Καιρός να κλείσει το ΧΑΚ (;)

Αυτή η στήλη έγραψε το 2009 πω εντοπίζεται «χάσμα Μακμίλαν» στην Κύπρο, γεγονός που εγείρει σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο των αγορών στην οικονομία. Ουσιαστικά, οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν μπροστά τους πολλές επιλογές στις αγορές κεφαλαίων για να ενισχύσουν τη θέση τους: Μέσα από το ΧΑΚ, μέσα από την έκδοση αξιογράφων, ή άλλα μέσα, έστω κι αν αυτό ανατρέπεται εσχάτως από τα απανωτά λάθη που έγιναν. Στο άλλο άκρο της οικονομίας, οι πολύ μικρές επιχειρήσεις μπορούν επίσης να χρηματοδοτήσουν τις ανάγκες τους (ή μπορούσαν μέχρι πρότινος) μέσα από τις οικογενειακές αποταμιεύσεις ή ακόμα και τα προσωπικά δάνεια.

χακ και βαχ...

χακ και βαχ…

Στη μέση (το χάσμα) αφορά στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν έχουν πρόσβαση στις αγορές –πέρα από τον δανεισμό- και οι οποίες δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν τις ανάγκες τους μέσα από προσωπικά δάνεια, αποταμιεύσεις κοκ, αφού τέτοιοι πόροι είναι πολύ μικροί. Όλες οι σχετικές στατιστικές, που δείχνουν πως οι ΜμΕ χρηματοδοτούνται κατά βάση από τραπεζικά δάνεια, επιβεβαιώνουν αυτή την διαπίστωση.

Σήμερα, η εικόνα είναι ακόμα πιο έντονη. Τον Μάη, το ΧΑΚ κατέγραψε κατά μέσο όρο όγκο συναλλαγών 60 χιλιάδες ευρώ την ημέρα, ή 1.2 εκατ. ευρώ για ολόκληρο τον μήνα. Το 51% των συναλλαγών αφορούσε στην Ελληνική Τράπεζα και το άλλο 11% στην Δήμητρα. Αν η εικόνα του Μάη είναι πολύ «ειδική περίπτωση», τότε μπορεί κανείς να δει τα διαχρονικά στοιχεία, πριν από την κρίση του Μάρτη: ο όγκος ήταν συχνά κάτω από 10 εκατ. ευρώ και το 80% των συναλλαγών αφορούσε στην Τράπεζα Κύπρου (50% με 55%) και στην Λαϊκή (20% περίπου).

Η εικόνα αυτή δίνει ένα σαφές μήνυμα: Το ΧΑΚ ουσιαστικά δεν υπήρχε ποτέ, ενώ σήμερα, δεν είναι παρά η σκιά του ανύπαρκτου παρελθόντος του.

Δουλειά ενός χρηματιστηρίου στην οικονομία, είναι να μετατρέπει τις αποταμιεύσεις σε επενδύσεις, με τους επενδυτές να επιλέγουν τις επιχειρήσεις εκείνες στις οποίες θέλουν να αποκτήσουν συμφέροντα. Αν αυτό δεν γινόταν ποτέ –με τον κυρίως όγκο να συγκεντρώνεται στις δύο μεγάλες τράπεζες- σήμερα η κατάσταση εγείρει ακόμα πιο επιτακτικά το ερώτημα: Γιατί υπάρχει ακόμα το ΧΑΚ;

Πριν από καιρό, υπήρξε φυσικά μια ευκαιρία για να σωθεί ό,τι σωζόταν, με το άτυπο ντηλ του Σταυράκη να πουλήσει το ΧΑΚ σε ελληνικά συμφέροντα. Με την πρωτοβουλία του Μιχάλη Χατζηπαύλου, και σε συνεννόηση και με τον Πρόεδρο του ΧΑΚ, τον Γιώργο Κουφάρη, ο Χαρίλαος Σταυράκης έκανε κρυφές συναντήσεις στην Αθήνα και συμφώνησε χονδρικά στα 30 εκατ. ευρώ. Τελικά, για λόγους που όλοι υποψιάζονται, αυτό δεν έγινε ποτέ. Στην αδράνεια, φυσικά, συνέβαλε και το μόνιμο φαινόμενο να διατηρούμε ανοικτούς θεσμούς απλά για να μην χαθούν θέσεις εργασίας.

Σήμερα μια τέτοια επιλογή είναι μάλλον ανύπαρκτη, εκτός κι αν το ΧΑΚ πωληθεί σε τιμή λίγο χαμηλότερη από εξευτελιστική. Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: Τί εξυπηρετεί πλέον αυτός ο θεσμός; Η Τράπεζα Κύπρου δεν διαπραγματεύεται και μάλλον δεν θα επιστρέψει ποτέ στις παλιές δόξες, έστω κι αν υπάρχει μια υποτυπώδης δευτερογενής αγορά για τις μετοχές της τράπεζας, απευθυνόμενη κυρίως σε σπεκουλαδόρους. Η Λαϊκή έχει διαλυθεί. Έτσι, το 80% των παλαιότερων όγκων, δεν μπορεί να επιστρέψει ποτέ. Η Ελληνική είναι το μόνο ποντάρισμα που υπάρχει πλέον, παρόλο που η αβεβαιότητα στην αγορά μειώνει κι εκεί τους όγκους, όπως φαίνεται στον μέσο ημερήσιο όγκο των 60χιλιάδων ευρώ.

Η «Κ» απέφευγε, από την ίδρυση της το 2009, να αναλύει το ΧΑΚ, τους όγκους, τις αποδόσεις και τους δείκτες διότι δεν είχε ποτέ νόημα: Στατιστικά φουσκωμένα από τις μικροσκοπικές τους βάσεις, συναλλαγές από συνδεδεμένα πρόσωπα που δεν καταγράφονται όπως πρέπει, και γενικά μια «αγορά» με ενάμισι μετοχή δεν σηκώνουν σοβαρή ανάλυση, ούτε τα συμπεράσματα που μπορεί να εξάγει κανείς είναι ασφαλή. Πλέον, όμως, η εικόνα είναι ακόμα πιο αστεία. Αν πριν την κρίση το ΧΑΚ ήταν ουσιαστικά μια αγορά με ενάμισι τίτλο στο ταμπλό, σήμερα είναι μια αγορά με μισό- εκείνο της Ελληνικής, ο οποίος δεν προσφέρεται για συμπεράσματα ή αναλύσεις.

Επιλογές υπάρχουν, όπως φάνηκε μέσα από την «νέα αγορά» ή την στροφή προ τις ΜμΕ όπου υπάρχει και ζήτηση, αλλά και ανάγκη για την οικονομία. Ωστόσο, όλα δείχνουν πως δύσκολα θα μπορέσει το ΧΑΚ να διαδραματίσει ένα ρόλο που να είναι ουσιαστικός στην οικονομία. Πλέον, μοναδική επιλογή είναι να κοιτάξουμε λίγο πιο τολμηρά τις ελάχιστες επιλογές που απομένουν.

Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ΓεΣΥ και να εκπονηθεί ΜΔΠ. Και τα λεφτά από το γκάζι να μείνουν εκτός προϋπολογισμού.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s