Πανικός, Πανίκος και Σιαρλή

 

Μετά το βράδυ της Τρίτης, το οποίο ο υπουργός Οικονομικών, Βάσος Σιαρλή, έμεινε ώς αργά στο ξενοδοχείο Χίλτον συζητώντας με τους επικεφαλής της Τρόικας τις αντιπροτάσεις της κυβέρνησης, τα πράγματα είχαν πάρει τον δρόμο τους. Το πρωί της Τετάρτης, η Τρόικα είχε προσκληθεί στο Υπουργείο Οικονομικών νωρίς το πρωί.

Από το πρωί, μαίνονταν μάχες μεταξύ των μελών της διαπραγματευτικής ομάδας της Κύπρου (Νεοκλή Συλικιώτη, Σωτηρούλας Χαραλάμπους, Βάσου Σιαρλή, του Στέφανου Στεφάνου και Τίτου Χριστοφίδη). Μάλιστα, οι φωνές ακούγονταν μέχρι και τον διάδρομο, με τον υπουργό Εμπορίου να αισθάνεται έντονα πως δεν γίνεται κατανοητός από το Υπουργείο Οικονομικών.

Ακολούθησαν –σε τεταμένο κλίμα– οι πρώτες συζητήσεις με την Τρόικα, κατά την οποία σημειώθηκε πως η κυπριακή πλευρά –και δη ο κ. Συλικιώτης- τόνισε πως το θέμα του φυσικού αερίου ήταν «εκτός συζήτησης». Σε εκείνο το σημείο, οι επικεφαλής της Τρόικας έκριναν πως δεν υπήρχε άλλο λόγος για συζήτηση, και αποφάσισαν να αποχωρήσουν από το Υπουργείο.

Μετά από μερικά λεπτά σύγχυσης κατά τα οποία ο υπουργός Οικονομικών, Βάσος Σιαρλή, ενεπλάκη σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις με τους επικεφαλής της Τρόικας, καταφέρνοντας να τους πείσει να παραμείνουν για διαβουλεύσεις, κάτι που έγινε μέχρι τις 11:00 περίπου, όταν οι Στέφανος Στεφάνου και Τίτος Χριστοφίδης έφυγαν για να παραστούν στη σύσκεψη αρχηγών στο Προεδρικό. Λίγο αργότερα το ίδιο έπραξαν και οι τρεις υπουργοί της διαπραγματευτικής ομάδας. Η παρέμβαση Σιαρλή ήταν καθοριστική για την αποτροπή του τελικού αδιεξόδου μετά τις πρώτες εντάσεις το πρωί της Τετάρτης.

Στο προεδρικό
Ενώ η Τρόικα είχε πειστεί να περιμένει και παρέμεινε στο Υπουργείο Οικονομικών παρά το γεγονός ότι δεν είχε σημειωθεί πρόοδος στις συζητήσεις, το σκηνικό μεταφέρθηκε στο Προεδρικό. Εκεί τα όσα –γνωστά πλέον– διαδραματίστηκαν έφεραν τον Πρόεδρο Χριστόφια σε εξαιρετικά δύσκολη θέση.

Είχε προηγηθεί το βράδυ της Κυριακής η ανακοίνωση της εκπροσώπου Τύπου της Κεντρικής Τράπεζας, Αλίκης Στυλιανού προς το ΚΥΠΕ, με την οποία επιβεβαιώθηκε ουσιαστικά η επίτευξη συμφωνίας με την Τρόικα όσον αφορά στα θέματα του χρηματοπιστωτικού τομέα. Έτσι, δεν υφίστατο πλέον λόγος να περιμένουν κυβέρνηση και Τρόικα την έκθεση της PIMCO. Επομένως, υποχρεώθηκε η κυβέρνηση να πάρει την τελική της απόφαση για το Μνημόνιο.

Η στάση του Προεδρικού, σύμφωνα με πηγές εντός της κυβέρνησης, παρέμεινε αρνητική, μέχρι και τη συνάντηση των πολιτικών αρχηγών την Τετάρτη, όταν ο υπουργός Οικονομικών, Βάσος Σιαρλή, ουσιαστικά άδειασε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με τις δύο αναφορές που έκανε σχετικά με το Μνημόνιο. Η πρώτη ήταν η γνωστή, πλέον, μονολεκτική απάντηση που έδωσε όταν ρωτήθηκε για το χρονοδιάγραμμα μιας συμφωνίας. Έχοντας απαντήσει «τωρά», έδωσε ξεκάθαρη εικόνα μπροστά σε όλους τους παρευρισκομένους, πως δεν υπήρχε πλέον χρόνος για καθυστέρηση, αφού η Τρόικα διά βίας μπορούσε να πειστεί να περιμένει. Η δεύτερη κίνηση του κ. Σιαρλή, να δώσει τη «σούμα» των αναγκών στα 17,5 δισ. ευρώ, έθεσε επιτακτικά το μέγεθος του προβλήματος μπροστά στον Πρόεδρο, ο οποίος έκανε γνωστή τη δυσαρέσκειά του με τον κ. Σιαρλή, τόσο κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, όσο και κατ’ ιδίαν, αμέσως μετά. 

Ο συμβιβασμός
Με τις κινήσεις «ματ» Σιαρλή και Δημητριάδη, ώς το απόγευμα της Τετάρτης είχε αποφευχθεί το ναυάγιο με την Τρόικα, ενώ και η στάση του Προεδρικού άρχισε επίσης να «μαλακώνει». Μετά τη σύσκεψη των αρχηγών, οι οποίοι στο σύνολό τους έδειξαν πως τους δόθηκε η εντύπωση πως η Τρόικα «φεύγει και δεν είναι ξεκάθαρο αν θα επιστρέψει για διαβουλεύσεις», ο κ. Σιαρλή έστειλε μήνυμα στο Υπουργείο Οικονομικών πως δεν θα επιστρέψει για διαβουλεύσεις με τους επικεφαλής της Τρόικας.

Μετέβη στα γραφεία του γενικού εισαγγελέα μαζί με τον γενικό διευθυντή του Υπουργείου Οικονομικών, Χρίστο Πατσαλίδη και τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, Στέφανο Στεφάνου, όπου αναζητήθηκε ο συμβιβασμός (με βάση συνταγματικές διατάξεις) για διάφορα θέματα, εκ των οποίων το κυριότερο ήταν το φυσικό αέριο.

Η λύση, της «εποικοδομητικής ασάφειας», έγινε αργότερα δεκτή από την Τρόικα. Με αυτή προβλέπεται πως τα έσοδα δεν θα πηγαίνουν αποκλειστικά στην κάλυψη του χρέους, αλλά θα μοιράζονται μεταξύ χρέους, αναγκών υποδομής και «μελλοντικών γενεών». Ωστόσο, δεν έχει γίνει καμία αναφορά στον τρόπο με τον οποίο θα διαμοιράζονται τα έσοδα μεταξύ αυτών των τριών κατηγοριών, γεγονός που ικανοποιεί την Τρόικα πως η συντριπτική πλειοψηφία των εισοδημάτων θα καταλήγει στο χρέος, με ένα δεύτερο ποσό να κατευθύνεται στις υποδομές.

Εκάτσαν μου την…

Η καθοριστική συνάντηση
Μετά τη συνάντηση με τον γενικό εισαγγελέα, ο κ. Σιαρλή, πήγε στο Χίλτον γύρω στις 18:30, όπου συνεχίστηκαν οι διαβουλεύσεις ώς αργά το βράδυ. Στο Χίλτον βρίσκονταν, επίσης, και ο Στέφανος Στεφάνου (που επίσης διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο) αλλά και ο Χρίστος Πατσαλίδης, ενώ για μερικά λεπτά στην ιδιωτική αίθουσα, όπου λάμβανε χώρα η συνάντηση, μετέβη και η Σωτηρούλα Χαραλάμπους.

Αυτή φαίνεται πως ήταν και η πιο καθοριστική συνάντηση, κατά την οποία πείστηκε η Τρόικα (η οποία είχε ήδη καθυστερήσει κατά σχεδόν 24 ώρες την αναχώρησή της από την Κύπρο) να συνεχίσει τις διαβουλεύσεις με την Κύπρο, ακόμα και μετά την ολοκλήρωση της εδώ αποστολής της.

Το ίδιο βράδυ φέρεται να συμφωνήθηκε και η φόρμουλα για την ΑΤΑ, στην οποία ουσιαστικά δεν άλλαξε κάτι το σημαντικό, αλλά και για το συνταξιοδοτικό. Όσον αφορά στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, συμφωνήθηκε πως η συμπερίληψη του ποσού των 7,2 δισ. ευρώ που το κράτος χρωστάει το Ταμείο, δεν θα διαγραφεί, κάτι που ούτως ή άλλως αποτελούσε καθαρά λογιστική πράξη «για σιγύρισμα» χωρίς ουσιαστική ουσία. Ωστόσο, η Τρόικα εξασφάλισε πως το ποσό αυτό, το οποίο δεν πρόκειται να πληρωθεί από το κράτος ποτέ, δεν πρόκειται να περιληφθεί στις αναλογιστικές μελέτες του 2013, αφού κάτι τέτοιο θα στρέβλωνε την εικόνα για την πραγματική κατάσταση στο Ταμείο.  Ο υπουργός Οικονομικών έκρινε πως αυτή η θέση της Τρόικας ήταν λογική και αποτελεί σοφή πρακτική που αποφεύγει ένα μεγάλο κίνδυνο για τις συντάξεις των πολιτών.

Πανικός και Πανίκος
Εν τω μεταξύ, και ενώ η Τρόικα βρισκόταν ήδη καθοδόν προς Ουάσινγκτον, Βρυξέλλες και Φρανκφούρτη, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας βρέθηκε κι αυτός στις Βρυξέλλες. Εκεί, ήρθε σε επικοινωνία με τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, Πανίκο Δημητριάδη, ο οποίος τον ενημέρωσε πως η αιμορραγία στη Λαϊκή τράπεζα δεν μπορούσε πλέον να αντιμετωπιστεί μπροστά στον πανικό που δημιούργησε η διαρροή των διαφορών κυβέρνησης-Τρόικας. Στη Φρανκφούρτη, έγινε ξεκάθαρο αυτό που ήταν ήδη γνωστό, ότι δηλαδή η στήριξη της ρευστότητας της Λαϊκής είχε πλέον φτάσει στα όριά της και πως δεν θα μπορούσε η Κεντρική να συνεχίσει αυτή την πρακτική –τις μαλάξεις, όπως σχολίασε στέλεχος της Κεντρικής– για πολύ καιρό ακόμα.

Ο κ. Δημητριάδης, με τη συμβολή του Σπύρου Σταυρινάκη, «δούλεψε» επίσης και την αντιπολίτευση, με αποτέλεσμα να μπορεί να «διαβεβαιώσει» τον Πρόεδρο πως δεν θα υπάρξουν αρνητικές αντιδράσεις σε ενδεχόμενη καταρχήν συμφωνία με την Τρόικα –κάτι που εξάλλου του είχε ειπωθεί και κατά τη διάρκεια της σύσκεψης των αρχηγών.

Ο πανικός που κατέβαλε τις αγορές οδήγησε την ίδια ώρα και τη Βουλή σε μια εσπευσμένη κίνηση απελπισίας, να εγκρίνει άλλα 3 δισ. σε στήριξη, και πάλι με σκοπό τη στήριξη της Λαϊκής. Χαρακτηριστικό της ανακούφισης που αισθάνθηκε η αγορά μετά την ανακοίνωση πως επιτεύχθηκε η συμφωνία για το Μνημόνιο και παραμένει μόνο η ταμειακή σύμβαση, είναι η άνοδος κατά 13% που κατέγραψε η μετοχή της Λαϊκής την Παρασκευή, με την Κύπρου να «παρασύρεται» σε άνοδο 10%.

Το μήνυμα που δόθηκε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αλλά και οι «εκ των Βρυξελλών» πιέσεις ξεκαθάρισαν αυτό που η αγορά γνώριζε κιόλας από την Τρίτη το πρωί. Ότι δηλαδή το τραπεζικό πρόβλημα ήταν ήδη εκτός ελέγχου, με τις συνέπειες να είναι ανυπολόγιστες, εάν ο πανικός (δικαιολογημένος ή όχι) δεν κατευναστεί. Γ’ αυτό και η «Κ» έκανε αναφορά σε «τραπεζική αργία» σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία εντός της εβδομάδας.

Έχοντας πλέον κατανοήσει το μέγεθος του προβλήματος, αλλά έχοντας επίσης δεχτεί ισχυρές πιέσεις στη σύσκεψη με τους πολιτικούς αρχηγούς, τελικά ο Πρόεδρος δέχτηκε τα μέτρα, χωρίς ουσιαστικά μεγάλες διαφοροποιήσεις από τις θέσεις που βρίσκονταν στο τραπέζι από την Τετάρτη.

Ωστόσο, ορισμένα κυβερνητικά στελέχη, φοβούμενα πως ενδεχομένως να υπάρξει επαναστροφή στις θέσεις του κ. Χριστόφια, ήθελαν να δοθεί ανακοίνωση σχετικά με την επίτευξη συμφωνίας «με μόνο δευτερεύουσας σημασίας θέματα» να παραμένουν, αφού φυσικό αέριο, Cyta και ΑΤΑ είχαν πλέον κλείσει. Ωστόσο, άλλα μέλη της κυβέρνησης επέμεναν να επιχειρούν να κερδίσουν χρόνο «σε περίπτωση που γίνουν δεύτερες σκέψεις». Η τελική ανακοίνωση της Κομισιόν και του Eurogroup (οι οποίες κινήθηκαν σε αναμενόμενες διατυπώσεις) ήταν η τελευταία εξέλιξη που ανέμεναν στο Προεδρικό για την έκδοση ανακοίνωσης, η οποία επίσης κινείται στα «λογικά» πλαίσια, αφήνοντας «ανοικτή» την τελική έκβαση των διαβουλεύσεων εν όψει Eurogroup στις 3 και 12 Δεκεμβρίου αλλά και της επικύρωσης από τα εθνικά Κοινοβούλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s