«Πάμε προς μια μικρή επανάσταση»

Άμεση ανακεφαλαιοποίηση  -τραπεζική ένωση  – ενιαία εποπτεία -Ευρώπη πολλαπλών ταχυτήτων -φόρος τόμπιν

Η Ευρώπη θα συνεχίσει με πολλαπλές ταχύτητες, με εκείνους που προχωρούν μπροστά, να «φωτίζουν τον δρόμο» για να ακολουθήσουν οι υπόλοιποι, σχολιάζει ο Μισέλ Μπαρνιέ, Επίτροπος Αρμόδιος για την Ενιαία Αγορά. Η Ενιαία Εποπτεία, η επιβολή του Φόρου επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, αλλά και τελικά η τραπεζική ένωση αποτελούν βασικό στοιχείο της προσπάθειας για να αντιμετωπιστεί η κρίση, αλλά και για να προετοιμαστεί το έδαφος για αντιμετώπιση των επόμενων κρίσεων. Ο κ. Μπαρνιέ σχολιάζει επίσης πως όσον αφορά στην άμεση ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών από τον Μηχανισμό Σταθερότητας, αυτό αποτελεί απόφαση του ίδιου του Μηχανισμού.

–Η ενιαία εποπτεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος στην Ε.Ε. αποτελεί βασική προτεραιότητα της Κομισιόν. Πώς προχωράει αυτή η προσπάθεια;
Θέλω να τονίσω πως η εποπτεία είναι ένα πράγμα, και ρύθμιση είναι άλλο. Συνεχίζουμε μεθοδικά να δημιουργούμε ένα πλαίσιο για τη ρύθμιση της εσωτερικής αγοράς. Θέλουμε να υπάρχει μόνο ένα «βιβλίο κανόνων» για τις τραπεζικές υπηρεσίες, που να καλύπτει και τα 27 κράτη-μέλη.

–Υπάρχει η εντύπωση, όμως, πως η προσπάθεια αυτή έχει κάπου σκαλώσει…
Παρακολουθούμε στενά την πρόοδο που κάνουμε. Διατηρούμε ένα ενημερωμένο πίνακα (scoreboard) τον οποίο μελετούμε με τους υπουργούς Οικονομικών κάθε μήνα, και ο οποίος περιλαμβάνει τον κάθε παίκτη, τον κάθε τομέα και το κάθε προϊόν που πρέπει να ρυθμιστεί καλύτερα. Έχουμε ήδη ολοκληρώσει τις προτάσεις μας, και ορισμένες έχουν ήδη συμφωνηθεί.

 –Η ενιαία εποπτεία, θα μπορέσει να δώσει λύσεις που να τις αισθανθεί ο πολίτης;
Αυτός είναι ο στόχος: Να προστατέψουμε τους καταναλωτές και τους φορολογούμενους στην Ευρώπη, και την ίδια ώρα να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα της κρίσης. Θέλουμε επίσης να δημιουργήσουμε τους μηχανισμούς για αντιμετώπιση των μελλοντικών κρίσεων.

–Την ίδια ώρα, ανοίγει και τον δρόμο προς την τραπεζική ένωση…
Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως στην Ε.Ε. υπάρχουν 17 χώρες που έχουν έντονη αλληλεξάρτηση και κοινούς συστημικούς κινδύνους, επειδή μοιράζονται το ίδιο νόμισμα. Γι’ αυτό εξάλλου και τον περασμένο Ιούνιο συμφώνησαν οι αρχηγοί κρατών να δημιουργήσουν τον ενιαίο μηχανισμό εποπτείας, που είναι και το πρώτο βήμα προς την τραπεζική ένωση.

–Εκκρεμούν ακόμα σημαντικές λεπτομέρειες όσον αφορά στην αρχιτεκτονική της εποπτείας;
Κατέθεσα, μαζί με τον κ. Μπαρόζο, προτάσεις και για την αρχιτεκτονική των θεσμών που θα πρέπει να δημιουργηθούν. Αυτές οι προτάσεις είναι πολύ λεπτομερείς για την εφαρμογή των αποφάσεων για τον ενιαίο επόπτη. Με μεγάλη ευχαρίστηση καλωσορίζω την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου το οποίο έχει ήδη συμφωνήσει με μεγάλη λεπτομέρεια αυτή την αρχιτεκτονική. Τώρα προχωράμε στα επόμενα βήματα…

–Μέχρι πότε μπορούμε να αναμένουμε πως θα επιτευχθεί πολιτική απόφαση για να προχωρήσει η όλη προσπάθεια;
Έχω μεγάλη εμπιστοσύνη στη δυνατότητά μας να φτάσουμε σε μια πολιτική απόφαση για τον ενιαίο επόπτη των τραπεζών ώς το τέλος του έτους. Η απόφαση αυτή θα βασιστεί στη συμφωνία των αρχηγών κρατών, οι οποίοι έχουν στηρίξει πλήρως την πρότασή μας, αλλά έχουν επίσης συγκεκριμενοποιήσει τις λεπτομέρειες.

–Υπάρχει η ανησυχία πως η όλη προσπάθεια μεγαλώνει την απόσταση μεταξύ του επόπτη και των τραπεζών. Πώς μπορεί να διαφυλαχθεί η αποτελεσματικότητα ενός ενιαίου επόπτη;
Η δική μας θέση είναι πως η εποπτική αρχή θα έχει αρμοδιότητα για όλες –και τις 6 χιλιάδες– τράπεζες της Ε.Ε. Αυτό δεν σημαίνει πως η Φρανκφούρτη θα ασχολείται με το καθημερινό έργο της εποπτείας για όλες τις τράπεζες, αλλά στο τέλος της ημέρας θα έχει την ευθύνη.

–Άρα διαφυλάσσετε τον ρόλο των εθνικών εποπτικών αρχών…
Η καθημερινότητα της εποπτείας θα ασκείται από τις εθνικές εποπτικές αρχές, των οποίων τον ρόλο θα πρέπει να σεβαστούμε. Αυτό είναι ένα σημαντικό σημείο που αφορά και τις τράπεζες των χωρών που βρίσκονται εκτός Ευρωζώνης αλλά θέλουν να λάβουν μέρος στο νέο πλαίσιο εποπτείας. Θα πρέπει να φροντίσουμε ούτως ώστε να έχουν λόγο και να μοιράζονται με δίκαιο τρόπο την ευθύνη της λήψης αποφάσεων.

–Υπάρχουν, όμως, έντονες αντιδράσεις από κράτη εκτός Ευρωζώνης που αισθάνονται πως θα εποπτεύονται τα τραπεζικά τους ιδρύματα, χωρίς αυτοί να έχουν λόγο. Πώς αντιμετωπίζετε αυτό το ζήτημα;
Θα πρέπει να βρούμε, μαζί με την ΕΚΤ, τους τρόπους ούτως ώστε οι χώρες εκτός Ευρωζώνης να μπορούν να έχουν ψήφο και να λαμβάνουν μέρος στη λήψη των αποφάσεων. Με ικανοποίησε το γεγονός ότι το Συμβούλιο συγκεκριμενοποίησε μια σειρά από τέτοια ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου και του χρονοδιαγράμματος για τα επόμενα βήματα. Με βάση αυτή την απόφαση, πρέπει να έχουμε μια απόφαση εντός Δεκεμβρίου και να αρχίσει μια σταδιακή εφαρμογή εντός του 2013 και του 2014.

–Θ’ αλλάξει όλο το τοπίο…
Πρόκειται για μία μικρή επανάσταση. Αυτό λέει και ο κ. Βαν Ρομπέι.

–Από την άλλη, από μόνη της η ενιαία εποπτική αρχή δεν αρκεί για να εξασφαλίσει ένα πιο ασφαλές και εύρωστο σύστημα στην Ε.Ε…
Ναι, θα πρέπει να προχωρήσουμε τάχιστα και με άλλα στοιχεία του κοινού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Πρέπει να προχωρήσει η πρόταση που κατέθεσα πριν από έξι μήνες για την εκκαθάριση τραπεζών (bank resolution). Με αυτή την πρόταση, αξιοποιούνται οι μηχανισμοί που υπάρχουν σε εθνικό επίπεδο με καλύτερο τρόπο. Πρέπει, επίσης, να προχωρήσει και το θέμα των Ταμείων Εγγύησης Καταθέσεων, για το οποίο καταθέσαμε την πρότασή μας πριν από ενάμιση χρόνο.

Άμεση κεφαλαιοποίηση μέσω ΕΜΣ

–Θα μπορούσε να προχωρήσει η άμεση ανακεφαλαιοποίηση για τράπεζες μέσα από τον Μηχανισμό Σταθερότητας;
Αυτό το θέμα αφορά τον συνάδελφο κ. Όλι Ρεν. Θα ήθελα όμως να σχολιάσω πως η δημιουργία της ενιαίας εποπτικής αρχής αποτελεί απόλυτη προϋπόθεση για να μπορεί να γίνει η άμεση ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Είναι απαραίτητο, όχι όμως και αρκετό, από μόνο του. Σημειώστε, επίσης, πως ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ΕΜΣ) θα έχει δικές του εσωτερικές διαδικασίες για τη λήψη αποφάσεων που αφορούν στην ανακεφαλαιοποίηση ή άλλες κινήσεις. Θα εναπόκειται στον ίδιο τον ΕΜΣ να αποφασίσει ποιές τράπεζες θα ανακεφαλαιοποιηθούν άμεσα και κάτω από ποιους όρους.

–Κι αυτό άσχετα με την ενιαία εποπτική αρχή;
Σε κάθε περίπτωση, η ενιαία εποπτική αρχή είναι απαραίτητη πριν να γίνει κάτι τέτοιο.

–Η ενιαία αγορά μπορεί να συμβάλει στην επίλυση των προβλημάτων της κρίσης…αλλά μπορεί χωρίς να λυθούν και τα δημοσιονομικά προβλήματα;
Θέλουμε να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο μεταξύ των κρατικών χρεών και του τραπεζικού συστήματος. Πρέπει να εργαστούμε για την πιο σωστή διαχείριση των χρεών σε όλες τις χώρες, χωρίς εξαίρεση. Χρειάζεται καλύτερη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, με σεβασμό για τις επόμενες γενιές που τελικά θα φορολογηθούν για να πληρώσουν αυτό το χρέος. Η παράμετρος αυτή είναι συμπληρωματική της καλύτερης εποπτείας των χρηματοπιστωτικών αγορών. Τα δύο πρέπει να λειτουργήσουν μαζί.

–Συνέβαλαν πολλά σε αυτή την κρίση, όχι μόνο η εποπτεία και το δημόσιο χρέος…
Κοιτάζουμε τα λάθη των εποπτικών αρχών, τη σύγκρουση συμφερόντων, λάθη των κυβερνήσεων, τα σπεκουλαρίσματα, τα τοξικά προϊόντα. Θέλω να βάλω στο τραπέζι ακόμα δύο προτάσεις στις οποίες εργαζόμαστε. Η πρώτη είναι συνδεδεμένη με την έκθεση Liikanen σχετικά με τον διαχωρισμό του ρίσκου και τον έλεγχό του. Η δεύτερη αφορά στον έλεγχο και τη ρύθμιση της σκιώδους τραπεζικής δραστηριότητας. Όταν συμφωνηθούν και αυτά τα δύο επιπλέον θέματα, θα έχουμε ένα ισχυρό οπλοστάσιο που να μπορεί να προλαβαίνει τα προβλήματα. Ο έλεγχος του σορταρίσματος είναι επίσης έτοιμος να τεθεί σε λειτουργία.

–Άρα η αντιμετώπιση της κρίσης, και η προετοιμασία για την επόμενη, είναι πολύπλευρη προσπάθεια που ξεπερνά την ενιαία εποπτεία…
Σε κάθε περίπτωση, η εποπτεία και ρύθμιση των αγορών είναι μόνο μία από τις πολλές πτυχές της αντίδρασής μας στην κρίση. Η δημοσιονομική διαχείριση, η πιο αργή αλλά σοφή ανάπτυξη… Αυτά είναι άλλα, εξίσου σημαντικά στοιχεία τα οποία ενισχύουν το ένα το άλλο. Ζητάμε θυσίες από τους πολίτες μας, αλλά πρέπει να λάβουμε ταυτόχρονα και ολοκληρωμένη δράση για να εξασφαλίσουμε μια σταθερή ανάπτυξη που να μη μας φέρει ξανά στη σημερινή κατάσταση.

–Με τον φόρο Τόμπιν, τι να αναμένουμε;
Δεν μιλάμε ακριβώς για φόρο Τόμπιν. Ο Φόρος Χρηματοπιστωτικών Συναλλαγών πρέπει να είναι οικονομικά βιώσιμος για τον ιδιωτικό τομέα, πρέπει να είναι εύκολος στη διαχείρισή του, αλλά και πολιτικά και ηθικά δίκαιος. Χρειαζόμαστε ανάπτυξη, αλλά δεν θα είναι η ίδια ανάπτυξη που είχαμε τα προηγούμενα χρόνια. Θα πρέπει να είναι πιο πράσινη, πιο καινοτόμα και πιο δίκαιη.

–Δηλαδή η ανάπτυξη ήταν επίπλαστη…
Ακριβώς, και γι’ αυτό η ανάπτυξη οφείλει να είναι λιγότερο επίπλαστη. Έτσι, με την πλαστή ανάπτυξη των τελευταίων ετών, σε μεγάλο βαθμό στηρίχθηκε στη δημιουργία φουσκών. Χρειαζόμαστε περισσότερη διαφάνεια και υπευθυνότητα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, αλλά και πιο δίκαιη και ισοζυγισμένη ανάπτυξη. Υπάρχουν ήδη έντεκα κράτη-μέλη που θέλουν να προχωρήσουν με ενισχυμένη συνεργασία, και αυτό θα κάνουμε όσον αφορά στη φορολόγηση των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών.

–Αλλά θα πέσει το βάρος του φόρου στα τραπεζικά ιδρύματα συγκεκριμένων κρατών…
Θέλουμε μία ευρεία φορολογική βάση, με χαμηλούς συντελεστές.
Προς μία Ευρώπη πολλαπλών ταχυτήτων…

Η προώθηση της Ενιαίας Εποπτείας, αλλά και του φόρου Τόμπιν, όπως προωθούνται, δείχνουν πως οδηγούμαστε προς μία Ευρώπη πολλαπλών ταχυτήτων…
Το ζητούμενο είναι να παραμείνουμε όλοι στον ίδιο δρόμο. Δεν μπορούν 27 κράτη-μέλη να κινούνται με την ίδια ταχύτητα και το αποτέλεσμα είναι πως ολόκληρη η Ε.Ε. στο τέλος κινείται με την ταχύτητα του πιο αργού. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους η Ενισχυμένη Συνεργασία συμπεριλήφθηκε ρητά και στη Συνθήκη της Λισαβόνας. Δεν είναι ζήτημα διαζυγίου, η προσέγγιση αυτή έχει υιοθετηθεί, εκτός από τη φορολόγηση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και στο θέμα της πατέντας.

–Ελπίζετε πως όσοι «κόψουν πίσω», θα μπορούν να ακολουθήσουν αργότερα;
Είναι σημαντικό να έχουμε υπόψη μας πως, όταν μία ομάδα κρατών προχωράει μπροστά από τους υπόλοιπους, φωτίζουν τον δρόμο μπροστά τους για να μπορούν πιο εύκολα και οι άλλοι ν’ ακολουθήσουν. Δεν πάνε σε άλλο δρόμο, αλλά ρίχνουν φως στο τι έπεται και οι υπόλοιποι είναι ελεύθεροι να ακολουθήσουν.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s