O Λου Λομπέλλο, οι Κατσατουριάν και μία αλήθεια

Ο Λου Λομπέλλο επισκέφτηκε το σπίτι των Κατσατουριάν οκτώ χρόνια μετά που σκότωσε τους τρεις γιους της οικογένειας. Ήταν μια τεταμένη συνάντηση, που μάλλον ολοκληρώθηκε καλά, από ό,τι γράφει η New York Times.

Οι Κατσατουριάν, Αρμένιοι της Βαγδάτης, είχαν επιχειρήσει να φύγουν από το σπίτι τους για να μείνουν με κάποιους συγγενείς, όταν η γειτονιά τους έγινε πεδίο μάχης. Όταν, όμως, το σπίτι των συγγενών τους διαλύθηκε από μια βόμβα που (μάλλον κατά λάθος) έριξαν οι Αμερικανοί, αναγκάστηκαν να επιστρέψουν. Σε ένα από τα οδοφράγματα, οι Αμερικανοί πεζοναύτες τους έγνεφαν, απλώνοντας το χέρι τους με την παλάμη προς τα έξω. Προφανώς, η χειρονομία σήμαινε «σταμάτα».

Καλώς τα τα παιδιά...

Καλώς τα τα παιδιά…

Η γλώσσα των χειρονομιών, όμως, δεν είναι όσο καθολική όσο νομίζουμε. Στα «αραβικά» του Ιράκ, το απλωμένο χέρι με την παλάμη προς τα έξω, σημαίνει «καλώς τους». Κι έτσι οι Κατσατουριάν συνέχισαν. Τρία αυτοκίνητα γεμάτα από αδέλφια, ξαδέλφια, θείους και γονείς, έγιναν τρυπητήρι από τις ριπές. Από θαύμα σκοτώθηκαν μόνο τρεις.

Η ασυνεννοησία στις χειρονομίες που χρησιμοποιούν οι Αμερικανοί στα οδοφράγματα του Ιράκ ήταν τόσο σοβαρό πρόβλημα, που το ναυτικό και η διοίκηση πεζοναυτών διέταξαν ξεχωριστά έρευνες για το θέμα. Το αποτέλεσμα δείχνει πως 80% των περίπου 13.000 θανάτων στα οδοφράγματα του Ιράκ, ήταν πολίτες και όχι στρατιώτες. Σκοτωμένοι χωρίς λόγο, όπως οι Κατσατουριάν.

Όταν δεν καταλαβαίνεις τα σημάδια, τα μηνύματα και τα νοήματα που δέχεσαι, τα αποτελέσματα μπορεί να είναι καταστροφικά. Όταν γνέφεις «σταμάτα» αλλά ο άλλος καταλαβαίνει «καλώς τον μου», μπορεί να γίνεις φονιάς χωρίς λόγο, όπως ο Λου Λομπέλλο.

Αυτή η διαπίστωση, όμως, δεν ισχύει μόνο σε οδοφράγματα της Βαγδάτης, σε εμπόλεμες ζώνες ή σε Αμερικανούς πεζοναύτες. Ισχύει και για χίλιες δύο άλλες περιπτώσεις και περιστάσεις.

Ούτε τα σημάδια που στέλνει η οικονομία της Κύπρου, δεν γίνονται πλήρως κατανοητά. Η ασυνεννοησία μεταξύ των σημείων και της ερμηνείας τους, βάζει τον τόπο σε αχαρτογράφητες περιοχές, με κυριότερο πρόβλημα την άσκηση πολιτικής. Και, ενώ ορισμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά της οικονομίας μας είναι γνωστά, όπως είναι γνωστές και ορισμένες ποσοστικές πραγματικότητες, την ίδια ώρα δεν είμαστε –κανένας μας– σε θέση να κατανοήσουμε τι σημαίνει μια σειρά από άλλες ενδείξεις. Το γεγονός, για παράδειγμα, πως αυξάνεται ξαφνικά η παραγωγή εσπεριδοειδών στην Κύπρο, σε τί οφείλεται; Γιατί δεν επιστρέφουν γεωργοί στα φυτικά προϊόντα τα οποία εγκαταλείπουν, τη στιγμή που η παραγωγή μειώνεται, αλλά το περιθώριο κέρδους αυξάνεται; Γιατί έχουμε σε σχέση με το 2011 αύξηση της παραγωγής στα διαρκή καταναλωτικά αγαθά; Ποια είναι; Πώς αυξήσαμε τις εξαγωγές των δικών μας αγαθών και γιατί μειώθηκαν τόσο οι επανεξαγωγές;

Αυτά τα στοιχεία έχουν βαθύτατο αντίκτυπο στο πώς θα έπρεπε το κράτος να αντιδρά στην οικονομία: Η οικονομία γνέφει στην πολιτική, κι αυτή δεν καταλαβαίνει προς τα πού της γνέφει να πάει. Το γεγονός και μόνο ότι οι μοναδικές απαντήσεις που έχουμε στα πιο πάνω ερωτήματα είναι εικασίες, δείχνει πόσο ελλιπής είναι η άσκηση πολιτικής στην Κύπρο. Και τα παραδείγματα αυτά δεν είναι παρά μερικά από εκατοντάδες ερωτήματα για την οικονομία.

Φυσικά, εκ πρώτης όψεως εξηγήσεις είναι εύκολο να σκεφτεί κάποιος που ασχολείται. Δεν υπάρχουν, όμως, στοιχεία, απλούστατα διότι δεν παρακολουθούμε τα θέματα αυτά. Και, ελλείψει στοιχείων, ασχολούμαστε όλοι με τον εντοπισμό μιας «ικανοποιητικής εξήγησης», παρά με την ανάλυση των δεδομένων της οικονομίας.

Και, δεδομένα δεν υπάρχουν. Η Αστυνομία δεν δίνει ολοκληρωμένη λίστα με τα σοβαρά ατυχήματα ανά δρόμο, την ώρα που αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό προβλημάτων. Η Κεντρική Τράπεζα δεν σπάζει τα «άλλα δάνεια» σε πιο συγκεκριμένες κατηγορίες, την ώρα που υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν πως τα καταναλωτικά δάνεια δεν είναι καθόλου σταθερά, αλλά αυξάνονται. Την ώρα που ο πληθωρισμός της Κύπρου δείχνει πολύ μεγάλες διακυμάνσεις, δεν υπάρχουν στοιχεία που να βοηθούν στον εντοπισμό των κατηγοριών εκείνων που θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν στην εξομάλυνση των διακυμάνσεων. Ενώ αυξάνονται σαν φούσκα τα καφέ, δεν ξέρουμε πόσα είναι, πού, με τί περιθώρια κέρδους…

Όλα αυτά δεν είναι χωρίς ουσία. Πρόκειται για τα σημάδια που μπορούν να μας δώσουν κατευθυντήριες γραμμές σε μια εποχή που η οικονομία μας έχει μεγαλύτερη τάση να χρησιμοποιεί θανάσιμη βία ακόμα κι από τους Αμερικανούς πεζοναύτες. Αυτή η στήλη έχει γράψει πολλές φορές πως οι εξωπραγματικές εκτιμήσεις στους προϋπολογισμούς του κράτους κατάντησαν να είναι μια από τις πιο ιερές παραδόσεις της πολιτικής. Απλούστατα δεν ξέρουμε πόσα και πώς θα εισπράξει το κράτος το 2013 από τους φόρους στα ακίνητα, τα τσιγάρα ή τον ΦΠΑ. Δεν ξέρουμε (αφήστε τι λένε) τη στατιστική σχέση μεταξύ ΑΕΠ και εσόδων του κράτους. Η κυβέρνηση δεν ξέρει καν πόσες εταιρείες λειτουργούν στην Κύπρο. Η ασυνέπεια μεταξύ των εκτιμήσεων του προϋπολογισμού και των εκτιμήσεων στις αντιπροτάσεις προς την Τρόικα, λέει πολλά.

Ένα από τα κυριότερα ζητούμενα για το «πρώτο έτος του Μνημονίου» είναι να διορθωθούν κι αυτές οι ανεπάρκειες, όχι μόνο να αυξήσουμε τα έσοδα και να μειώσουμε τις δαπάνες του κράτους. Αλλιώς, θα συνεχίσουμε να προσεγγίζουμε τα «οδοφράγματα» της οικονομίας σαν τους Κατσατουριάν, που δεν κατάλαβαν πότε να σταματήσουν και πότε να αναπτύξουν ταχύτητα.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα λεφτά από το Φυσικό Αέριο μακριά από τους πολιτικούς.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s