Βρώμικο ψωμί…

Το συγκινητικό σχόλιο του Ησαΐα Μπερλίν δεν μπορεί, αυτές τις ώρες, να περνά απαρατήρητο. Μια από τις πιο σημαντικές –και συχνά ξεχασμένες– συμβολές του Μπερλίν ήταν η απόρριψη των εύκολων λύσεων για τα διλήμματα που αφορούν την ανθρώπινη ύπαρξη. Έδειξε, χωρίς να δίνει κάποια παρηγοριά, πως οι ανθρώπινες αξίες είναι πολύ συχνά δύσκολο να συνυπάρξουν.

Οι Μεγάλες Αξίες δεν μπορούν να συγκριθούν η μία με την άλλη. Δεν μπορείς να πεις πως χ μονάδες ελευθερίας αξίζουν ψ μονάδες ασφάλειας για να μπορέσει να βρεθεί μία ισορροπία. Και, σε τελική ανάλυση, οι Μεγάλες Αξίες είναι όλες εξίσου σημαντικές. Δεν μπορείς να πεις πως δεν μας νοιάζει η δικαιοσύνη, διότι θέλουμε ασφάλεια ή πως δεν μας ενδιαφέρει η κοινή ασφάλεια, διότι θέλουμε ελευθερία.

Μετά, οι Μεγάλες Αξίες είναι απόλυτες: Δεν μπορείς να θέλεις λίγη ελευθερία με λίγη δικαιοσύνη ή λίγη ειρήνη με ένα τσακ από ισότητα. Δεν είναι mix grill για να πάρεις λίγο από το ένα και λίγο από το άλλο.

βερλινΑκόμα χειρότερα, δεν μπορούν να συμβιβαστούν η μία με την άλλη. Η ελευθερία με την ασφάλεια ή η ελευθερία με τη δικαιοσύνη ή, ακόμα, η δικαιοσύνη με την ειρήνη δεν μπορούν να συνυπάρξουν 100%. Εξάλλου, το βασικότερο γνώρισμα ενός μοντέρνου κράτους είναι πως αυτό απολαμβάνει το μονοπώλιο στη νόμιμη άσκηση βίας –φυλακίζοντας, συλλαμβάνοντας, απαλλοτριώνοντας, υποχρεώνοντας τον πολίτη να κάνει χίλια δυο πράγματα, να πληρώνει φόρους, να υπηρετεί στον στρατό, να σταματά στο κόκκινο φανάρι.

Αυτή είναι η μοίρα του ανθρώπινου γένους, να έχει μεγάλα πιστεύω και αξίες, αλλά να μην μπορούν αυτά να συνυπάρξουν, αν δεν τα θυσιάσεις κάποιες φορές. Εμείς σήμερα αφήνουμε μονογονεϊκές οικογένειες χωρίς στήριγμα, παραπληγικούς χωρίς βοήθεια, πολύτεκνους χωρίς επίδομα για να σώσουμε μια ευρύτερη κατάσταση.

Η κοινωνική δικαιοσύνη δεν μπορεί να συμβιβαστεί με την ανάγκη επιβίωσης του κράτους. Φυσικά, υπάρχει το προφανές λίπος που πρέπει να κοπεί, με αστεία επιδόματα που στοιχίζουν χωρίς λόγο, με διαρθρωτικές αλλαγές που πρέπει να γίνουν, με την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων και τη μείωση πολλών μισθών ή, ακόμα, με την καλύτερη εποπτεία. Είναι όμως σαφές πως αυτές οι κινήσεις δεν αρκούν, και πρέπει να αγγίξουμε και σε σημεία που βασανίζουν τις Βασικές μας τις Αρχές.

Δεν υπάρχει τρόπος να το αποφύγει κανείς. Δεν υπάρχει συντόμι για τη λύση των μεγάλων προβλημάτων στα κοινά, άσχετα με το ποιος έφταιγε ή, αν μπορούσε, να είχε αποφευχθεί αυτή η κατάσταση. Φτάσαμε εδώ που φτάσαμε, και είναι πλέον ξεκάθαρο πως, όπως όλες οι γενιές, και οι σημερινές θα φάνε το δικό τους βρώμικο ψωμί.

Το μεγάλο ερώτημα, τότε, είναι τί μπορούμε να κάνουμε. Το κράτος πρέπει να σωθεί, έστω κι αν τρώει τις συντάξεις του κόσμου ως δανεικά. Οι τράπεζες πρέπει να επιζήσουν για το καλό όλων μας, άσχετα αν κάποιοι έπρεπε να μπουν στη φυλακή. Οι αναξιοπαθούντες συμπολίτες μας δικαιούνται στήριξη από τους δημόσιους φορείς. Ο άνεργοι έχουν το δικαίωμα να αναζητήσουν δουλειά και να ζήσουν με την ελπίδα πως θα αλλάξουν τα πράγματα. Οι πολίτες που βλέπουν τα εισοδήματά τους να μειώνονται και τις δουλειές τους να κλείνουν, έχουν χρωστούμενα να παίρνουν από εκείνους που «μαζί τα έφαγαν».

Όλα αυτά δεν μπορούν να ικανοποιηθούν την ίδια ώρα. Ο κάθε πολιτικός σήμερα βρίσκεται μπροστά σε μια σειρά από διλήμματα. Αυτή η στήλη έχει γράψει ξανά πως οι Αρχές και Πιστεύω θα πρέπει να ρίχνουν φως στο πώς θέτουμε τους στόχους μας, όχι πώς τους υλοποιούμε.

Κι αυτό ήταν το μεγαλύτερο λάθος της σημερινής κυβέρνησης. Για να βοηθήσει τους χαμηλόμισθους, αύξησε τον κατώτατο μισθό, με μοναδικό αποτέλεσμα να αυξήσει την ανεργία. Για να βοηθήσει τα ασθενέστερα στρώματα άφησε απείραχτη την αδήλωτη εργασία, με αποτέλεσμα να υποφέρουν παραπάνω όσοι εργάζονται με μαύρα σε φάρμες, οικοδομές και αλλού. Για να μη βοηθήσει τους τραπεζίτες, άφησε τις τράπεζες να φτάσουν στο παρά πέντε πριν να μπουν σε διάσωση. Όπως λένε, για να μην μπουν σε Μνημόνιο, έψαξαν δάνειο και δεν διαπραγματεύτηκαν σοβαρά.

Οι αρχές και οι αξίες κατάντησαν βαρίδι – όχι γιατί καθοδήγησαν τους στόχους, αλλά γιατί χρωμάτισαν τον τρόπο με τον οποίο επιχειρήθηκε η επίτευξη των στόχων.

Τώρα είμαστε σ’ ένα σημείο όπου τα διλήμματα θα γίνονται όλο και χειρότερα. Οι επιλογές θα γίνονται όλο και λιγότερες. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι κουράγιο. Τελικός στόχος αυτής της ιστορίας θα πρέπει να είναι δούμε πώς θα απαντήσουμε την πιο σημαντική ερώτηση που έχουμε μπροστά μας. Όχι πώς θα βγούμε από την κρίση, αλλά πώς θα κρίνει η ιστορία το 2013: Ως ένα έτος-καμπή για την Κύπρο, η οποία πήρε τις δύσκολες αποφάσεις και προχώρησε δυναμικά στην ανάκαμψη, βγαίνοντας πιο δυνατή; Ή, φοβάμαι, ως μια άλλη χαμένη ευκαιρία από την οποία βγήκε ζωντανή μεν, αλλά με δύστυχο λαό;

Γι’ αυτό και πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα ξερά των πολιτικών κάτω από το φυσικό αέριο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s