Αφροδίτη ενάντιων Τρόικας….

Η πρόταση Λιλλήκα για το Φυσικό Αέριο και η εξέλιξη στο Λεβιάθαν

Η όλη συζήτηση που ακόμα συνεχίζεται, έχει να κάνει εν πολλοίς και με τον τρόπο υπολογισμού της αξίας των οικοπέδων. Η εκστρατεία του Γιώργου Λιλλήκα απαντά στη σχετική κριτική πως οι υπολογισμοί τού πλέον ειδικού, του Σόλωνα Κασίνη, συνηγορούν στην εκτίμηση πως η αξία του φυσικού αερίου που βρίσκεται στο Οικόπεδο 12 (Αφροδίτη) δικαιολογεί τη σημερινή αξία ύψους 15 δισ. ευρώ, σε αντίθεση με τους άλλους υποψηφίους που θέτουν την καθαρή παρούσα αξία του τεμαχίου πιο κοντά στα 6,5 δισ. ευρώ (δηλαδή μετά τις δαπάνες και «εκπτώσεις»), κάτι που το επιτελείο Λιλλήκα απορρίπτει.

Σχολιάζουν, μάλιστα, πως οι υποδομές και μόνο που θα πρέπει να γίνουν στο Αφροδίτη, θα έχουν αξία πολύ μεγαλύτερη από τα 6,5 δισ. ευρώ.

det_03_energeia_Αυτό το σημείο, όμως, είναι εντελώς άσχετο με την αξία του τεμαχίου. Η αξία του τεμαχίου δεν ισούται, ούτε με τις υποδομές που θα γίνουν ούτε, ακόμα, και με το ίδιο το φυσικό αέριο που θα μπορεί να τύχει εκμετάλλευσης. Ο υπολογισμός, ο οποίος είναι μάλλον απλοϊκός και απρόσεχτος, μοιάζει περισσότερο με μια λογιστική εκτίμηση –χωρίς αποσβέσεις ή υπολογισμό των ρίσκων– που να μεταφράζει την αξία του φυσικού αερίου σε οικονομική αξία της επένδυσης.

Ένας επενδυτής, όμως, δεν θα λάβει υπόψη μόνο το λογιστικό κέρδος, αλλά το και οικονομικό όφελος. Θα συνυπολογίσει, δηλαδή, την αξία των αποσβέσεων αλλά και του ρίσκου, καθώς και των εκτιμήσεων για τις εναλλακτικές επιλογές που έχει η επιχείρηση. Ακόμη κι αν η Καθαρή Παρούσα Αξία είναι θετική με βάση τις «εκπτώσεις» που θα γίνουν στα σενάρια της εταιρείας, αυτός ο υπολογισμός δεν καταδεικνύει το ύψος της επένδυσης που αυτή θα είναι διατεθειμένη να κάνει.

Αξία, όχι αέριο
Ο υπολογισμός που θα γίνει από τον οποιονδήποτε δυνητικό αγοραστή για την αξία του τεμαχίου θα λαμβάνει υπόψη μια σειρά από παράγοντες. Η αξία του ίδιου του φυσικού αερίου που μπορεί να εξορυχτεί, αποτελεί τη μέγιστη δυνατή αξία, από την οποία θα γίνει μία σειρά από «αποσβέσεις». Πρώτο, θα πρέπει να αφαιρεθεί, φυσιολογικά, το κόστος εξόρυξης και εκμετάλλευσης, στο οποίο θα περιλαμβάνεται και η αξία του κεφαλαίου αλλά και οι αποσβέσεις των μηχανημάτων που χρησιμοποιούνται.

Σημειώνεται πως, κατά μέσο όρο, οι αμερικανικές εταιρείες εκμετάλλευσης φυσικού αερίου, για τις οποίες υπάρχουν απτά στοιχεία, καταγράφουν πολύ χαμηλά περιθώρια κέρδους: Το κέρδος δεν ξεπερνά τα 8 σεντ ανά δολάριο πωλήσεων. Χονδρικά, αυτό σημαίνει πως οι δαπάνες ανέρχονται τουλάχιστον στα 92% των εσόδων. Ακόμα κι αν η αξία του αερίου σε ολόκληρη την ΑΟΖ ανέρχεται σε σημερινές τιμές στα 350 δισ. ευρώ, όπως σημειώνει ο κ. Κασίνης, τότε το περιθώριο κέρδους θα κυμαίνεται περίπου στα 28 δισ., σε βάθος πολλών δεκαετιών.

Αν και ο υπολογισμός αυτός είναι πρόχειρος, δίνει μια καθαρή εικόνα σε γενικές γραμμές για το πού κινείται η αξία του τεμαχίου για ένα δυνητικό αγοραστή. Προφανώς, δεν είναι δυνατόν η σημερινή αγοραία αξία μιας τέτοιας προοπτικής να κινείται στα 15 δισ. ευρώ.

Προσδοκώμενη Αξία
Κι αυτό, διότι από τα 28 δισ. ευρώ θα πρέπει αφαιρεθούν μια σειρά από ρίσκα για να προκύψει η Αναμενόμενη Αξία (και όχι η Καθαρή Παρούσα Αξία, που είναι άλλος υπολογισμός). Αυτά τα ρίσκα θα πρέπει να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, καιρικές συνθήκες (κάτι σύνηθες σε περιοχές όπως στον Κόλπο του Μεξικού), πολιτικό ρίσκο (κάτι σύνηθες σε χώρες όπως στη Βενεζουέλα) και άλλα ρίσκα που έχουν να κάνουν με την ποιότητα του κοιτάσματος, την υποθαλάσσια τοπογραφία, τη γεωλογία της περιοχής (πετρώματα, σεισμογραφία κοκ.) και άλλους παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος και ρίσκο της εξόρυξης. Θα περιλαμβάνει, επίσης, και ρίσκα αγοράς. Όσον αφορά στα τελευταία, αυτά είναι ιδιαίτερα υψηλά στη σημερινή συγκυρία, αφού η παγκόσμια οικονομία μπαίνει σε φάση χαμηλών επιτοκίων και αναμενόμενης κάμψης των τιμών φυσικού αερίου.

Επιπλέον, θα πρέπει να σημειωθεί πως η υποθετική (και αισιόδοξη) εκτίμηση για έσοδα ύψους 28 δισ. για τη διάρκεια ζωής του κοιτάσματος, αφορούν σε έσοδα πολλών δεκαετιών, κάτι που συνεπάγεται και επιπλέον έκπτωση στον υπολογισμό του κοιτάσματος. Η σημερινή αξία ενός εισοδήματος, για παράδειγμα, 100 εκατ. ευρώ που θα υλοποιηθεί το 2025, δεν αξίζουν σήμερα 100 εκατ. ευρώ, αλλά πολύ λιγότερα.

Στην περίπτωση του «Αφροδίτη», μία ξένη εταιρεία θα προσθέσει επιπλέον εκπτώσεις για το πολιτικό ρίσκο που προκύπτει από τις τουρκικές προκλήσεις (κάτι για το οποίο δεν κρύβουν την ανησυχία τους οι άνθρωποι της Noble).

Τέλος, σημαντική έκπτωση θα πρέπει να υπολογιστεί και για το γεγονός ότι δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί καν η διαδικασία εξερεύνησης του κοιτάσματος. Δεν μπορεί ένα κοίτασμα να θεωρηθεί ασφαλές με λιγότερες από δύο εξερευνητικές γεωτρήσεις, ενώ πολλές φορές χρειάζονται και περισσότερες – στο Λεβιάθαν έγιναν έξι. Στο Αφροδίτη αναμένεται πως η δεύτερη γεώτρηση θα γίνει στα μέσα του Μάρτη, σύμφωνα με δηλώσεις της Noble.

Ουσιαστικά, η πώληση σήμερα των κυπριακών κοιτασμάτων θα αποτελούσε μια κίνηση στα τυφλά, αφού δεν υπάρχει ασφαλής ένδειξη για το μέγεθος των κοιτασμάτων, πέρα από μία και μοναδική γεώτρηση μετά τις σεισμικές μελέτες.

Η πρόταση Λιλλήκα
Εκτός από την περίεργη, μάλλον, εκτίμηση της προσδοκώμενης αξίας του τεμαχίου για ένα δυνητικό επενδυτή, υπάρχει επιπλέον ένα σημαντικό σημείο που θα πρέπει να απαντηθεί για να μπορεί να γίνει μια σοβαρή συζήτηση για την πρόταση Λιλλήκα σχετικά με την αξιοποίηση του φυσικού αερίου. Για να αποτελεί εναλλακτική επιλογή η πρόταση εκποίησης του τεμαχίου 12, θα πρέπει τα έσοδα να μπορούν να αντληθούν έγκαιρα, πριν από τη χρεοκοπία της κυβέρνησης, η οποία χρειάζεται στήριξη ακόμα και για τις καταβολές του Δεκεμβρίου. Ωστόσο, με τη δεύτερη γεώτρηση να μην αρχίζει στο Αφροδίτη πριν από τον Μάρτιο, και με τις δοκιμές παραγωγής (DSTs) να εκκρεμούν, οι τελικές μελέτες δεν μπορεί να είναι έτοιμες πριν από τα μέσα του 2014. Από εκείνο το χρονικό σημείο, η όλη διαδικασία της αναδοχής (underwritting) θα χρειαστεί ακόμα ένα εξάμηνο τουλάχιστον. Έτσι, η έκδοση ομολόγων δεν μπορεί να γίνει πριν από τις αρχές του 2015, όταν θα είναι πλέον αργά.

Σε κάθε περίπτωση, το επιτόκιο των ομολόγων της κρατικής εταιρείας που εισηγείται ο κ. Λιλλήκας δεν μπορεί να αξιολογηθεί κάτω από το όριο του Β1, που είναι το «ταβάνι» για την Κύπρο. Με τέτοια αξιολόγηση, «βαθιά» στην κατηγορία «σκουπίδι», δεν μπορούν να αναμένονται επιτόκια που να είναι έστω και κοντά στο 3% περίπου που μας «προσφέρει» η Τρόικα.
Τι έγινε στο Λεβιάθαν

Ένα σημαντικό μέρος της συζήτησης γύρω από την εκτίμηση της αξίας του Αφροδίτη, περιστρέφεται γύρω από τις εξελίξεις που καταγράφηκαν πρόσφατα στο Λεβιάθαν. Ωστόσο, εκεί η όλη συμφωνία που έγινε με την αυστραλιανή Woodside δεν είναι όσο απλή όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως.

Η Woodside έχει αποκτήσει το 30% των δικαιωμάτων του κοιτάσματος Λεβιάθαν έναντι 2,5 δισ. δολαρίων, ενώ ταυτόχρονα καθίσταται και στρατηγικός εταίρος στη γεώτρηση. Όπως παρατηρείται, μάλιστα, η συμφωνία, για την οποία είχε επιδείξει έντονο ενδιαφέρον και η ρωσική Gazprom, έχει ενισχύσει τη μετοχική αξία των εταιρειών που έχουν δικαιώματα στο Λεβιάθαν, με την κίνηση στο χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ να δείχνει πως η αγορά εισέπραξε με πολύ θετικό τρόπο την εξέλιξη αυτή.

Αυτό που προκύπτει από τη συμφωνία, είναι πως η εξυπακουόμενη αξία των δικαιωμάτων εξόρυξης του Λεβιάθαν, τίθεται στα 8,3 δισ. δολάρια, ή 6,35 δισ. ευρώ.

Η συμφωνία προϋποθέτει πως η Woodside θα αποκτήσει το 15% των δικαιωμάτων της Delek του Γιτζάκ Τσούβα έναντι 1,3 δισ. δολαρίων και σχεδόν το 10% της Noble έναντι άλλων 0,8 δισ. δολαρίων. Η μικρότερη Ratio θα λάβει 417 εκατ. δολάρια για το 5% του δικού της μεριδίου. Με τη συμφωνία, η Woodside αναλαμβάνει την ανάπτυξη όλων των έργων που σχετίζονται με το υγροποιημένο αέριο – δηλαδή στα μέσα της αλυσίδας παραγωγής και διάθεσης.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s