Συμπλέγματα και εμπάθεια: Ο Chief Ike

«Στην κυβέρνηση, πρέπει να επαγρυπνούμε κατά της υπερβολικής επιρροής του στρατιωτικού-βιομηχανικού συμπλέγματος», είπε ο Αϊζενχάουερ, απευθύνοντας τον λόγο στον αμερικανικό λαό, για τελευταία φορά ως πρόεδρός τους. Δεν ήταν τα λόγια κάποιου περίεργου περιθωριακού. Ο Άικ είχε μια στρατιωτική καριέρα, ένας από τους πρώτους εκπαιδευτές στα τεθωρακισμένα στον Α΄ Παγκόσμιο, και με εξαίρετη θητεία κατά των Γερμανών στον Β΄ Παγκόσμιο, όπου πολέμησε στην Βόρεια Αφρική πριν αναλάβει ως διοικητής κατά τη Μάχη της Νορμανδίας και την απόβαση που έκρινε τον πόλεμο. Η θητεία του χαρακτηρίστηκε από τις μακροσκοπικές του αναλύσεις, τους σχεδιασμούς στρατηγικής επί χάρτου, αλλά και τις ξεχωριστές διοικητικές του ικανότητες.

Όταν έβγαλε τη στολή, ο Άικ φορούσε πέντε αστέρες στο πέτο, στρατηγός γεννημένος και ψημένος μέσα στους στρατώνες. Γι’ αυτό και ήταν περίεργο αυτός να ήταν ο άνθρωπος που θα έδινε στους Αμερικανούς τον όρο «Στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα» που τους απασχολεί από το 1961.

dday«Η πιθανότητα για καταστροφική αύξηση άστοχης επιρροής υπάρχει, και θα συνεχιστεί… Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στο κύρος αυτού του συμπλέγματος να αποδυναμώσει τις ελευθερίες ή τις δημοκρατικές μας διαδικασίες. Μόνο ένα κοινό που επαγρυπνεί και ενημερώνεται μπορεί να εξασφαλίσει πως ο τεράστιος μηχανισμός της άμυνας μπορεί να συνδυαστεί σωστά με τους ειρηνικούς μας στόχους και μεθόδους μας, για να διαφυλάξουμε την ασφάλεια και την ελευθερία μας».

Ο «Chief Aik» θα είχε κριθεί ως άνθρωπος που στερείται πατριωτισμού, ως «αντι-αμερικανός» και ως εχθρός της μεγάλης προσπάθειας των ΗΠΑ να επικρατήσουν κατά τον ψυχρό πόλεμο, αν δεν είχε ένα ένδοξο στρατιωτικό παρελθόν και πολλά σιδερικά στο στήθος. Η γενικώς πετυχημένη του θητεία στον Λευκό Οίκο, δεν ήταν παρά η σφραγίδα που έκλεισε τα στόματα που θα μπορούσαν να είχαν αμφισβητήσει τις προθέσεις του.

Δεν μπορούν να είναι όλοι Αϊζενχάουερ, ούτε να επιδεικνύουν όλοι ένα ένδοξο παρελθόν στις επάλξεις του πατριωτισμού ούτε στις ΗΠΑ όταν η μνήμη του Μακάρθι ήταν ακόμα νωπές, ούτε ακόμα στην Κύπρο του Μνημονίου. Ο καθένας κάνει ό,τι μπορεί, από όπου μπορεί.

Το χειρότερο, όμως, είναι πως η κριτική εισπράττεται από πολλούς ως «εμπάθεια», ως «επίθεση» και ως κακία. Το σχόλιο του μεγάλου ιστορικού, του Χάουαρντ Ζινν πως η διαφωνία (dissent) είναι η απώτερη μορφή πατριωτισμού, έχει πάει χαμένο. Δεν με ενδιαφέρει αν υποφέρουν από την ασθένεια αυτή οι βαθιά διχασμένοι Αμερικανοί ή άλλοι. Το ανησυχητικό είναι πως αυτό το φαινόμενο έχει δηλητηριάσει την κυπριακή κοινωνία την ώρα που χρειάζεται τον διάλογο περισσότερο από ποτέ: Οικονομία, Κυπριακό και κοινωνία διασχίζουν νερά μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης.
Εκτός από την κίνηση πανικού και την ενστικτώδη αυτοάμυνα με την οποία πολλοί σχολιάζουν την κριτική ως επίθεση, το φαινόμενο είναι βαθιά ριζωμένο στην Κύπρο, σχεδόν σε όλους του χώρους.

Οι πολιτικοί έμαθαν να θεωρούν την κριτική ως επίθεση, ίσως λόγω της παράδοσης των αυταρχικών ηγετών που έχει η χώρα μας. Έμαθαν να πιπιλούν λέξεις εκνευριστικές –«κινδυνολόγοι», «Κασσάνδρες» – ως μοναδική γραμμή άμυνας. Το χειρότερο, όμως, είναι πως αυτή η απάντηση μπορεί να κουβαλήσει το νερό τους μέσα στην κοινωνία, ως όπλο κατά παντός είδους κριτικής. Η Κασσάνδρα, πάντως, είχε δίκιο όταν προειδοποιούσε τους Τρώες και ίσως το γεγονός ότι οι πολιτικοί μας χρησιμοποιούν την Κασσάνδρα ως «αντεπιχείρημα», να αποτελεί ομολογία. Ο πολιτικός που δεν ακούει εναλλακτικές σκέψεις από τους συνεργάτες του, καλά κάνει να φοβάται.

Εδώ και δύο περίπου χρόνια, φάνηκε πως και οι τραπεζίτες υποφέρουν από την ίδια ασθένεια. Εκεί, το πρόβλημα σχετίζεται κατά βάση με την πεπαλαιωμένη και αταβιστική λογική πως, στα κλειστά δωμάτια με πούρο και ουίσκι, φυλάσσεται ως μυστικό η αλήθεια. Θεωρούν πως όποιος σχολιάζει ή αναλύει δημοσίως διαθέσιμα στοιχεία, «κάνει κακό» με την «αποκάλυψη», χωρίς να σκέφτονται πως όταν κρύβουν την αλήθεια, εξαπατούν τον κόσμο.

Πόσο πρόσφατα η Λαϊκή, στην προσπάθειά της να τραβήξει καταθέσεις, ενώ κατέρρεε, καλούσε τον κόσμο στο step up. «Κάντε το επόμενο βήμα στις καταθέσεις σας με σιγουριά και επιτόκια που ανεβαίνουν και ανεβαίνουν και ανεβαίνουν». Όσοι πήγαν στη Λαϊκή χάρη στο πρόγραμμα αυτό, ήταν θύματα πλάνης. Δεν είναι βέβαιο πού ήταν η Κεντρική Τράπεζα και η Κεφαλαιαγορά, κι όποιος προειδοποιούσε τότε, ήταν «Κασσάνδρα».

Το σημαντικότερο, όμως, είναι πως οι τράπεζες πλέον δεν εξαρτώνται από τους μικροκαταθέτες που μπορεί να μάθουν μια αλήθεια από κάποιο σχολιαστή, αναλυτή ή δημοσιογράφο. Εξαρτώνται από μεγάλους καταθέτες και επενδυτές, από τους οποίους δεν μπορείς να κρυφτείς για πολύ, εκτός κι αν τους εξαπατήσεις.

Ike presidentΗ κριτική, φυσικά, δεν είναι αλάνθαστη, ιδίως σε μια χώρα όπου τα στοιχεία αποτελούν προνόμιο τις σπάνιες φορές όπου αυτά υπάρχουν. Ακόμα όλη η Κύπρος προσπαθεί να καταλάβει πόσοι από τους «residents» που έχουν καταθέσεις, είναι τελικά Ρώσοι ή πώς κινούνται τα μισθολόγια ανά κατηγορία εργασίας.

Οι δε τράπεζες –αυτό λέει η προσωπική εμπειρία– έδιναν δάνεια στα τυφλά, είτε σε μέλη των Συμβουλίων και φίλους τους, είτε σε όποιον είχε χωράφι να «βάλει κάτω» για το δάνειο, χωρίς να παρατηρούν στα αλήθεια την ικανότητα αποπληρωμής.
Όταν βλέπεις ένα λεωφορείο γεμάτο κόσμο να οδεύει προς τον γκρεμό, οφείλεις να πεις κάτι, έστω κι αν θεωρηθείς κακεντρεχής. Οτιδήποτε άλλο θα ήταν συνενοχή, δειλία και ευθυνοφοβία, έστω κι αν συνηθίσαμε να «καταπίνουν» πολιτικοί και ΜΜΕ πολλά πράγματα.

Η Καθημερινή θα συνεχίσει να ακούει πως είναι «εμπαθής», «κακεντρεχής» και γεμάτη κακία. Αυτή είναι, κάτω από τις συνθήκες, αστέρι στο πέτο μας, έστω κι αν μόνο εκ των υστέρων αποδεικνύεται η αλήθεια. Ας είναι.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα λεφτά από το γκάζι, μακριά από τους πολιτικούς.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s