Οι Μορίσκος και η προειδοποίηση του Αλιάγα

Οι Μορίσκος, οι λινοβάμβακοι της Ιβηρίας, δεν είχαν ποτέ καλές σχέσεις με τους ηγεμόνες τους. Η Ιερά Εξέταση, και γενικότερα η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, τηρούσε μια στάση όχι και τόσο διαφορετική από εκείνη που γνώρισε και η κυπριακή ιστορία: Από τη στιγμή που αλλαξοπίστησαν κάτω από πολιτική πίεση (οι Μορίσκος είχαν την επιλογή να βαφτιστούν ή να φύγουν) είναι εκ των πραγμάτων αιρετικοί.

Φυσικά, δεν βοηθούσε και το γεγονός ότι ήταν κατά βάση οι πιο πετυχημένοι από τους μη προνομιούχους, μάστορες της ύδρευσης, της άρδευσης και γενικότερα των έργων υποδομής που ενίσχυαν όσο τίποτε άλλο την παραγωγικότητα στην αγροτική παραγωγή.
Παρά την επιμονή του προοδευτικού Φράι Λουίς ντε Αλιάγα, του βασιλικού συμβούλου που πίστευε πως η κοινότητα των λινοβάμβακων αυτών θα μπορούσε να αφομοιωθεί σιγά-σιγά στην ισπανική κοινωνία, τα αφτιά του βασιλιά (του Φίλιππου Β΄) τα κέρδισε ο Τζάιμε Μπλέντα, ο ηγέτης της Ιεράς Εξέτασης στην Ισπανία.

morosΕξ ορισμού αιρετικοί, αλλά και σχετικά πλούσιοι, αυτοί οι άνθρωποι θα μπορούσαν καλύτερα να εργάζονται ως σκλάβοι για τον βασιλιά, ο οποίος, κατά τον Μπλέντα, θα είχε και ένα τεράστιο έσοδο (όπως αυτά που η Ντέλια αποκαλεί «windfall») αν τους άρπαζε μια κι έξω τις περιουσίες τους.

Πιο μετριοπαθής από τους φανατικούς καθολικούς (τους «ταλιμπάν» της εποχής τους), ο Φίλιππος προτίμησε απλά να τους διώξει. Το 1609 τους έδιωξε, λοιπόν, παρά τις διαμαρτυρίες των αριστοκρατών της Βαλένθια, που θα έχαναν μονομιάς το 33% του πληθυσμού τους. Μπροστά στην πραγματικότητα ότι αυτοί οι «ξένοι» είχαν τη μεγαλύτερη εμπειρογνωμοσύνη στα θέματα υποδομών του κράτους, άρχισαν να γίνονται «προσαρμογές» στο διάταγμα εξόδου, για παράδειγμα επιτρέποντας 6 οικογένειες για κάθε 100 να μείνουν στην Ισπανία.

Ήταν όμως αργά. Μέσα σε ένα ανθρώπινο δράμα που η ιστορία αντιμετωπίζει απλά ως ένα οικονομικό γεγονός, και μετά από σειρά εξεγέρσεων, οι Μορίσκος έφυγαν από την Ισπανία.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν ήταν πως εξαφανίστηκε ο πληθυσμός σε πολλές περιοχές. Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν η κατάρρευση των υποδομών αφού όσοι έμειναν δεν γνώριζαν πώς να συντηρούν τα αυλάκια και τα δίκτυα ύδρευσης. Με τη διάλυση της παραγωγικότητας, οι φεουδάρχες απαιτούσαν όλο και υψηλότερα ενοίκια από τους αγρότες για να καλύψουν τα μεγάλα τους χρέη, ουσιαστικά διώχνοντάς τους από τη γη.

Τα κρατικά έσοδα μειώθηκαν δραματικά, ενώ την ίδια ώρα κερδισμένες ήταν οι περιοχές όπου δεν κατοικούσαν αρχικά Μορίσκος, αφού αυτοί δεν επηρεάστηκαν από την έξοδο: Η Καταλωνία είχε πλέον τα σκήπτρα και η Βαλένθια με την Αραγωνία άρχισαν να καταρρέουν.

Πέρασαν αιώνες για να συνέλθει η Ισπανία από το κακό που έπαθε το 1609. Η κίνηση επιδείνωσε τους ήδη άδειους κρατικούς κορβανάδες, την ώρα που περιοχές της Βορείου Αφρικής ενίσχυαν την παραγωγή τους χάρη στην τεχνογνωσία που, χωρίς να το περιμένουν, τους ήρθε.

Όταν μια ομάδα από «ξένους» προσφέρει περισσότερα από όσα παίρνει σε μια περιοχή ή ένα κράτος, θα ήταν παράλογο να γίνεται αντικείμενο επιθέσεων. Οι πολιτικές πιέσεις και τα κεκτημένα συμφέροντα που εξυπηρετούνται με τον διωγμό της, μπορεί τελικά να φέρουν και την καταστροφή.

Την περασμένη εβδομάδα, στο Τέξας των ΗΠΑ, ο οργανισμός SelectUSA, που έχει την ευθύνη για να ελκύει επενδυτές και ξένες επιχειρήσεις, έστελνε ένα σαφές μήνυμα στις 100 χιλιάδες συνέδρους του OTC. «Θέλουμε να έρθετε. Σας θέλουμε πολύ. Πείτε μας τι χρειάζεστε και θα γίνει», είπε ο επικεφαλής του οργανισμού. «Φορολογικά κίνητρα, επαφή με δυνητικούς εταίρους, κρατική ενίσχυση, ό,τι θέλετε».

Οι Αμερικανοί δεν είναι «μπροστά» μόνο διότι η οικονομία τους είναι ισχυρή και δυναμική. Είναι δεκαετίες πιο μπροστά από εμάς και στη νοοτροπία. Πού ακούστηκε να έρχεται ξένη επιχείρηση και να την βοηθούμε εμείς οι ίδιοι να κάνει «φοροαποφυγή» ή να βρίσκει φορολογικές ελαφρύνσεις για να επενδύσει κοντά μας; Αντίθετα, τους υποχρεώνουμε να συμπεριφερθούν σαν σκυλάκια του τσίρκου, να χορεύουν και να πηδούν από το ένα εμπόδιο στο άλλο.

ι δε έχοντες την ευθύνη να προσεγγίσουν τέτοιους επενδυτές είναι στην καλύτερη περίπτωση αδιάφοροι και στη χειρότερη επιθετικοί με αυτούς που προσπαθούμε να φλερτάρουμε.
Παρά τους μύθους μας στην Κύπρο, οι «φιλόξενοι» είναι άλλοι.

Η κυβέρνηση θα μπορούσε να ανακοινώσει «φορολογικές διακοπές» για νέες επιχειρήσεις – να μην πληρώνουν φόρους, για παράδειγμα, για δύο χρόνια από την ίδρυσή τους.
Ακόμα πιο βασική θα ήταν και μια τέτοια πολιτική για υφιστάμενες επιχειρήσεις που υιοθετούν νέες μεθόδους οποιουδήποτε είδους, στη διεύθυνση γραφείων, διαχείριση αρχείων, στη μεταποίηση, στον τουρισμό, στην ανάπτυξη λογισμικών – σε οτιδήποτε είναι καινούργιο.

Η Κύπρος θέλει Μορίσκος και πρέπει να τους ελκύσει. Πάνω από όλα μια τέτοια προσπάθεια θα πρέπει να γίνει προσεκτικά (πιο προσεκτικά από αυτό το κείμενο) αλλά και με απλότητα, μακριά από τις φοβίες και χωρίς 45 υπογραφές από 18 τμήματα του Δημοσίου, φόρμες, αιτήσεις και τηλέφωνα που δεν απαντά κανένας.

Στη φάση που βρίσκεται η Κύπρος, και ενώ οι Μορίσκος μας έχουν διωχτεί από τις καταστάσεις και όχι από διατάγματα, διερωτώμαστε σε ποιους τομείς μπορεί να στραφεί ο τόπος. Μέρος της απάντησης (οι προτάσεις αυτές δεν είναι πανάκεια, αλλά μια σημαντική αρχή) πρέπει να είναι πώς θα επιτρέψουμε στην αγορά αυτή να ανακαλύψει πρώτα ποια πορεία πρέπει να ακολουθήσει η Κύπρος, και μετά να δούμε το κράτος πώς θα βοηθήσει.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα έσοδα από το γκάζι, μακριά από τους πολιτικούς. Όλους.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s