Εβδομάδα των Παθών και (ίσως) της Ανάστασης για την Οικονομία

Με τις εξελίξεις να είναι ραγδαίες σε πολλά μέτωπα της οικονομίας, η εβδομάδα που μπαίνει θα είναι καθοριστική για το επόμενο διάστημα, αφού θα κρίνει πολλά για την πορεία της οικονομίας. Η ψήφιση από τη Βουλή –και επίσημα– της δανειακής σύμβασης, και άσχετα με το γεγονός ότι έχουν ήδη εγκριθεί πολλά από τα «μνημονιακά» νομοσχέδια, θα ανοίξει μια νέα περίοδος για την οικονομία. Αφενός, σειρά νέων μέτρων θα πρέπει να αναμένεται το επόμενο εξάμηνο, αλλά αφετέρου θα κλείσει μια περίοδος αβεβαιότητας που επηρεάζει καταφανώς τη διάθεση των επενδυτών (κυρίως ξένων).

Επιπλέον, η επιλογή του Διοικητικού Συμβουλίου στην Τράπεζα Κύπρου θα επιτρέψει την έστω και καθυστερημένη λήψη μέτρων από πλευράς της τράπεζας, η οποία χρειάζεται κατεπειγόντως ουσιαστικό πρόγραμμα αναδιάρθρωσης αλλά και επιπλέον διοικητικές κινήσεις για μπορέσει να επανέλθει στην ομαλότητα.

Πέρα από το γεγονός πως ανοίγει πλέον η πόρτα για τη λήψη των εκ των έσω μέτρων διάσωσης της Τράπεζας Κύπρου, η εξέλιξη έχει επιτρέψει, συν τοις άλλοις, και την έκδοση νέου διατάγματος για τον περιορισμό στην διακίνηση κεφαλαίων, με το οποίο ουσιαστικά επιτρέπεται χωρίς ελέγχους και καθυστερήσεις η αξιοποίηση των καταθέσεων που έχουν ξένοι σε διεθνείς τράπεζες. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η όποια εμπιστοσύνη έχει απομείνει στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα και επιτρέπεται μετά από ενάμιση σχεδόν μήνα η διακίνηση χρημάτων προς και από την Κύπρου. Παράλληλα, η αρχή της άρσης των περιορισμών και στο εγχώριο σύστημα επιτρέπει και το «ξεπάγωμα» της αγοράς.

Μνημόνιο στη Βουλή 
Ουσιαστικά, τα περισσότερα από τα νομοσχέδια που εκκρεμούν ως «πρότερες πράξεις» για το Μνημόνιο, έχουν ήδη εγκριθεί από τη Βουλή. Εξαίρεση αποτελεί –για ακόμη μία φορά– το νομοσχέδιο για τη φορολόγηση των ακινήτων, κάτι που ωστόσο εκτιμάται πως θα «κλείσει» την ερχόμενη Τρίτη.
Ταυτόχρονα, η έγκριση του Μνημονίου από τα εθνικά Κοινοβούλια χωρίς ουσιαστικό πρόβλημα και με άνετη πλειοψηφία επιτρέπει πλέον στην Κύπρο να αρχίσει και την επίσημη υλοποίηση των συμφωνηθέντων.

Οι ξένοι επενδυτές αναμένουν με αγωνία τις εξελίξεις της Τρίτης, εκφράζοντας ανησυχίες για την ψήφιση του Μνημονίου από τη Βουλή. Πολλοί, μάλιστα, σχολιάζουν πως δεν μπορούν να προχωρήσουν σε κινήσεις μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο όσον αφορά στην ψηφοφορία της Τρίτης στη Βουλή, την ώρα που πολλές φήμες δίνουν και παίρνουν όσον αφορά στη στάση των διαφόρων κομμάτων. Αυτές οι φήμες φτάνουν σχεδόν αμέσως –και με πικάντικες λεπτομέρειες– στα αφτιά των ξένων επενδυτών.

Πέρα από την πολιτική διάσταση της ψηφοφορίας που θα γίνει την Τρίτη στη Βουλή, είναι ξεκάθαρο πως με την επίσημη αποδοχή του Μνημονίου θα ανοίξει η πόρτα για όσους θέλουν να κάνουν τις κινήσεις τους στην Κύπρο, προσβλέποντας σε εξασφάλιση «pole position» στο θέμα των υδρογονανθράκων, με άλλους να επιθυμούν να εξασφαλίσουν οφέλη από τη δύσκολη οικονομική περίσταση.

Σημειώνεται πως για πολλούς από αυτούς τους επενδυτές, η κρίση αποτελεί μάλλον ευκαιρία παρά πρόβλημα, αφού οι εργασίες τους βρίσκονται στη διεθνή αγορά. Με τα υψηλά εταιρικά χρέη, με τα προβληματικά δάνεια και με την ανάγκη αρκετών Κυπρίων να πωλήσουν ενεργητικά τους, πολλοί κοιτάζουν με έντονο ενδιαφέρον την Κύπρο και τις ευκαιρίες που δημιουργούνται.

Άρση των περιορισμών
Η κίνηση που έχει ήδη γίνει από το Υπουργείο Οικονομικών σε συνεννόηση με την Κεντρική Τράπεζα για την άρση των περιορισμών στη διακίνηση κεφαλαίων, ανοίγει την προοπτική για επιστροφή της οικονομίας στην ομαλότητα.

Ο διαχωρισμός των ξένων από τις εγχώριες τράπεζες, αλλά και ο διαχωρισμός μεταξύ Κυπρίων και ξένων καταθετών, έχει προβληματίσει το ίδιο το Υπουργείο Οικονομικών, αλλά και αναλυτές. Ωστόσο, και μετά από ισχυρές πιέσεις από ξένες τράπεζες και από την ίδια τη Μόσχα, έχει ληφθεί η απόφαση για να προχωρήσει η κυβέρνηση στον συγκεκριμένο διαχωρισμό.

Η δυσαρέσκεια των ξένων τραπεζών, οι οποίες σχολιάζουν ξεκάθαρα πως, από τη στιγμή που οι ίδιες δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα, δεν υφίσταται λόγος για να υπόκεινται σε περιορισμούς, εκφράστηκε χωρίς περιστροφές, τόσο προς την Κεντρική Τράπεζα όσο και προς την ίδια την κυβέρνηση. Πάντως, οι δηλώσεις που έγιναν από πλευράς της VTB, μητρικής της RCB για αποχώρηση της δεύτερης από την Κύπρο, έχουν θορυβήσει πολλούς από τους κρατικούς αξιωματούχους.

Μάλιστα, η στάση της VTB κρίνεται ως ακόμα πιο σημαντική, αν κανείς λάβει υπόψη πως τα σχόλια που εισπράττει η Κύπρος από τη συγκεκριμένη τράπεζα, φαίνεται πως εκφράζουν ουσιαστικά όλες τις ξένες τράπεζες στην Κύπρο. Η διαχείριση της πρόθεσης της RCΒ, η οποία φέρεται να «ανακουφίστηκε» κάπως από τη διάθεση που διαφαίνεται από το τελευταίο διάταγμα, θα είναι κρίσιμη για τη μετέπειτα πορεία του τραπεζικού συστήματος, αφού φυγή της τράπεζας δεν είναι βέβαιο αν θα αποκρυσταλλώσει τη θέση των άλλων στην αγορά ή αν θα οδηγήσει σε τάση εξόδου ξένων οίκων.

Άσχετα με τις πιέσεις που δέχεται η Κύπρος από τις ξένες τράπεζες, αλλά και από το ίδιο το Κρεμλίνο, σχετικά με τους περιορισμούς στη διακίνηση κεφαλαίων, το Υπουργείο Οικονομικών αισθάνεται έντονα πως οι χειρισμοί των περιοριστικών μέτρων ήταν ζημιογόνοι για την Κύπρο.

«Με το κάθε διάταγμα θέλουμε να δοκιμάζουμε τα όρια της ρευστότητας του συστήματος», σχολίασε στην «Κ» υψηλόβαθμο κυβερνητικό στέλεχος. «Μόλις διαφαίνεται πως το σύστημα αντέχει, θέλουμε να ακολουθεί ένα νέο διάταγμα που να δοκιμάζει τα όρια ξανά». Η πρόθεση είναι σαφώς να προχωρήσει τάχιστα η έξοδος από τους περιορισμούς.

Η κατάσταση στην Τράπεζα Κύπρου βοηθά τα μέγιστα σε αυτή την προσπάθεια: Ο έστω και καθυστερημένος διορισμός του προσωρινού ΔΣ της τράπεζας, σημαίνει πως η Κύπρου έχει πλέον κάποιο στο τιμόνι, κάτι που συνέβαινε μέχρι πρότινος, ενώ μπορεί να δοθεί και το μήνυμα πως η τράπεζα διαχειρίζεται έμπρακτα την κατάσταση.

Σημειώνεται, πάντως, πως αναμένεται έξοδος κεφαλαίων με την άρση των περιορισμών. Ωστόσο, την ίδια στιγμή τα όποια κεφάλαια παραμένουν κλειδωμένα στις τράπεζες απλούστατα διότι απαγορεύεται η έξοδός τους, δεν αποτελούν «ρευστότητα» και δεν εξυπηρετούν κανένα σκοπό. Εξάλλου, όσο καθυστερεί η άρση των μέτρων, τόσο περισσότερο υποχωρεί η εμπιστοσύνη στις τράπεζες με αποτέλεσμα να εξασφαλίζεται ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα ρευστότητας στο μέλλον. Επιπλέον σχολιάζεται πως σε κάποιο βαθμό, υπάρχει ένας ντε φάκτο περιορισμός στην Τράπεζα Κύπρου, όπου μόνο το 10% των ανασφάλιστων καταθέσεων είναι διαθέσιμα στους καταθέτες.

Με βάση αυτές τις συνθήκες, η εβδομάδα που μπαίνει μπορεί να κριθεί ως καίριας σημασίας για την οικονομία και τα στοιχεία που θα αρχίσουν να ξεκαθαρίζουν, σε συνδυασμό και με τα μηνύματα που θα λάβει η αγορά, θα αρχίσουν να διαγράφουν τη μετέπειτα πορεία.
Όλα τα βλέμματα στο νέο ΔΣ της Τρ. Κύπρου
Από τις 15 Μαρτίου και μετά, η Τράπεζα Κύπρου παρέμεινε παράλυτη και αδρανής μπροστά στις εξελίξεις που την αφορούσαν, και που γίνονταν εκτός της Τράπεζας, στο απέναντι κτήριο στην Αγία Παρασκευή. Αυτό μπορεί να ήταν φυσιολογικό υπό τις περιστάσεις, αλλά την ίδια ώρα έβαζε την Τράπεζα στον πάγο.

Είναι σαφές πως η Τράπεζα θα χρειαστεί μεγάλες και τολμηρές κινήσεις για να επανέλθει στην ομαλότητα, κάτι που πέφτει, πλέον, στους ώμους του (έστω και προσωρινού) Διοικητικού Συμβουλίου της τράπεζας.

Το μέγεθος της απασχόλησης, το δίκτυο καταστημάτων, αλλά και το γενικότερο λειτουργικό κόστος της Τράπεζας Κύπρου θα πρέπει να μειωθεί άμεσα και δραματικά. Ακόμα πιο σημαντική, όμως, θα είναι η διαχείριση των μεγάλων εκθέσεων που έχει η τράπεζα στους «επίλεκτους» πελάτες, οι πιο πολλοί από τους οποίους είναι επιχειρηματίες ανάπτυξης γης και μάλιστα μπορούν σε κάποιες περιπτώσεις να θεωρηθούν και ως συνδεδεμένα πρόσωπα.

Το παλάτι του Πιλάτου...

Το παλάτι του Πιλάτου…

Η διαχείριση αυτών των μεγάλων δανείων, τα οποία διαφαίνεται πλέον πως δεν είναι πλήρως εξυπηρετήσιμα, θα κρίνει πολλά για την Κύπρου, αφού η έκθεση της τράπεζας είναι ήδη αστρονομική. Σε μία περίπτωση, μεγάλη εταιρεία που δραστηριοποιείται στο εμπόριο, έχει υποχρεώσεις που σύμφωνα με τις ετήσιες εκθέσεις της, ξεπερνούν τα 500 εκατ. ευρώ, ενώ πληροφορίες αναφέρουν πως ο μεγαλύτερος όγκος αυτών των υποχρεώσεων αφορούν σε δάνεια από την Κύπρου.

Μια ορατή αντιμετώπιση αυτής της έκθεσης, θα μπορέσει να στείλει σαφές μήνυμα προς τις αγορές και προς τους καταθέτες πως η τράπεζα έχει επανέλθει σε κανονικούς ρυθμούς και πως είναι σε θέση πλέον να αντιμετωπίσει τη δύσκολη περίσταση των επόμενων μηνών. Στο ίδιο πλαίσιο, εξαιρετικής σημασίας θα είναι και η αποστολή άμεσων μηνυμάτων από την Κύπρου σχετικά με τις εσωτερικές αλλαγές, οι οποίες θα πρέπει να δίνουν σαφή εικόνα αλλαγής και βελτίωσης. Το θέμα αυτό αφορά, σαφώς, τις εσωτερικές διαδικασίες της τράπεζας σε πολλά επίπεδα, από τη διαχείριση του ρίσκου μέχρι την αξιολόγηση των πελατών. Ωστόσο, ακόμα πιο σημαντική θα είναι και η επιλογή του νέου CEO και της κορυφής της διοικητικής πυραμίδας της Τράπεζας Κύπρου. Από το βιογραφικό του νέου CEO, ο οποίος πρέπει να επιλεγεί κατεπειγόντως, θα κριθεί το επίπεδο εμπιστοσύνης που θα μπορούν να έχουν οι καταθέτες στην τράπεζα, μετά και τα όσα προβλήματα έχουν ήδη διαφανεί.

Οι πρώτες κινήσεις θα πρέπει να γίνουν πολύ σύντομα, χωρίς «μήνα του μέλιτος» ή πίστωση χρόνου, αφού οι συνθήκες που επικρατούν επιβάλλουν τη λήψη άμεσων αποφάσεων και την άμεση υλοποίηση πειστικών κινήσεων. Έτσι, από την Εβδομάδα των Παθών θα διαφανεί κιόλας κατά πόσον η Κύπρου –και μαζί της, όλη η οικονομία του τόπου– οδηγείται σε ανάσταση ή σε μονοπάτια ακόμα πιο επικίνδυνα από τα σημερινά

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s