Οι όρχεις των πιθήκων…

Είναι πολύ μεγαλύτεροι από ό,τι θα νόμιζε κανείς. Οι όρχεις δε του γορίλα είναι εκπληκτικά μικροί (απ’ ό,τι διαβάζω). Τα ανθρώπινα αρσενικά είναι κάπου στη μέση. Όταν διαβάζει κανείς βιβλία όπως τον «Τρίτο χιμπαντζή» του καθηγητή στο UCLA, Jared Diamond, η πρώτη εντύπωση είναι απλή: Δεν ήξερα πως υπήρχε τόσο εκτενής βιβλιογραφία και ανάλυση για τους όρχεις των πρωτευόντων θηλαστικών. (Διερωτάται κανείς πόση πλάκα θα έκανε με αυτούς τους καθηγητές ο Φρόιντ, αλλά αυτό είναι μία άλλη ιστορία.)

Μελετώντας, όμως, τα γεννητικά όργανά τους οι ανθρωπολόγοι καταλήγουν σε σημαντικά συμπεράσματα σε σχέση με τη συμπεριφορά τους. Η ωορρηξία, η δομή των οικογενειακών σχέσεων, η κοινωνική σχέση με τους απογόνους τους, ακόμα και ο διαμοιρασμός των ρόλων στις κοινωνικές μονάδες, όλα αυτά οδήγησαν σε ανατομικές διαφοροποιήσεις που θα λάτρευε να διαβάζει σήμερα ο Δαρβίνος.

Όσο χρειάζονται, και τίποτε παραπάνω…

Ο γορίλας, για παράδειγμα, έχει μικρούς όρχεις, διότι δεν κάνει πολύ σεξ. Με σεξουαλική επαφή «μερικές φορές τον χρόνο, αν είναι τυχερός», εξηγεί ο Diamond, κάθε αρσενικός γορίλας είναι σε θέση να αισθάνεται σίγουρος πως μόνο αυτός έχει γονιμοποιήσει το θηλυκό με το οποίο έχει ζευγαρώσει. Έτσι δεν έχει ανάγκη να διαμορφώσει βιολογικούς τρόπους εξασφάλισης πως οι απόγονοί της έχουν τα δικά του γονίδια. Έτσι, οι όρχεις του έγιναν όλο και πιο μικροί «εξοικονομώντας χώρο και ενέργεια» για άλλους ιστούς «και μειώνοντας το ρίσκο από κίνδυνους όπως τον καρκίνο των όρχεων». Με τους αιώνες, έγιναν μόνο αρκετά μεγάλοι για να κάνουν τη δουλειά τους –οτιδήποτε πιο μεγάλο θα ήταν, απλώς, σπατάλη.

Αντίθετα, οι χιμπατζήδες έχουν τεράστιους όρχεις, αφού ζουν σε κατάσταση που ο Diamond χαρακτηρίζει ως «σεξουαλική νιρβάνα», με συνεχή ακροβατικά όργια. Έτσι, ο κάθε χιμπαντζής ποντάρει πως αυτός γονιμοποίησε το θηλυκό με το οποίο έχει ζευγαρώσει, εναποθέτοντας μεγάλο όγκο σπέρματος κατά την ώρα του ζευγαρώματος.

Το βιβλίο του Diamond δεν στέκει για πολύ στη σεξουαλικότητα, είτε την ανθρώπινη είτε εκείνη των μεγάλων ακροβατών της φύσης. Η ανάλυση για την ανθρώπινη εξέλιξη, τη γεωργία, την ανάπτυξη της τέχνης και της γλώσσας, διαχέονται από μία κοινή διαπίστωση. Η συμπεριφορά μας ως γένος, καθοδηγεί, τελικά, ακόμα και την ανατομία μας. Το ίδιο ισχύει και για τους θεσμούς μας.

Η οικονομία αφορά στον τρόπο με τον οποίο κοινωνικές ομάδες (οικογένειες, πόλεις, έθνη, η και μεγαλύτερες) διαχειρίζονται τους πόρους τους κάτω από συνθήκες σπανιότητας. Γι’ αυτό και η οικονομική ανάλυση δεν είναι απλώς μία μελέτη «των χρημάτων» αλλά της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Γι’ αυτό, εξάλλου, και το μάθημα που έμαθε ο Πινοσέτ, πως «οι οικονομίες δεν υπακούουν σε διαταγές», είναι σημαντικό.

Σήμερα η κυπριακή οικονομία, που με τα χρόνια έβαλε στο δικό της DNA μία σειρά από «γονίδια» που βασίζονταν σε μία παλαιότερης εποχής συμπεριφορά, καλείται να προσαρμοστεί. Σε πείσμα της «φυσικής» εξελικτικής πορείας της οικονομίας, όμως, πολλές από τις δομές μας παραμένουν αναλλοίωτες. Σκεφτείτε πως το Υπουργείο Γεωργίας παραμένει το μεγαλύτερο σε όγκο υπουργείο της Κύπρου, με το DNA του 1960. Ή, ακόμα, το τραπεζικό μας σύστημα αντιστέκεται στην εξέλιξη που απαιτεί η φύση του και βασίζεται ακόμα στην «αλληλοβοήθεια» μεταξύ των μελών μιας μικρής ελίτ και στην «αθώα απάτη» όπως την περιέγραψε ο Galbraith.

Οι οικονομίες, όμως, ακολουθούν τους δικούς τους, «φυσικούς» κανόνες και τις δικές τους αναπόφευκτες εξελικτικές πορείες. Ναι, όπως και η φύση, οι αγορές συχνά αποτυγχάνουν. Και, ναι, οι αγορές πρέπει σε κάποιες (πολύ συγκεκριμένες) περιπτώσεις να υποβοηθούνται και να καθοδηγούνται για να έχουμε αποτελέσματα που να επιτυγχάνουν μια ισορροπία (παρέτο) μεταξύ της αποδοτικότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Αλλά η γενικότερη πορεία δεν μπορεί να αλλάξει: όπως εξηγεί o Diamond για τους όρχεις των πιθήκων, το τελικό αποτέλεσμα δεν μπορεί να είναι άλλο από το κάθε όργανο να απορροφά όσο τον λιγότερο χώρο και ενέργεια που χρειάζεται για να επιτυγχάνει τον σκοπό του. Ο,τιδήποτε πιο μεγάλο μπορεί να εντυπωσιάζει, αλλά είναι απλά ένα επιπλέον ρίσκο και μια αχρείαστη δαπάνη.

Σε αντίθεση με την φύση, όμως, οι ανθρώπινες δομές δεν μπορούν να εξελικτούν σταδιακά. Τις πιο πολλές φορές, οι αλλαγές γίνονται με άλματα –και όταν πρόκειται για θεσμούς, γίνονται συνηδειτά.

Αλλά η βασική αρχή μένει: Αν, για παράδειγμα, το Τμήμα Αναδασμού έχει ακόμα υψηλόμισθους υπαλλήλους που δεν τους χρειαζόμαστε εδώ και 20 χρόνια, κάποιος θα πληρώσει. Αν η ανάπτυξη γης βασίζεται στην υπόθεση πως «οι τιμές των ακινήτων δεν θα πέσουν ποτέ», τότε θα χαθούν πολλά λεφτά.

Η οικονομία δεν πρόκειται να «υποακούσει» και να γίνει δίκαιη με πρόχειρους αυτοσχεδιασμούς όπως την αύξηση του κατώτατου μισθού και την διατήρηση της ΑΤΑ. Σε αντίθεση με τους όρχεις των πιθήκων, οι ανθρώπινες κοινωνικές-οικονομικές δομές αλλάζουν με άλματα, όχι σταδιακά. Και, αυτό που χρειάζεται σήμερα είναι η Κύπρος να αντιληφθεί πως έχει μπροστά της μια μοναδική ευκαιρία για να αλλάξει το DNA της.

Σε αντίθετη περίπτωση, απλά «θα περάσουμε», βγαίνοντας από την κρίση με μεγάλο πόνο, αλλά χωρίς καμία καινούρια προοπτική σε αντάλλαγμα για τις θυσίες μας.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα λεφτά από το γκάζι, μακριά από τους πολιτικούς.

One thought on “Οι όρχεις των πιθήκων…

  1. «Η οικονομία δεν πρόκειται να «υποακούσει» και να γίνει δίκαιη με πρόχειρους αυτοσχεδιασμούς όπως την αύξηση του κατώτατου μισθού και την διατήρηση της ΑΤΑ. Σε αντίθεση με τους όρχεις των πιθήκων, οι ανθρώπινες κοινωνικές-οικονομικές δομές αλλάζουν με άλματα, όχι σταδιακά. Και, αυτό που χρειάζεται σήμερα είναι η Κύπρος να αντιληφθεί πως έχει μπροστά της μια μοναδική ευκαιρία για να αλλάξει το DNA της.»

    θα ήθελα αν μπορείς να μου πεις πρακτικά τι εισηγείσαι να γίνει

    δηλαδή όπως εισηγείσαι

    1. να καταργηθεί η ΑΤΑ
    2. να μειωθεί ο κατώτατος μισθός
    να γράψεις τα 10 πιο σημαντικά

    3. (συμπλήρωσε εσύ αυτά που θεωρείς ότι πρέπει να γίνουν)

    επίσης, εφόσον στο μνημόνιο μπαίνουμε κυρίως λόγω των τραπεζών μπορείς να πεις πρακτικά τι εισηγείσαι να γίνει για τις τράπεζες;

    1. (συμπλήρωσε αυτά που θεωρείς ότι πρέπει να γίνουν για τις τράπεζες)
    2.
    3.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s