Εσωτερική υποτίμηση στη Κύπρο

Όπως ήταν αναμενόμενο, ο πληθωρισμός στην Κύπρο κινείται κοντά στις προβλέψεις του Μνημονίου, που τον θέτουν κοντά στο 1% για το 2013. Την ίδια ώρα, όμως, βγαίνουν στην επιφάνεια και οι πρώτες ενδείξεις πως η Κύπρος μπαίνει σε φάση εσωτερικής υποτίμησης, με την οποία οι τιμές στην εγχώρια παραγωγή μειώνονται, τονώνοντας έτσι την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας σε σχέση με τους ανταγωνιστές μας. Αυτός είναι και ένας από τους βασικούς στόχους του Μνημονίου –που επιδιώχθηκε ανεπιτυχώς στην Ελλάδα– μέσα από τη συμπίεση των τιμών.

Η μείωση των τιμών στα εγχώρια προϊόντα, ουσιαστικά τα καθιστά πιο ανταγωνιστικά σε σχέση με τις εισαγωγές, ενισχύοντας όσο αυτό είναι δυνατόν, την οικονομία εν μέσω ύφεσης. Όπως διαφαίνεται από τα στοιχεία που εξέδωσε η Στατιστική Υπηρεσία, ο Απρίλιος και ο Μάιος ήδη καταγράφουν σημαντική αποκλιμάκωση στον γενικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, γεγονός που καταδεικνύει πως η αποκλιμάκωση στις τιμές έχει ήδη αρχίσει.

Screen Shot 2013-07-02 at 8.14.43 AMΑπό τα στοιχεία, πάντως, απουσιάζει το κρίσιμης σημασίας στοιχείο που αφορά στο ύψος των μισθών, οι οποίοι θα πρέπει να μειωθούν για να γίνει δυνατή η υποτίμηση. Σημειώνεται, πάντως, πως όλοι πο πολιτικοί χώροι και όλες οι προτάσεις για αντιμετώπιση της κρίσης, προσβλέπουν σε μείωση των μισθών, ως μέρος της διόρθωσης που χρειάζεται η οικονομία για να καταστεί πιο παραγωγική και πιο ανταγωνιστική, στο πλαίσιο της εξόδου από την κρίση. Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγουν, τόσο το ίδιο το μνημόνιο όσο και η πρόταση του ΑΚΕΛ για έξοδο από το ευρώ. Στη μελέτη του κόμματος γίνεται σαφής αναφορά στο γεγονός ότι μέρος του οφέλους που θα προκύψει για την οικονομία στο σύνολό της, θα είναι και η διάβρωση των μισθών εξαιτίας της υποτίμησης της λίρας.

Πέρα από το ύψος των μισθών, οι οποίοι δείχνουν να μειώνονται από επί μέρους στοιχεία και από τη συνεχιζόμενη αύξηση της ανεργίας, επιπλέον στοιχεία δείχνουν πως η οικονομία έχει ήδη αρχίσει να προσαρμόζεται στις οικονομικές συνθήκες. Παρά το γεγονός ότι αυτά τα στοιχεία μεταφράζονται σε αυξημένες πιέσεις στα εισοδήματα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, μπορούν να κριθούν ως «θετικά» για την οικονομία στο σύνολό της, αφού η προσαρμογή στις νέες συνθήκες αποτελεί σημαντική εξέλιξη για αντιμετώπιση της οικονομικής συγκυρίας.

Η εγχώρια παραγωγή

Σημαντικό είναι το στοιχείο ότι ενώ αποκλιμακώνεται ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή, αυτός παραμένει ακόμα θετικός. Σύμφωνα με τα στοιχεία, δεν σημειώνεται ακόμα αποπληθωρισμός. Ωστόσο, στον συνολικό Δείκτη, περιλαμβάνονται και κατηγορίες όπως τα πετρελαιοειδή που καταγράφουν ακόμα σημαντική αύξηση της τάξης του 4,4%, αλλά και κατηγορίες όπως τα είδη καπνού και αλκοόλ όπου η αύξηση συνεχίζεται, με 9,48% τον Μάιο.
Σε άλλες επί μέρους ενδεικτικές κατηγορίες, όμως, καταγράφεται αρνητικός πληθωρισμός, γεγονός που αποτελεί ισχυρή ένδειξη πως οι τιμές προσαρμόζονται. Συγκεκριμένα, η εγχώρια παραγωγή έχει αρχίσει να σημειώνει αποπληθωρισμό για δεύτερο συνεχόμενο μήνα τον Μάιο.

Μεγάλες είναι οι μειώσεις, τόσο στα ενοίκια (-4,1%) όσο και στα εγχώρια γεωργικά προϊόντα (-2,2%), δύο κατηγορίες που παραδοσιακά «κατευθύνουν» και άλλες τιμές στην εγχώρια αγορά. Την ίδια ώρα, και τα κόστη στην εκπαίδευση καταγράφουν μικρότερη αύξηση από τα τελευταία χρόνια, με 0,7%. Πρέπει να αναμένεται πως ο Δείκτης για την εκπαίδευση θα συνεχίσει να μειώνεται, καθώς όλες οι ενδείξεις κάνουν λόγο για μειωμένες τιμές από τον Σεπτέμβριο και μετά.
Όσον αφορά στην υγεία, όπου η αύξηση των τιμών ήταν ραγδαία τα τελευταία χρόνια, για πρώτη φορά καταγράφεται μείωση τιμών κατά 1,3%, γεγονός που επίσης καταδεικνύει προσαρμογή των τιμών στα νέα δεδομένα και στη μειωμένη ζήτηση.

Η εστίαση και φιλοξενία, πάντως, καταγράφουν αύξηση τιμών, έστω κι αν αυτή είναι μειωμένη, με τον Δείκτη να δείχνει αύξηση κατά 0,7%. Ο Δείκτης φαίνεται πως θα αυξηθεί μέσα στους καλοκαιρινούς μήνες σε σχέση με τον Μάιο, αλλά δεν πρέπει να αποκλείεται ο αποπληθωρισμός στα εποχιακά διορθωμένα στοιχεία.

Αρνητικός πληθωρισμός
Τα στοιχεία δεν οδηγούν σε τελεσίδικα συμπεράσματα, αλλά αποτελούν την πρώτη ισχυρή ένδειξη πως η οικονομία έχει αρχίσει την εσωτερική υποτίμηση. Όσον αφορά στον γενικό δείκτη του πληθωρισμού, η Στατιστική Υπηρεσία καταγράφει αποπληθωρισμό κατά 0,7%. Αυτό στο στοιχείο δείχνει πως η πορεία του πληθωρισμού που άρχισε τον Μάρτιο, όταν ο πληθωρισμός ήταν 1,3% και τον Απρίλη, όταν ήταν 0,1%, πλέον η Κύπρος μπαίνει σε καθαρά αρνητικούς δείκτες πληθωρισμού.
Ένα άλλο στοιχείο που αξίζει να σημειωθεί, είναι πως σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωζώνη, ο δείκτης του πληθωρισμού άρχισε ξανά να αποκλίνει προς τα κάτω. Ενώ τον Μάρτιο η Ευρωζώνη κατέγραφε πληθωρισμό κατά 1,7%, η Eurostat κατέγραφε πληθωρισμό 1,3% στην Κύπρο. Τον Απρίλιο, η ψαλίδα άνοιξε, αφού η Κύπρος περιορίστηκε στο 0,1% έναντι του 1,2% στην υπόλοιπη Ευρωζώνη.

Το πιο σημαντικό στοιχείο, πάντως, παραμένει το γεγονός ότι η εγχώρια παραγωγή συνεχίζει να μειώνει τις τιμές της, κάτι που μεταφράζεται σε ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.
Εξαιρετικά σημαντική θα είναι η παρακολούθηση των τιμών μέσα στο επόμενο δίμηνο, κάτι που θα δείξει κατά πόσο η τάση που ήδη διαφαίνεται, θα συνεχιστεί ή αν πρόκειται για παρένθεση. Πάντως, όλες οι ενδείξεις δείχνουν πως ο μειωμένος δείκτης πληθωρισμού, όπως προβλέπεται από το Υπουργείο Οικονομικών και την Τρόικα, θα επαληθευτεί.

Υποτίμηση, καλύτερη από λίρα

Σημαντικό στοιχείο στην όλη εικόνα, είναι πως η εσωτερική υποτίμηση, με όλες τις αρνητικές συνέπειες που συνεπάγεται, αποτελεί άμεσο στόχο των όποιων λύσεων προτάσσονται για αντιμετώπιση της κρίσης. Στην περίπτωση του Μνημονίου, η εσωτερική υποτίμηση μέσα από αποπληθωριστικές τάσεις, θα διαβρώσει μισθούς και ενεργητικά μεν, αλλά θα επιτύχει την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, με στόχο να ενισχυθούν οι εξαγωγές και να δοθεί μια τόνωση στην οικονομία. Αυτός ήταν και βασικός στόχος στο Μνημόνιο της Ελλάδας, ο οποίος ωστόσο δεν έγινε κατορθωτός, με τις πρώτες ενδείξεις εσωτερικής υποτίμησης να γίνονται ορατές μόλις πρόσφατα, σχεδόν 3 χρόνια μετά την έναρξη της κρίσης.
Στην περίπτωση της εξόδου από το ευρώ, και πάλι η πρόταση προβλέπει ανταγωνιστική υποτίμηση, με μαζικές μειώσεις σε μισθούς και ενεργητικά, αλλά αυτή τη φορά μέσα από τον πληθωρισμό της νέας λίρας, ο οποίος μάλιστα θα είναι δύσκολο να ελεγχθεί χωρίς βοήθεια από το εξωτερικό.

Αυτό είναι και το μεγάλο κενό της πρότασης: Η έξοδος από το ευρώ, με στόχο την υποτίμηση αλλά και την απαλλαγή μας από την Τρόικα, θα χρειαστεί τη βοήθεια της Τρόικας για να αποφευχθεί μια υποτίμηση τόσο μεγάλη που θα διαλύσει την όποια ελπίδα ανάκαμψης. Επομένως, ως πρόταση για απαλλαγή από την Τρόικα, πάσχει στο γεγονός ότι για να πετύχει, θα πρέπει να μας στηρίξει η…Τρόικα.

Επιπλέον, η ανταγωνιστική υποτίμηση μέσα από τον πληθωρισμό της λίρας, θα έχει ένα δεύτερο συνεπακόλουθο: Η υποτίμηση της λίρας θα αυξήσει δραματικά το κόστος των εισαγωγών, τόσο σε ονομαστικές όσο και σε πραγματικές τιμές. Από τη στιγμή που η Κύπρος εισάγει, όχι μόνο καταναλωτικά αγαθά αλλά και πόρους παραγωγής (ενδιάμεσα αγαθά, καύσιμα, πρώτες ύλες και άλλα προϊόντα που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή), τότε η υποτίμηση της λίρας θα διαχύσει αυτή την αύξηση των τιμών και στα εγχώρια προϊόντα.

Έτσι, ενώ θα γίνει αισθητός ο ανθρώπινος πόνος της υποτίμησης, δεν θα μπορεί η Κύπρος να πετύχει την αύξηση της ανταγωνιστικότητας που αναζητεί.  Στην προκειμένη περίπτωση, πάντως, εάν επαληθευτούν οι τάσεις της εσωτερικής υποτίμησης, τότε θα έχουμε μια ισχυρή ένδειξη πως η οικονομία προσαρμόζεται ραγδαία στις νέες συνθήκες. Αυτό, με τη σειρά του, επιτρέπει να ελπίζει κανείς σε μια κρίση σχήματος «v», έστω και βαθιά, η οποία θα μεταφραστεί σε πολύ μεγάλη ύφεση μεν αλλά σε ταχεία ανάκαμψη. Για να γίνει κάτι τέτοιο, όμως, πρέπει να συντρέχει και η σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος, που είναι εξωγενής παράγοντας σε σχέση με την υποτίμηση.

One thought on “Εσωτερική υποτίμηση στη Κύπρο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s