Μια (κρυμμένη) αλήθεια για τις κυπριακές τράπεζες

Το 1914 είχε ήδη κλείσει 32 χρόνια ως τραπεζίτης και δεν του άρεσε αυτό που έβλεπε. Καθυστερημένα δάνεια, τα οποία δεν πληρώνονταν στην ώρα τους, αντιμετωπίζονταν στη Home Bank of Canada με ένα πολύ έξυπνο τρόπο: οι καθυστερημένες δόσεις, συμπεριλαμβανομένων και των τόκων, συνυπολογίζονταν στη συνολική αξία του δανείου. Με βάση τη νέα αξία του δανείου, υπολογίζονταν στη συνέχεια οι μελλοντικές δόσεις και έσοδα, με αποτέλεσμα η τράπεζα να δείχνει ισχυρή και υγιέστατη.
Οι μέτοχοι, μάλιστα, απολάμβαναν και αυξημένα μερίσματα, ενώ και η κορυφή της διοίκησης της τράπεζας, απολάμβανε τα δικά της μπόνους.

Ο Γουίλιαμ Μάχαφι, διευθυντής του καταστήματος της τράπεζας στο Winnipeg, έκρινε πως έπρεπε να ενημερώσει τους περιφερειακούς διευθυντές της τράπεζας πως αυτή η πρακτική ισοδυναμούσε με «μαγείρεμα των βιβλίων», με αλχημείες που δεν μπορούσαν να αντέξουν για πάντα. Σε επιστολή του προς τον ομοσπονδιακό υπουργό Οικονομικών του Καναδά, σχολίασε επίσης και τα δάνεια σε συνδεδεμένα πρόσωπα και εταιρείες, που δεν έδειχναν ικανά να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους.

Ελαλούσα σας το

Ελαλούσα σας το

Ο καλός κύριος Μάχαφι έχασε τη δουλειά του το 1917 και οι επίμονες αντιρρήσεις του στα όσα γίνονταν στη Home Bank δεν εισακούστηκαν από κανένα.
Έως το 1920, όταν τα πράγματα έφτασαν στο αναπόφευκτο. Μια μίνι ύφεση, με αυξημένα επιτόκια και μειωμένη ζήτηση πιστώσεων, έριξε τις αξίες των ενεργητικών. Η Home Bank άρχισε να καταρρέει. Οι κύριοι μέτοχοι την εγκατέλειψαν, η κυβέρνηση αρνήθηκε να τη διασώσει, η μετοχή της έπεσε στα μερικά σεντ (ας πούμε τεσσεράμισι) και οι καταθέτες έφυγαν σε κατάσταση πανικού.
Εκείνο τον καιρό, στον Καναδά δεν είχαν ELA. Τον Αύγουστο του 1923, η τράπεζα έπαιξε κανόνι και δέκα διευθυντές πήγαν για βόλτα με χειροπέδες.

Από τον μακρινό Καναδά και τις αρχές του προηγούμενου αιώνα μέχρι τη σημερινή Κύπρο, τελικά οι διαφορές δεν είναι και τόσο μεγάλες. Όπως και σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, όταν αποφεύγεις το αναπόφευκτο, όταν μαγειρεύεις τα βιβλία και όταν δανείζεις με κριτήρια που δεν έχουν να κάνουν με τις βέλτιστες πρακτικές, γράφεις μόνος σου τη μοίρα σου.
Η Λαϊκή, μόλις τον επόμενο μήνα μετά τη διάσωσή της, κατέγραψε μια τρομακτική αύξηση στα δάνειά της, με τον Ιούνιο να καταγράφει αύξηση των πιστώσεων κατά 814,3 εκατ. ευρώ.

Στην περίπτωση του Καναδά, ακολουθήθηκε μια απόλυτα ορθόδοξη στρατηγική. Οι καταθέτες –ή τουλάχιστον οι πιο πολλοί από αυτούς– διασώθηκαν. Η χρεοκοπημένη τράπεζα αφέθηκε να κλείσει και ως άμυνα για την οικονομία, ενισχύθηκαν οι άλλες συστημικά συνδεδεμένες τράπεζες με άμεση κρατική αρωγή. Η λύση αυτή έγινε, σιγά-σιγά, η παραδοσιακή συνταγή για τις τραπεζικές κρίσεις.
Πλέον, το μεγαλύτερο ζητούμενο είναι μια συγυρισμένη κίνηση, μέσω μιας παραλλαγής της «κακής τράπεζας», της AMC (Asset Management Company), για να ξεχωρίσουν τα βιβλία των τραπεζών και να διαχωριστούν πλήρως τα υγιή στοιχεία ενεργητικού των τραπεζών, από τα προβληματικά. Σε αυτό το πλαίσιο, η Κεντρική επιμένει πως θα πρέπει να ολοκληρωθεί και η απομόχλευση μέσα από το AMC. Ωστόσο, πρέπει να βρεθεί μια υποφερτή φόρμουλα –την οποία δεν δείχνουν να έχουν βρει στην Κεντρική– για το πώς θα επωφεληθούν οι τράπεζες από την αποξένωση μη τραπεζικών εργασιών και άλλων ενεργητικών. Σήμερα, η εικόνα είναι πως οι τράπεζες θα πωλήσουν όσο-όσο εύρωστες εργασίες τους, οι οποίες θα μεταπωληθούν σε υψηλότερη τιμή από την AMC. Η συμμετοχή των τραπεζών στη μετοχική δομή της AMC δεν αρκεί για να τις γλυτώσει από ένα ξεπούλημα εργασιών τους όπως τη Eurolife και τη CypriaLife, όσο-όσο.
Πέρα από αυτό, όμως, υπάρχει και μια άλλη πτυχή. Οι ίδιες οι τράπεζες απειλούν τη βιωσιμότητα του χρέους. Γι αυτό, εξάλλου, και θα γίνει ένα ξεδίπλωμα της ενίσχυσής τους μέσα σε περίπου δύο χρόνια: Για να μη δοθούν αμέσως τα χρήματα για την ανακεφαλαιοποίηση και ν’ αυξηθεί ανυπόφορα το δημόσιο χρέος. Αν, όμως, μπορούσε να γίνει κάτι τέτοιο, θα είχαμε μια βαθειά μεν, αλλά πολύ προσωρινή κρίση, σε σχήμα V. Μετά από μια βαθύτατη κρίση, θα μπορούσε το έτος να κλείσει υποφερτά, με (σχετικά, πάντα) ταχεία ανάπτυξη.

Αντί τούτου, η επέκταση της κεφαλαιακής ενίσχυσης, οδηγεί την Κύπρο σε μια ύφεση που το Υπουργείο Οικονομικών εκτιμά στο 3,5%. Εμείς ελπίζουμε να μην ξεπεράσει κατά πολύ το 4%. Με την πιστωτική επέκταση νεκρή –εκτός από την ανατίμηση των προβληματικών δανείων που έκανε η Λαϊκή, ά λα Home Bank– η οικονομία θα παραμείνει εγκλωβισμένη σε υφεσιακές πιέσεις, και η όποια ανάκαμψη θα είναι εντελώς αναιμική.

Ο μόνος τρόπος για να αλλάξει αυτή η εικόνα, είναι η «καναδέζικη» λύση: Να κλείσουν άμεσα οι οίκοι που έτσι κι αλλιώς δεν σώζονται και να οδηγηθεί το τραπεζικό σύστημα σε μια θέση που να μπορεί να αντιμετωπίσει τις τεράστιες πιέσεις των επόμενων ετών. Για να γίνει αυτό δεν θα πρέπει να γίνει μικρότερο το τραπεζικό σύστημα. Αντίθετα, θα πρέπει να εξασφαλιστεί «πολυφωνία» που να ενισχύει και τον ανταγωνισμό. Με συγχωνεύσεις που να ενισχύουν τους μικρούς οίκους, αλλά και με ριζικό «ξεχόρτισμα» και κλείσιμο οίκων όπου το κόστος της συνεχιζόμενης διάσωσης είναι μεγαλύτερο από το κόστος του λουκέτου. Μια τέτοια πολιτική θα μειώσει, συν τοις άλλοις, και τις ανάγκες για ανακεφαλαιοποίηση.

Επίσης πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα έσοδα από το Φυσικό Αέριο, μακριά από τον προϋπολογισμό.

3 thoughts on “Μια (κρυμμένη) αλήθεια για τις κυπριακές τράπεζες

  1. Παράθεμα: And the ECB? What about the ECB? | Η πελλάρα εν ΠΟΛΛΩΝ λογιών

  2. Παράθεμα: Κεντρική: Θέλει μεγάλη προσοχή η εγκύκλιος για τα δάνεια | Η πελλάρα εν ΠΟΛΛΩΝ λογιών

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s