Καίγονται οι επιχειρήσεις

Όλο και υψηλότερη μόχλευση καταγράφεται στις επιχειρήσεις, οι οποίες δείχνουν να υποφέρουν κάτω από το βάρος των περιορισμών στη διακίνηση κεφαλαίων, αλλά και κάτω από το βάρος της πιστωτικής συρρίκνωσης.

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι, από τον Μάρτιο μέχρι την 1η Ιουνίου, οι κυπριακές επιχειρήσεις έχουν αυξήσει τον λόγο των πιστώσεων προς καταθέσεις κατά περίπου 70 εκατοστιαίες μονάδες.

Screen Shot 2013-07-16 at 3.10.36 PMΣυγκεκριμένα, οι κυπριακές επιχειρήσεις είχαν υποχρεώσεις σε δάνεια και άλλες πιστώσεις που ήταν 271% περίπου των καταθέσεων τους, ενώ στο τέλος του Μάη το ποσοστό αυτό ξεπέρασε το 350%. Στην αρχή του έτους, η σχέση πιστώσεων προς καταθέσεις ήταν 250%, δηλαδή οι κυπριακές επιχειρήσεις είχαν 2.5 φορές περισσότερα δάνεια από ό,τι καταθέσεις.

Παρόλο που ο λόγος αυτός δεν καταγράφει πλήρως το ύψος της μόχλευσης στις επιχειρήσεις αφού δεν λαμβάνει υπόψη πολλές άλλες παραμέτρους (άλλα ενεργητικά, ταμειακές ροές, όγκους εργασιών κτλ), σημειώνεται πως ο λόγος δανείων προς καταθέσεις καταγράφει σε σημαντικό βαθμό τη γενικότερη εικόνα που επικρατεί.

Δεύτερος γύρος
Σύμφωνα με όλα τα στοιχεία, ένα από τα βασικότερα προβλήματα που δημιουργούνται, έχει να κάνει με τη χρηματοπιστωτική αντι-διαμεσολάβηση που καταγράφεται και την επιστροφή της οικονομίας σε ανταλλαγές και χρήση ρευστού.

Οι επιχειρήσεις έχουν μειώσει δραματικά το ύψος των καταθέσεών τους, κατά 21% από τον Μάρτιο έως τις αρχές Ιουνίου (και περίπου 32% από την αρχή του έτους.) Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζει ένα διττό φαινόμενο: Από τη μια, οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν τις καταθέσεις τους για να χρηματοδοτήσουν τις λειτουργίες τους. Μισθολόγια, παραγγελίες και άλλες τρέχουσες υποχρεώσεις δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν σε άμεσο χρόνο με άλλο τρόπο, ιδίως από τη στιγμή που δεν υπάρχει πίστωση. Από την άλλη, οι επιχειρήσεις δεν πληρώνονται έγκαιρα για τις εργασίες τους (αναγκάζονται να δέχονται πιστώσεις από πελάτες ή και να δέχονται πληρωμές «σε είδος», λόγω της υφιστάμενης κατάστασης). Επιπλέον, στον βαθμό που η οικονομική τους δραστηριότητα αποφέρει έσοδα, πολλές επιχειρήσεις αποφεύγουν την τραπεζική διαμεσολάβηση και δεν προχωρούν σε καταθέσεις.

Η κατάσταση αυτή οδηγεί την οικονομία σε επιπτώσεις «β’ γύρου» από την επιβολή των περιορισμών στη διακίνηση κεφαλαίων. Ενώ στην αρχή οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούσαν τις καταθέσεις τους για να χρηματοδοτήσουν τις τρέχουσες λειτουργίες τους, πλέον μπαίνουν σε δεύτερη φάση. Σε αυτή τη  χρονική περίοδο, η εικόνα που επικρατεί είναι πως πολλές επιχειρήσεις, έχοντας χρησιμοποιήσει τις καταθέσεις τους δεν έχουν πλέον την ικανότητα (τις καταθέσεις) να προχωρήσουν σε νέες παραγγελίες και ενίοτε ακόμα και να πληρώσουν υποχρεώσεις όπως μισθούς. Αυτή η εικόνα δημιουργείται ακόμα και ανάμεσα σε επιχειρήσεις που κατέχουν ρευστό και που διατηρούν τους όγκους εργασιών τους.

Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί πως από τις αρχές του έτους καταγράφεται μια άλλη εικόνα που σχετίζεται με τα αποθεματικά των επιχειρήσεων. Ευρισκόμενες μπροστά στην προσδοκία για επιδείνωση της κρίσης, απέφυγαν να ενισχύσουν τα αποθέματά τους σε τελικά αγαθά, ενδιάμεσα αγαθά ή ακόμα και πρώτες ύλες, τηρώντας μια στάση αναμονής. Η μείωση των αποθεμάτων (destocking) είχε, μάλιστα, οδηγήσει πολλούς αναλυτές στην εκτίμηση πως το α’ και β’ τρίμηνο του 2013 θα βίωνε μια ενίσχυση του ΑΕΠ, αφού θα αναγκάζονταν οι επιχειρήσεις να ενισχύσουν εκ νέου τα αποθέματά τους.

Κάτω από τις συνθήκες που διαμορφώθηκαν, όμως, μετά τον Μάρτιο, δεν μπορεί να κριθεί βέβαιο πως οι επιχειρήσεις θα είναι σε θέση να το πράξουν. Αυτή η διαπίστωση ενισχύει τους φόβους για επιτάχυνση των λουκέτων. Μέχρι την 30η Ιουνίου φέτος, επίσημα πτώχευσαν 87 επιχειρήσεις, έναντι 133 για ολόκληρο το 2012, σύμφωνα με τα στοιχεία του Εφόρου Εταιρειών. Αναμένεται πως αυτή η τάση θα επιταχυνθεί, ιδίως μετά το τέλος Σεπτεμβρίου.

Κόβουν και τα νοικοκυριά
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία που αφορούν στις καταθέσεις και στα δάνεια των νοικοκυριών δείχνουν ένα σημαντικό «μάζεμα» των δαπανών. Η διαχρονική τάση, να έχουν τα νοικοκυριά υποχρεώσεις προς τις τράπεζες που ανέρχονται περίπου στο 90% των καταθέσεών τους, φαίνεται να διατηρείται.

Μετά την αύξηση των καταθέσεων των κυπριακών νοικοκυριών από τα τέλη του 2012 μέχρι και τον Μάρτιο, σήμερα καταγράφεται μεγάλη μείωση στις αποταμιεύσεις.

Σημειώνεται πως η αύξηση των αποταμιεύσεων των νοικοκυριών σε περιόδους κρίσης είναι φυσιολογικό φαινόμενο, αφού οι ιδιώτες προσπαθούν να δημιουργήσουν «λίπος» ενόψει των δυσκολιών που αναμένουν στο άμεσο μέλλον. Ωστόσο, και ιδίως μετά τον Μάρτιο, φαίνεται πως τα νοικοκυριά αδυνατούν να συνεχίσουν αυτή την πρακτική και πλέον μειώνουν τις αποταμιεύσεις τους λόγω της μείωσης των εσόδων που προκύπτουν από τα μειωμένα κέρδη και μισθούς, αλλά και από την αυξημένη ανεργία.

Έτσι, τα νοικοκυριά υποχρεώνονται πλέον να χρησιμοποιήσουν –από σήμερα κιόλας- «το λίπος» που είχαν μαζέψει διαχρονικά. Την ίδια ώρα, όμως, τα νοικοκυριά «μαζεύουν» και τις υποχρεώσεις τους.

Παρόλο που απτά στοιχεία δεν είναι διαθέσιμα, εξάγεται μέσα από εκτιμήσεις, το συμπέρασμα πως τα κυπριακά νοικοκυριά «μαζεύουν» τις υποχρεώσεις τους (καταναλωτικά δάνεια, υπεραναλήψεις κτλ) με βάση την ικανότητά τους για δαπάνες. Γι αυτό και, ενώ μειώνονται οι καταθέσεις τους, ο λόγος δανείων προς καταθέσεις παραμένει σταθερός, στο 0.9. Αντίθετα, στην περίπτωση των επιχειρήσεων δεν υπάρχει μια τέτοια «πολυτέλεια».

Πάντως, σύμφωνα με τις σημειώσεις στα στοιχεία, οι μειώσεις αυτές δεν οφείλονται στα κουρέματα, τα οποία δεν καταγράφονται καθόλου στα στοιχεία.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s