Supercalifragilisticexpialidocious…

Η μαγική λέξη της Mary Poppins δεν αρκεί…

Η υπόσχεση ήταν απλή – «σιδηρόδρομοι προς την Αφρική, φράγματα στον Νείλο, στόλοι λαγωνικών στους ωκεανούς, μεγαλοπρεπή κανάλια με αυτο-απόσβεση, φυτείες από τσάι που ανθίζει». Σε μία από τις πιο αξέχαστες στιγμές ενός παλιού, απλοϊκού μιούζικαλ, ο μικρός Μάικλ πάει στην τράπεζα με τη διπλοδεκάρα του.

«Όταν καταθέσεις τη διπλή δεκάρα προσεκτικά σε τραπεζικό λογαριασμό θα δεις σύντομα πως θα ανθίσει για να γίνει πίστωση υπολογίσιμου μεγέθους, με σύνθετη απόδοση. Ανά εξάμηνο». Ο Μάικλ, όμως, ήθελε τη διπλοδεκάρα για να ταΐσει τα πεζούνια.

Παρά τις παραινέσεις των τραπεζιτών, που με τα σταυρωτά κοστούμια, τα σοβαρά τους γένια και τα αυστηρά γυαλιά τους του έλεγαν πως η «ασφάλεια, πίστη και υπομονή» της τράπεζας υποσχόταν με βεβαιότητα ένα σπουδαίο μέλλον για τη διπλή δεκάρα του, ο μικρός επέμενε πως θέλει τα λεφτά του για τα περιστέρια της πλατείας.

MaryPopsΠαρά τη βεβαιότητα των τραπεζιτών, τις υποσχέσεις τους και την ατσαλάκωτη εμπιστοσύνη τους, ο Μάικλ δεν ήταν δυνατόν να πειστεί. Όταν ταΐζεις πουλιά, το μόνο που κερδίζεις είναι χοντρά πουλιά, του είπαν και του άρπαξαν το κέρμα.

Η αντίδραση του μικρού, που επέμενε να του δώσουν πίσω τα λεφτά του, οδήγησε την τράπεζα –τόσο σοβαρή, με τόσο όμορφα μάρμαρα και καλοντυμένους τραπεζίτες– στην καταστροφή: Όταν οι άλλοι πελάτες άκουσαν τον μικρό να απαιτεί τη δεκάρα του, μια γυναίκα φώναξε πως κάτι δεν πάει καλά και δεν του δίνουν τα λεφτά του. Απαίτησε να κάνει ανάληψη τις καταθέσεις της και αμέσως ακολούθησαν κι άλλοι.

Μέσα σε δευτερόλεπτα, η φυγή κεφαλαίων προκάλεσε πανικό, χάος και διάλυση της τράπεζας, με τα ταμεία να κλείνουν, τον κόσμο να μαζεύεται έξω από τις επιβλητικές πόρτες και τους υπαλλήλους της τράπεζας να προσπαθούν να κρύψουν τα λεφτά.

Είναι μάλλον περίεργο που μία ταινία όπως η Mary Poppins, με την ιπτάμενη γκουβερνάντα και τις ομπρέλες που πετούν μπορεί να περιγράψει με τόση εξυπνάδα τόσες πολλές από τις αλήθειες για το τραπεζικό σύστημα. Ο ρόλος της εμπιστοσύνης, η υπέρμετρη πίστη των τραπεζιτών στον οίκο τους, η επιμονή τους να εξασφαλίσουν ακόμα και το μικρότερο όφελος, όλα είναι κεντρικής σημασίας για την επιβίωση μιας τράπεζας.

Και, όταν καταρρεύσει η εμπιστοσύνη, τα πάντα διαλύονται μέσα σε λεπτά. Η κατάσταση αυτή δεν μας είναι άγνωστη. Η χαλαρή (ή μάλλον επιλεκτική) εποπτεία από τους τελευταίους δύο διοικητές της Κεντρικής Τράπεζας, δημιούργησε ένα πρόβλημα που αφέθηκε να σοβεί και να μεγαλώνει χωρίς έλεγχο.

Μάλιστα, ακόμα και όταν η Λαϊκή είχε πλέον περάσει τις πύλες της κολάσεως και στην είσοδο της Λευκωσίας υπήρχε πλέον μόνο ένα φάντασμα τράπεζας χωρίς ελπίδα για επιστροφή από τους νεκρούς, η Λαϊκή δεν μάζευε απλώς καταθέσεις, αλλά διαφήμιζε κιόλας την «αξία και σιγουριά στις καταθέσεις σας» που προσέφερε με το πρόγραμμα step up, όπου τα επιτόκια «ανεβαίνουν και ανεβαίνουν και ανεβαίνουν». Όπως τον κ. Dawes στο παλιό μιούζικαλ.

Είναι απορίας άξιο πώς η Κεντρική επέτρεπε σε μια χρεοκοπημένη τράπεζα, όχι μόνο να λαμβάνει καταθέσεις, αλλά να διαφημίζει κιόλας επιθετικά σε μια προσπάθεια να μαζέψει τα λεφτά καταθετών από άλλες τράπεζες: «Κάντε το επόμενο βήμα στις καταθέσεις σας με σιγουριά…». Μάλιστα, η παραδοχή του διοικητή πως η Λαϊκή «ήταν στον αναπνευστήρα» την ίδια περίοδο που μιλούσε για επιτόκια που ανεβαίνουν και διαφήμιζε «αξία και σιγουριά», δημιουργεί απλά ερωτήματα για την ποιότητα της εποπτείας, αλλά και για τις ικανότητες της Κεντρικής να κάνει τη δουλειά της. Μοναδική εναλλακτική ερμηνεία της κατάστασης είναι πως αυτά δεν έγιναν τυχαία.

Σε πολλές κρίσεις είδαμε πως οι τράπεζες (και οι επόπτες τους) «ποντάρουν στην Ανάσταση», πάντα με παρόμοια αποτελέσματα που θυμίζουν όσα είδαμε στη Λαϊκή. Ο διοικητής, ως καθηγητής, γνώριζε («ή όφειλε να γνωρίζει») αυτά τα μαθήματα από προηγούμενες κρίσεις. Όπως θυμόμαστε αυτή την εβδομάδα, η Ανάσταση δεν είναι και καθημερινό φαινόμενο. Οι τράπεζές μας σίγουρα δεν είναι, ούτε Λάζαρος ούτε ο αγαπημένος του ραβί. Ούτε μπορούν οι μαγικές λέξεις μιας ιπτάμενης γκουβερνάντας να αλλάξουν το αναπόφευκτο.
Σήμερα όλη η αγωνία μας στρέφεται προς την Τράπεζα Κύπρου όπου η εικόνα είναι μάλλον ανησυχητική. Εκεί, τα μέτρα περιορισμού της διακίνησης κεφαλαίων, αποτελούν ένα είδος αναπνευστήρα. Ως γιος γιατρού, έγραψα πολλές φορές πως, όσο περισσότερο καιρό μένει ο ασθενής στον αναπνευστήρα, τόσο πιο δύσκολο είναι να αναπνεύσει μόνος του στη συνέχεια. Γι’ αυτό και είναι μάλλον ευτυχές το γεγονός ότι εγκαταλείφτηκε η προσπάθεια για αναβολή του αναπόφευκτου και άρχισαν ήδη να αίρονται τα περιοριστικά μέτρα.

Αυτή η εβδομάδα θα είναι κάτι παραπάνω από κρίσιμη. Το νέο ΔΣ της Τράπεζας Κύπρου θα πρέπει να δείξει από την πρώτη του κιόλας ώρα πως είναι σοβαρό και πως δεν έχει διάθεση να αφήσει την Κύπρου να ακολουθήσει τη Λαϊκή. Οι κινήσεις που πρέπει να γίνουν είναι γνωστές και δεδομένες. Η περαιτέρω άρση των περιοριστικών μέτρων, με τη συνεχή δοκιμασία των «ορίων» της ρευστότητας, θα απαιτήσει κότσια στον τέταρτο όροφο της Μιχαλάκη Καραολή, αλλά πρέπει να γίνει.

Η ψήφιση του Μνημονίου θα κρίνει το πιο σημαντικό ερώτημα: για την Κύπρο, το Πάσχα θα δώσει ελπίδα ή απλώς θα μας υποχρεώσει να αναγνωρίζουμε τη θνησιμότητα ενός μοντέλου που δεν ήταν βιώσιμο;

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ Και τα λεφτά από το γκάζι, μακριά από τους πολιτικούς.

One thought on “Supercalifragilisticexpialidocious…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s