Αυξητική η τάση στην ανεργία

Μειώνονται και οι ώρες εργασίας- 15.000 θέσεις εργασίας λιγότερες από πέρσι

Μεγάλες ήταν ήδη οι μειώσεις, τόσο στον αριθμό εργαζομένων όσο και στις συνολικές ανθρωποώρες εργασίας, σε πολλούς κλάδους οικονομικής δραστηριότητας, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη συνεχιζόμενη υποχώρηση του ΑΕΠ. Η μείωση των συνολικών ορών εργασίας, όμως, ήταν μικρότερη από τη μείωση του αριθμού εργαζομένων σε ποσοστιαία βάση.

Το στοιχείο αυτό δείχνει, σε πρώτο στάδιο, πως οι ώρες εργασίας προσαρμόζονται με τον δικό τους τρόπο στα νέα οικονομικά δεδομένα. Συνολικά, οι ώρες εργασίας ανά εργαζόμενο έχουν μειωθεί κατά 2,41%, με τον μέσο εργαζόμενο να δουλεύει περίπου 430 ώρες το τρίμηνο έναντι 441 που εργάστηκε το α΄ τρίμηνο του 2012. Σημειώνεται πως με βάση το «φυσιολογικό» όριο της 40ωρης εργασίας ανά εβδομάδα (και χωρίς αργίες), η πλήρης απασχόληση θα ήταν 480 ώρες.

απασχόλησηΛαμβανομένων υπόψη των αργιών (τα στοιχεία δεν είναι διορθωμένα εποχιακά) αλλά και άλλων παραγόντων (μερική απασχόληση, βραχύτερα ωράρια εργασίας στο Δημόσιο και τις τράπεζες κ.λπ.), η «βάση» των 450 ωρών κατά μέσο όρο θα ήταν μια λογική εκτίμηση για το όριο της πλήρους απασχόλησης.

Το σημαντικότερο όμως από τα δεδομένα που είναι διαθέσιμα, είναι πως η μείωση της απασχόλησης συνεχίζεται, με τα στοιχεία να είναι τρομακτικά για το α΄ τρίμηνο του 2013, πριν ακόμα «εγκατασταθεί» στην οικονομία η νέα τάξη πραγμάτων η οποία προέκυψε το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Μάρτη. Η μείωση της απασχόλησης κατά 14.993 άτομα σε σχέση με το ίδιο τρίμηνο του 2012, μόνο τρόμο μπορεί να προκαλεί για την πορεία της οικονομίας.

Το γεγονός μάλιστα πως ο μέσος εργαζόμενος δουλεύει περίπου 10,9 ώρες λιγότερες από ό,τι πέρυσι την ίδια περίοδο, δείχνει πως η οικονομική δραστηριότητα υποχωρεί ακόμα ταχύτερα από την αύξηση της ανεργίας.

Κατά πάσα πιθανότητα, με βάση τα στοιχεία, έχει ενισχυθεί η τάση να διατηρούν τις θέσεις εργασίας τους μεν οι εργαζόμενοι, αλλά με μειωμένα ωράρια, και ενδεχομένως με νέο καθεστώς απασχόλησης, όπως τη μερική απασχόληση. Δεύτερο ενδεχόμενο, όμως, είναι πως οι ώρες εργασίας μειώνονται ως πρελούδιο ενός κύματος απολύσεων, καθώς οι ώρες εργασίας προσαρμόζονται πολύ ταχύτερα στη μείωση της οικονομικής δραστηριότητας από ό,τι η εργασία. Αυτό το ενδεχόμενο φαίνεται πως είναι εντονότερο στο τομέα της μεταποίησης, αλλά και των κατασκευών, όπου οι εργαζόμενοι «κάθονται» λόγω έλλειψης δουλειάς και μόνο αργότερα απολύονται και επίσημα.

Ίσως ο κλάδος με το περισσότερο «ενδιαφέρον» να είναι οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και οι ασφαλιστικές εταιρείες: Ενώ η διακύμανση των ωρών εργασίας δείχνει πως δεν υπάρχει πλέον δουλειά για να γίνει από πλευράς των εργαζομένων, την ίδια ώρα δεν έγιναν απολύσεις.

Συγκεκριμένα, συνολικά οι υπάλληλοι εργάστηκαν σχεδόν 13% λιγότερες ώρες από πέρσι: 359 ώρες το τρίμηνο σε σχέση με 408 πέρσι. Η μείωση αυτή, κατά 49,5 ώρες λιγότερες ο καθένας, αντιστοιχεί σε περισσότερη από μία εβδομάδα λιγότερη το τρίμηνο. Αυτή η μείωση κατά πάσα πιθανότητα καταγράφει τις τραπεζικές αργίες του δεύτερου μισού του Μάρτη.

ώρες εργασίαςΠάντως, μια μικρή ελπίδα που ίσως να διαφαίνεται (αν μπορεί κανείς την αποκαλέσει «ελπίδα» είναι πως, με τη μαζική έξοδο εργαζομένων από τομείς που υποφέρουν περισσότερο, όπως τη μεταποίηση, τις κατασκευές και το εμπόριο (λιανικό και χονδρικό), ενδεχομένως το μεγαλύτερο μέρος της προσαρμογής να έχει ήδη γίνει στην απασχόληση και πλέον η αύξηση της ανεργίας να καταστεί πιο βραδεία μετά το καλοκαίρι. Αυτή η «ελπίδα» δεν βοηθά ιδιαίτερα όσους είναι ήδη άνεργοι, αλλά αν επαληθευτεί, μπορεί να συγκρατήσει την τελική ανεργία του έτους στα όρια του 18% με 20%, χωρίς ακόμα μεγαλύτερη αύξηση.

Την ίδια ώρα, αν επαληθευτούν οι εκτιμήσεις για την αύξηση της μερικής απασχόλησης (πρόσφατα στοιχεία δεν υπάρχουν ακόμα) τότε αυτή η ευελιξία θα δώσει ελπίδα σε πολλούς ανθρώπους που θα έχουν μεν μειωμένα έσοδα αλλά δεν θα απολυθούν από τις δουλειές τους.

Κατασκευές

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι μεγαλύτερες μειώσεις στην απασχόληση –η οποία σε μεγάλο βαθμό αντικατοπτρίζει και αντίστοιχη αύξηση της ανεργίας– καταγράφηκε στον κλάδο των κατασκευών. Εκεί, η μείωση του αριθμού εργαζόμενων, το πρώτο τρίμηνο του 2013 έφτασε το 16,38%, με 3.500 άτομα που πριν από ένα χρόνο περίπου είχαν εργασία στον συγκεκριμένο κλάδο, να μην έχουν πλέον απασχόληση.

Παρόμοια είναι και η μείωση στις ώρες εργασίας. Συνολικά καταγράφηκαν σχεδόν 30% λιγότερες ανθρωποώρες εργασίας στις κατασκευές, σε σχέση με πέρυσι. Μάλιστα, η μείωση στις ώρες εργασίας ανά εργαζόμενο είναι επίσης δραματική: Με περισσότερες από 76,5 ώρες λιγότερες το τρίμηνο, τα άτομα που απασχολούνται στον κλάδο των κατασκευών έχουν εργαστεί κατά μέσο όρο 16,6% ώρες λιγότερες ο καθένας το πρώτο τρίμηνο σε σχέση με το δεύτερο.

Η φύση των εργολαβιών στον κλάδο, αλλά και το γεγονός ότι οι κατασκευές καταγράφουν μια τόσο μεγάλη μείωση στις ώρες εργασίας ανά υπάλληλο, ενισχύουν το συμπέρασμα πως, ακόμα και εκείνοι που εργάζονται, εργάζονται λιγότερο.

Εμπόριο

Τεράστια μείωση στην απασχόληση σημείωσε και το εμπόριο, τόσο χονδρικό όσο και λιανικό. Παρά το γεγονός ότι ο δημόσιος διάλογος που γίνεται, έχει εστιαστεί σε ζητήματα όπως το ύψος των ενοικίων, είναι σημαντικό να σημειωθεί πως η μεγάλη μείωση στους τζίρους και το σπάσιμο της φούσκας που είχε διαφανεί στο παρελθόν στο εμπόριο, καταστούν τις σημερινές μειώσεις εν μέρει διορθωτικές.

Η υπερβολικά μεγάλη προσφορά στο λιανικό εμπόριο, σε συνδυασμό και με τις αφύσικα υψηλές τιμές που προσφέρονταν στους καταναλωτές, σημαίνουν πως, ακόμα και μετά την πάροδο της χειρότερης φάσης της κρίσης, δεν πρέπει να αναμένεται πως η απασχόληση ή γενικότερα η προσφορά θα επανέλθει στα πρότερα επίπεδα. Η άμεση προσπάθεια με τα οργανωμένα ξεπουλήματα, κατά πάσα πιθανότητα δεν θα αλλάξει την εικόνα του β΄ τριμήνου, αφού, πέρα από τους προφανείς λόγους που επηρεάζουν τη ζήτηση, όλα δείχνουν πως υπάρχει ήδη από το πρώτο τρίμηνο και μια εξάντληση των αποθεμάτων, τόσο στο λιανικό όσο και στο χονδρικό επίπεδο.

Σε κάθε περίπτωση, σημαντικό είναι επίσης και το γεγονός ότι στο εμπόριο (και δη στο λιανικό) σε αρκετά μεγάλο βαθμό απασχολούνται άτομα χωρίς εξειδικευμένη κατάρτιση, γεγονός που εγείρει άλλα ερωτηματικά για την απασχολησιμότητα των συγκεκριμένων υπαλλήλων.

Συνολικά, 3.000 άτομα λιγότερα από πέρυσι ασχολούνται στο εμπόριο, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη γενικότερη υποχώρηση του όγκου εργασιών στον κλάδο. Πρόκειται για μια υποχώρηση στην απασχόληση κατά σχεδόν 5,7%.

Την ίδια ώρα, οι συνολικές ώρες εργασίας έχουν υποχωρήσει ακόμα περισσότερο (6,02%), με τον μέσο εργαζόμενο να πηγαίνει στη δουλειά περίπου για δύο ώρες λιγότερες από ό,τι πέρυσι την ίδια περίοδο.

Μεταποίηση

Η μεταποίηση παρουσιάζει επίσης μεγάλη μείωση στην απασχόληση, με 2.854 άτομα να έχουν χάσει τη δουλειά τους από πέρσι. Στην περίπτωση της μεταποίησης όπου υπάρχει μια γενικότερη «κούραση» της βιομηχανίας, οι εργαζόμενοι στην Κύπρο είναι συγκριτικά πιο εξειδικευμένοι στην κατάρτισή τους από ό,τι συνήθως στη μεταποίηση. Αυτό οφείλεται στις συγκεκριμένες βιομηχανίες που υπάρχουν στην Κύπρο (μεταποιημένα τρόφιμα, ειδικά υλικά, φαρμακοβιομηχανία, αλουμίνιο κ.ά.). Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι, με δεδομένες τις εξειδικευμένες τους γνώσεις, πώς θα μπορούν να απασχοληθούν σε άλλο τομέα όσοι έχουν χάσει τη δουλειά τους.

Στη μεταποίηση, η απασχόληση έχει υποχωρήσει κατά σχεδόν 12%, ενώ οι συνολικές ώρες εργασίας έχουν μειωθεί κατά 10,93%. Η διαφοροποίηση στις ώρες εργασίας ανά υπάλληλο είναι μάλλον αμελητέα. Ωστόσο, διαφαίνεται πως ο κλάδος υποχωρεί ραγδαία το τελευταίο δωδεκάμηνο και πως η μείωση αυτή αποτελεί απότοκο της μείωσης στη ζήτηση.

Συνολικά, οι τρεις αυτό κλάδοι –μεταποίηση, εμπόριο και κατασκευές– «καλύπτουν» τα 2/3 της μείωσης στην απασχόληση στην Κύπρο, περίπου τις 10.000 από τις 15.000 σχεδόν χαμένες θέσεις εργασίας.

Σημ.: Τα πιο πάνω στοιχεία δεν περιλαμβάνουν τους αυτοεργοδοτούμενους.

One thought on “Αυξητική η τάση στην ανεργία

  1. Παράθεμα: Αυξητική η τάση στην ανεργία | "We shall fight for this island...."

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s