδοσιακό τους κράτος και η παραδοσιακή οικονομία, τους μετέτρεψε σε υπερδύναμη αντί για μια διαλυμένη και υπόδουλη φυλή. Οι κανονιές που ακούγονται ήδη στην Κύπρο μας καλούν κι εμάς να κάνουμε μια παρόμοια επανεκκίνηση, με κύριο στόχο να βγούμε από την κρίση πιο δυνατοί.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα λεφτά από το φυσικό αέριο μακριά από τους πολιτικούς. Όλους.

One thought on “Η πρώτη κανονιά του Πέρρι

  1. Μιχάλη, με την αναβλητικότητα που τους χαρακτηρίζει δεν ξέρω αν θα αντέξουμε να δούμε αυτά τα θάυματα της αλλαγής.Μάλλον προαπαθούν για την εξόντωση μας παρά για την βελτίωση των συνθηκών της ζωής μας και των παιδιών μας. Ο υπουργός οικονομικών εχάθηκεν, να μας πει δυο κουβέντες για το οικονομικό quo vadis της Κύπρου. Τον κατάπιε ο Πρόεδρος. Ο ανεκδιήγητος Πρόεδρος που λίγο έλειψε να δέρει τον Οδυσσέως εψές στον ΑΝΤ1 γιατί του έθιξε την ιδεολογία. Και τώρα , και πάντα ΑΚΕΛ ΑΚΕΛ ΑΚΕΛ….κατίσιη μας.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s