Γράμμα στην κόρη μου: Όταν γνώρισα τον Watson

Ομολογώ πως έχω ένα κόλλημα με τον Watson. Όταν ήμουν δευτεροετής στο πανεπιστήμιο είχα παρακολουθήσει ένα αξέχαστο σεμινάριο, βασισμένο στο θρυλικό The Structure of Scientific Revolutions  του Thomas Kuhn. (Να το διαβάσεις, το βάζω στην λίστα που θα σου αφήσω).

Το σεμινάριο είχε τίτλο «Μετατοπίσεις υποδειγμάτων» (Paradigm Shifts) και το δίδασκε ο άλλοτε γνωστός πιανίστας και πλέον φυσικός αφοσιωμένος στην εξήγηση της μαύρης ενέργειας, Arthur Kosowski. Η επιμονή του, έλεγε, πως υπάρχει μαύρη ενέργεια και αντιϋλη, προκαλούσε έντονες αντιδράσεις ανάμεσα στους συναδέλφους του.

Μελετούσαμε, από τους Bohm, Heisenberg και Einstein μέχρι τον Κοπέρνικο και τον Freud πώς αλλάζουν οι κοσμοθεωρίες, με ποιό τρόπο και αντίκτυπο διαμορφώνονται νέοι τρόποι για να δούμε τον κόσμο γύρω μας. Φυσιολογικά, οι «Crick and Watson» είχαν μια σημαντική θέση στο σεμινάριο.

Πάντως είχα πάντα την εντύπωση πως οι δύο αυτοί ξεχωριστοί επιστήμονες ήταν κάπως τυχεροί. Όταν άρχισαν να δουλεύουν στον «τριπλό έλικα» του DNA –ένα λάθος μοντέλο που αρχικά έστησαν, πριν συνειδητοποιήσουν πως ο έλικας ήταν τελικά διπλός- η κοινότητα των επιστημόνων βρισκόταν ήδη κοντά στην τελική ανακάλυψη της δομής του.

Τουλάχιστον τρία εργαστήρια είχαν κατανοήσει πως πρόκειται για πρωτεϊνη με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Μάλιστα, ο «μεγάλος αντίπαλος» των  Crick και Watson, ο Pauling είχε κατανοήσει από το 1939, σχεδόν 15 χρόνια πριν την τελική ανακάλυψη, πώς μετέφερε το DNA  τις πληροφορίες του από την μια γενιά στην επόμενη και πως πολλαπλασιαζόταν.

Ήταν μια κούρσα προς το Nobel, αν και το βραβείο άργησε να έρθει για τους τελικούς νικητές. Κι αν δεν είχαν οδηγηθεί στην τελική επικράτηση οι δύο αναλυτές στο Cambridge, τότε η δομή του  DNA θα είχε ανακαλυφθεί μερικούς μήνες αργότερα από κάποιον άλλο.

Αλλά αυτό ίσως να μην έχει σημασία. Σημασία έχει μάλλον η στάση του Watson –που δεν είναι πάντοτε συμπαθής, ενώ έχει και κάποια ροπή σε κάπως ρατσιστικές απόψεις- μετά την ανακάλυψη. Αυτό να κρατήσεις, γιατί το δίδαγμα που έχει η μετέπειτα πορεία του ίσως να είναι ακόμα πιο χρήσιμο από την γνωστότερη δουλειά, εκείνο το άρθρο των δύο σελίδων στο περιοδικό Nature με το οποίο «έδωσε» στον κόσμο τον «διπλό έλικα».

Έμεινε πιστός στην λογική πως όλες οι ιδέες πρέπει να δοκιμάζονται. Πρέπει να είμαστε τολμηροί, λέει. Αν κάτι δεν αποδεικνύεται 100%, οι επιστήμονες το εγκαταλείπουν. Αλλά αν είναι 90% σωστό, όμως, τότε γιατί να μην το εξερευνήσουμε; Η γνώση, οι ιδέες, είναι μια περιπέτεια. Ωραία είναι τα ασφαλή, αλλά πολύ πιο ενδιαφέροντα τα καινούρια, έστω κι αν πολλές φορές πέφτουν έξω.

Αν γίνεις επιστήμονας, δοκίμαζε τις περίεργες εξηγήσεις, πειράματα και θεωρίες. Αν γίνεις οικονομολόγος ή καλλιτέχνις, ή σχεδιάστρια δοκίμαζε πάντα και χωρίς εκπτώσεις τα νέα πράματα. Να θεωρείς πάντα τον εαυτό σου μαθητή, «να μάθεις και να μάθεις από τους σπουδασμένους». Και να διαβάζεις πάντα. «Ο Pauling δεν διάβαζε όσο εμείς, δεν είχε όρεξη να μάθει και να του έρθουν νέες ιδέες. Δεν διάβασε ούτε καν το δικό του κείμενο του 1939 για το πώς μεταδίδει τις πληροφορίες το DNA. Εμείς διαβάσαμε το δικό του κομμάτι, κι αυτό έπαιξε ρόλο στο ότι τον προλάβαμε».

Ο Watson, άσχετα με τα ελαττώματά του, (πάντα να τα αναγνωρίζεις) έδωσε κι ένα τελευταίο: Μακριά από τους ανιαρούς. Αυτό το πράμα δεν είναι τυχαίο. Θα μπορούσε να έλεγε πως πρέπει να συναναστρέφεσαι «με ανθρώπους που σκέφτονται». Δεν μίλησε για έξυπνους, για πλούσιους, για καριερίστες ή επιτυχημένους. «Μακριά από τους ανιαρούς». Αυτούς που δεν ψάχνονται, που δεν αναζητούν, που δεν σκέφτονται.

Να έχουν, φυσικά, καρδιά, αλλά να τους απασχολεί ο κόσμος, να τον πονούν, να διερωτώνται για τα «γιατί» του, να έχουν συνέχεια δικές τους ιδέες.

Τώρα δέσε την ζώνη σου και κράτα καλά – και να εύχεσαι να είναι μακρύς ο δρόμος. Θα είναι ανώμαλος, αλλά πανέμορφος.

Ο μπαμπάς

One thought on “Γράμμα στην κόρη μου: Όταν γνώρισα τον Watson

  1. Respect! Όλη η κοσμοθεωρία της θετικής ενέργειας σε ένα γράμμα! Συμφωνώ απόλυτα πως αυτό ακριβώς το σημείο του Watson είναι που παίρνει τον κόσμο μπροστά! Τυχερή η κόρη με τέτοιο μπαμπά! 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s